Skip to main content

Full text of "An ġaoṫ aniar"

See other formats



fflAIl 




uomás 6 mAitle 

CHESTr L, MASa, 

Corhtuóc OiT>eáó,Air tm tiéifeAtin 

89, StlÁfO Atl CAlbÓlX>t5 

bAtte ^ca cUac 





npefc, p^6Af *oán T>eAt5An, oo-|iinne an cto-ouAtA-o 




COLLEGIUM 
BOSTONIENSE 



An 

gAot ahiau 



cotriAS otriAitte 



Atl CeAUttAttUXT) ctó 

uní ssitte^CA, 5t.Ati 

1930 



* 



J803TON C0LLE©3 MBRARTT 
CHESTNUT HILL, MASS. 



c orh t u C u o 1 T) e a C a 1 s 11 a n 6 1 n e a 11 n 

(EDUCATIONAL COMPANY OF IRELAND) 

89, SttÁIT) A11 UAtt)Ó1-01h, t)Alte &t& CtlAt 



/5) 



^ 




RéAtíl-foCAt, 

Seo *0féACCA & cuineA*ó 1 gctó f a Scoc, ó ttií 50 
mí, ó Tflí ua ílo-otA^, ^ 1 ?* 5° *°cí t)eAtCAme, 1919. 
tliAj\í\A*o ot\m ia*o a cun 1 *oceAnncA a céite 1 bfuinm 
LeAbAif. Cébi niAic eile a béAf lonncu bei-o beA^Án 
*oe feAncAf ua riAimfij\e fm te téi$eA*ó Afcu, ^n fux) 
a fAib fúit teif, au ctnT) *oe a cÁmi^; ifceAó 1 aii cui*o 
nAó "ocÁims. 1ilAiT)itv teif riA nAtfifÁm -j tia feAn- 
f octA, níot\ cuineAT) a mbunÁice ceAUA 1 n-Aon teAbAf, 
fm, nó cÁ teA^An oncu nÁt\ cuit\eA*ó 50 *ocí feo Af 
pÁipéAf. s 

Sé n fÁc av\ ceApA*ó -j aj\ cuineAt) 1 ^ctó ua *onéACCA 
feo 1 *ocof ac : te f eAf-if-bAfn eotuif a CAbAinc *oo 
5Ae*oit5eoiní tia cuAice aj\ nu*o at\ cuij\eA*OAj\ fpéif 
móf Ann .1. aj\ imceACCA íia néineAnn 1 ua féi^iún 
coimcigeAó te tmn au co5ai*ó. T)Á bfig fm, ní né 
if mó Ab Áit tiom a *oéAnAtn cfuc ticeAjvóA a cun 
oncu ac teAnAtfiAmc *oon teA^An if feAm\ a cui5feA*ó 
nA fe^n-JACóitseoifí -j *oon caoi a scteACCAnn fiA*o 
furóeACAn a óuf Af au fAogAt. *0'fÁ5 fm uac bfuit 
mófÁn cfuA'ó-óAmce VicnróeACCA ionncu nÁ foctA Af 
teAb^\A aó AmÁm au méi*o acá a' fo$Amc fóf *oo ua 
•OAome. 

Tlíon óeAfc 50 mbeA*ó CAtt f octóif a cun te teAbAf 
nuA-Aimfit\eAó mAn é feo. Ac, Af An ^céA-o *oul 
fíof, cÁ nomnc tfiAic focAt 1 n-úfÁi*o a^ ua 5 Ae, ° 11 -' 
"Seotní uac bfuit f óf if nA f octóiní nÁ mímgce 1 ^ceAnc 
lonncu, A^uf mA ceAnncA fm, if feAfAó ^aó -oume 50 
bfoJnóóA au teAbAf feo *óá tAn a téigfeAf 5 Ae *° 1 ^S 
1 v\aó *ocui5eAnn teA^An ua CAmce 50 fóitt 1 ^ceAfc. 
ÚU5 -oume *oe tucc téigmn au CotÁifce, t)ni5i*o 11í 
SíonÁm, t).A., con^nAm món *óom teif nA foctótnt 
a cun 1 *ocott a óéite. 

Uá fé j\Ároce A3 ceAnn $aó Aifce An mí Af cui|\eA*ó 
1 scló í. 

c. m. 

AtbreÁn, 1920« 



DUNDALGAN PRESS, DUNDALH 



ctAft An teAt)Am 



UÁintílT) Af pÁJAit 
ConntAC ^tAf An pogrhAiji, 
An C05AX) — -An eADÁit (9), 
A' T)éAnAin t)ótAif, 
An *Oftoc-f AOJAt, 
Ó^tÁcAp Am-oeoncAÓ, 
An Suoc, 

CorhAifteACA SAf AnA, 
CnAinc An LA015, 
ConiAinteACA éifeAnn — ^ÁtA, 
CAi-ób-óeAnc ^Ae-óeAtAC, 

t)t11T)eAC, 

Ati J bÁT>óif , 

Th'fteAcu — An Rí *OtifueAnAc, 

SAf AnA — JZ\\\ tiA tong, 

t>éAf A, 

mo ftÁn teAU, a rhunuif5, 

U5-OAII An Ó05AIT), 

mAtAifu UiA5AtcAif , 

InnfeAn An S^éit — meificeÁ, 

Anuome mAcConmAf a, 

eACUf a, 

An ínAT>n' AttA -] An SionnAC, 

An RnifeAc — An meineACÁnAC, 

CAifteÁn tlí tléitt, 

^HÁTJ Cíne — 11 a HÁifiúin, . . 

t)HACAltt "ÓÁnn a' CÓCAIf, 

éife — Lucu CoihAifte Uío^acuaí, 
Ahifin CeAfbAitt, 

"buACAltl ItneAfCA lAfUAip 'OoiiiAin, 

SíoúcÁn, "botfeibeACAf, Atju'i &\\ éijnnn 



teAÚ. 
1 
6 

7 
n 

12 

15 
18 

20 

23 
24 

28 

3i 

32 
33 

38 
42 
46 

47 
49 

54 
61 
62 
64 
65 
70 

7t 
80 
8r 
92 
96 
99 



Digitized by the Internet Archive 
in 2013 



http://archive.org/details/aoaniarOOmill 



CÁmiaiT) A|1 pÁ$Ait. 

mí nA ho-oIas, 191 7. 

Ua 5^eT)iL a$ éifge A$uf a' ageAóc Att a sceAttc 1 
teAbAit) a céite, A$uf if AtfitAiT) if tuAite a éineóCAf 
fiAT) A$uf a ttocpAf fiAT) Af a ^ceAttc Le beit 1 nx>on 
-oóiD ceAttc a bAinc aitiac *óóid fém. 1f rriAit Lmn 
cujt 1 n-mt T)on cfAogAL p ótHac 1 T)cor ac bÁine, ní né 
AtfiÁm 50 bpuiL CLAmne '^Ae'óeAl A V* fágAit fóf aC 
n-Aó T)ciubttA fiAT) furóe fuAHfmif T)óib fém A^uf uac 
mbeit) aou cfÁfAm oftu 50 mbí fiAT) itia mÁigifcittí 
iíia T>ceAC fém .1. 1 fíogAóc ua héitteAnn, An fUT) bu 
•ouaL T)óib. OnuiD a' cuf 1 n-iúL ^ufb éAttt) if miAn 
tmn uac mberó pobAL nÁ ttíogAóc tiA néitteAnn fA 
fmAóc nÁ 1 mbtturo A5 ttíogACC nÁ cutriACC coi^cfíoó 
Att bic eiLe ac AtrtÁm A5 mumatt ua néineAnn. UÁmuro 
a' cuf 1 n-túL T)on cé a mbAmeAnn fm t>ó 50 bf uiL au 
fAojAL imcigce a mbero 5 Ae *° 11 - geAnAmLA nA c1 F e & 
SétLLeAT) A$uf A5 útfiLú A^uf a' CAbAtttc ómóif T)o 
'cuae óoi^cfíoó a tA^Af tAtt cín irceAC Le tteAóc An 
^aiLL nó a T)Li$eAT) a cun 1 n-éipeAóc nó a Duauú f a cítt. 

Ma 5Aet>a. 

SéArro acá bun of cionn Letf ha 5^ e> ° 1 ^ : n1 ^ Á 
r»T)óCAm meAf a acu on cu f ém nÁ Af tttro Af btt a b<\medf 
T)ótb fém. 1lít a nT)ótAin meAfA a^ curo móin acu 
Af a T>ceAn5Ait) nÁ Af a ^cuiT) Atii^Án nÁ Af a ^ceóL. 

T1ÍL A trOÍOL meAfA ACU A]\ AU fUT) A T^éAUCAf f a CÍf 

t)Á feAbAf é. 1f mó au cóin acá acu a\\ fCAipíni a 
tA^Af tAtt fÁiLe cucu. 11í beAT) meAf A5 ciht) acu a|\ 
An T)li5eA*ó a T)óAnf^T) a mumcif rém. A^uf Auroeom 
n^ó n-AtriT)ui5eAnn fiA*o é, if mó au meAf acá acu a|\ 

AVi "OLlJeAt) A T)éAnCAt i \ 1 SAfAtlA ^^Uf 1f 1TIÓ A»* 

^éiLLeAT) acá acu *óó. CeApAtm T)feAm acu fóf 
triA ^Cforóe ifcig, Anroeom uac n-Abfui^eAim a 



mbéAl é. gtif feAff au rÁf ón SAfAUAC -oti^eAti 
a ce^pA*ó i a óuf 1 n-éifeAóc nÁ ó n-A mumcif 
péin. ITiAf fm bí au f$éAt 50 t>cí feo. £at> 'f CA 
rm AtntAi'ó níl bAotAt oftu fiAgAtCAf (^ifeAnnAC a 
fÁgAit. An ré uaó bftut meAf Ai$e Aif fém níl meAf 
a> *Ou\ nÁ A5 Tnnne Aifl. Uu$At) aii 3^et)eAt ómóf 
T)Á "óume fém A^tif if ^eAff so bfÁgA fé ómóf ó tia 
nÁifiúin coimciteACA -] ón SAfAUAó 111A ceAnn fm. (2). 

1f nA cfinfí. 

lá S*óX)s]\ leif fm mAf bíof Á'úbAf te ^ac tnte fófc. 
Cá nÁifiún 5^ex>e^t pÁ teAf teif ua céAT)CA btiA'óAn ó 
cuine^t) te pÁnAró iat> fA mbfifeA'O a cu^At) ofcú 1 
^Oonn cS^ite of cionn cfí céAT> btuTUm ó fom. Ca 
fio-o bfíut)ce, bnifce, pÁ téAn -] fÁ teACCfom, Ajguf b1 
'ctute tní-Á'ú of cú teif tu\ cunc^ ac AtiiÁin nÁft Arirotuge- 
a*oait 50 fAib T»ut oftú. CfOT>Aróce mAice a bí lonncu 
Agtif bA T)oiliv: iat> ctAoróeAt). t)í An-CfeAfAm 
lonncu nó if fAT) ó bíoT>Af ctAOit)ce. UÁ fiAT) mAf 
be^t) Atun a beA*ó 1 bf at> if ua cfmfí ^au a beic a' T>ut 

Af AgAltl AC & T)Ut Af ^CÚt. Vlí a' T)Ut A|T A$Alt) A^Uf 

c 5tACA*ó feitbe Af nA CAtCA mAice a bíoT)Af ac a T>ut 
1 ttoumt) á vCint ifceAó if tia ftéibce -] if ua pofCAit;. 
■; gtif ní feAff nÁ Cf mfí ua bocÁm ftiArtAÓA. fúi^eACA a 

bí A5 sO feof acu te corimuróe lonncu. t)í ciut) túaic 

ACU fÁfCA CCAT) mAlfeACCÁtA A fÁgAlt AUUfm pém A^Uf 

fmneATJAf mAf^At) teif au nÁriiAiT) *oo fonn au ceAT) 
fm a pÁgAtt. Astif mÁ bí coff-*óume acu te tmn ua 
mbtutumcA a ftiAif feit)-An-ACAif beA^ A^uf a T)'féAC 
te fe^buf a óuf Af au cnmfe a f Aib fé auu nó <v fít au 
riiums bóroce a cfiomú, cÁmi^ au cíofÁnAó -| buAil fé 

f eAf-1f-t»Af f CÍOfA A1f Af A UCC f1U, Í1Ó flUUe fé fUT) 

bA meAfA nÁ fm, fUAi^ fé AmAC -j óuif fé Af au bfÁn é. 
nro *oe ua ^-^* 01 ^ Á D1 5° tA^-bf íoJaó -] tféi5CAT)Af 

AU CAC "| CU^T)Af CAf fÁlte. í)í CU1T) ACU A flUUe btAT)Af 

leif An S^fAUAó. Curo eite acu n&C ]\Aib fÁfCA a beiC 
■ mnuróe te f^tÁbm'óeAóc A^uf cói«^eAT)Af a s;cec\nn 

"féAU A^Uf CU^AT)Af fUAÚAf f á'u nÁTÍI A1T). ^ ÚlUCe- 

^' - fAn S\\ aó ní ^An cinciú é mAf CuifeAT)Af fAiccíof 



A$uf cmc-eA5tA Af ati cíotvÁnAC A^uf T> , frA5A*OAii pAijv 
pm^e A^uf fUAimneAf CAtriAtt a$ An méirj a o'f An beo 
inA noiAit). T)Aome a bí ionncu fm ^fb feAff teo a 
•ocíf 50 m.Aic ua iao rém ; bí cion oá néin A5 An cí;\ 
oncu, ció UA nÁn cóiseAÓ of a teAóc fAn Áic ata 
cuiceAOAf. (3). 

A' ^obAt) Aníof. 

*D'imci$ fin A$;uf cÁmi5 feo. tluAirt if mó An p'.sn 
'fe^ó if 501-pe An CAbAijt D'imci^ ati tjiatt -j uimi^ 
pAOitce. IVlÁ bí An 5 Ae>oeA ^ cuiffeAC, pÁjuugce oe 

bAff nA cnooA if feAóc meAfA bí An 5^ Ll - ^i 1 AA1 ^ 
An ogeACC-AniAf Ann nÁ An tÁCAf a bí infA njAeoeAt. 
ílí fAib An Acmumn Af An crmn-fStÁbuitjeAóc Ai^e. 
ÚÁmi-5 An f^éAt ÁCAif 50 jVAio fé a' cútú. t)A seAlL 
te AOibneAf T)é "oon cé a bí 1 bf ao pÁ JnuAim An f^éAt 
fm. ÚÁmi$ mifneAÓ oon 5 Ae>oe 4t 1 C01 S f e a ceArm. 
A^uf ní 50 neArh-fuimeAmAil ^An fAiccíof 1 ocof ac 
é ac 50 triAtl, rriAtt, 50 tiAifeAó -| 50 cúf aitiac 50 ocu$ 
fé féAóAmc fAOi 1 CAifif. Agtif bA ^eAtt te ceA|\CAtt 
tiA ^féme A^ ^obAO Aníof CAn rhuttAC cnuic mAi*oin 
bneÁJ fArhf\Ai*ó A^uf a' cun tommne Af cnoc -j aj\ 
gteAnn au c-AriiAnc a bí te feiceÁt Ai^e Af TfiAéAiní 
bneÁt;A, míne, fsotACA 1 Af JteAnncA éA$f AititA a cíne 
■oúccAif. t)í vía calca bneÁjA Annrm $ati bféis, tia 
coittce 1 50 rm nA ^CAifteÁn a bí 1 bpATj 1 feitb a 
nÁtfiAO -| a beAt) Anoif 50 luac Af feitb A5 a mumcif 
fém. t)i ceAnn An tjAeóit a' ^obAt) Aníof -] bA tfión 
An có^Áit cnoroe -j mcmne óó An méio a bí te 
reiceÁt Aix;e. (4). 

A' cAbfiú leif An nÁriiAit). 

A^uf ní bAiteAC a o'féAO fé fiubAl AmAó Af An 
Cfinfe A^uf a géA^A a Tjíruú a bí CfeAptAi$rje teif An 
fAX) úoatt btiAÓAtrcA, 50 rjcÁmis; f^eAt eite óui^e. 
tTÁmi^ ceAócAifeAóc ón nÁtfiAio óm^e — ceAóCAifeACC 
ó SeÁn An "Doit^ tilóif é fem. t)í SeÁn é péin octAtn^te, 
feAmAf mAf feo, A^uf ní f Aib CApAt) ua ^cof Ai^e A^uf 
fé An ouine a óuif fé teif An ceACCAifeAóc : f^tÁbuirje 



4 

•oe butiAt) (?ineAnnAó a bí 1 bfAT> a' fneAfCAL f a' 
f o$Ainc T)ó péin. " UÁ mé fém lonAnn'f buAiLce 
fUAf le CAirtALL," AT)ein fé, " A$uf níl aoii AffAnn 
if iia LÁifiA A^^m, nÁ Aon acLú if ha cofA A5AIT1 niAn 
bíot>. 'Sé aíi -ouine acá mé a cun óu^at) Leif au Leicin 
reo -OAiLcín x>e t>o cmeAt) fém aca Le fSACAtfi An Aitnrin 
A^uf An cuAfAfCAL Annfeo asaui. SeAn ttlAifeAC a 
cu^Aim Ain Le ^ttpn'OAn a cuf Ain nuAin if miAn Liom 
0041 n a bAinc Af. Sé cá mé 'cun cu^at) niAn f ACCAf 
"oom sunb é if feAnn a rhínéocAt) au fgéAl ~| a néit>- 
ceóóAt) au c-ACfAnn beA^; a bí eAT>nAinn Le fuim AóAin 
bLiAT>AtiCA. 5° *oeirhin 1 E° *oeAnbCA ní triAic Liom 
50 T)CÁini5 imneAf nÁ AcnAnn Af bic eA*onAmn CAn 
éif com CAftAnnAó -\ bA cóin t>úinn a bett Le céiLe if 
a liaccaí con^nAm a £115 cú t)om An mo cnuAt)ói5 fA 
feAn-cf ao§aL, "] if cú fém a bí 1 n-oon." 

A^uf ní Lia uAin a nmne cú AtúLAit) nA cmn mé 
nóm CÚ1C1Ú a *óéAnAm t>uic Ann -1 if $ac -ooóAn t>A 
n-oeAfnA mé t)uic, cotft LuAt 1 geobfAmn au T>eif Ain. 
Aó ní LAbfóóAmuiT) Ain fin 50 fóiLL nó 50 mbí mé 
fLÁn Af au n^ÁbAt) feo. 'Sé au óaoi a bfutL ah f^éAL, 
cÁ mé 1 scnuAtVcÁf. CA nÁrhAiT) Af au -oorhAn toiji 
•ootrT lonnfinge 50 cnéAn -| ní món "óom CAbAin Le n-A 
tforo -j Le n a cLAoitx^At) tnÁf férotn THL mé A5 
lAffAró onc fém a reAór cu^Atn cfó ^un cú mVp cLif 
•00 LÁm Af\iAm 1 £CAt nÁi ^eLiAt, ac b'féiTnn 50 bfé\AT>fA 
f éin nó CaicLíu, -oo beAn geAUAriiAiL, curo T>e ua fCóCAi$ 
a tei^eAn AniAf óu^Am : bu ceAnc 50 mbeiT)íf 1 n-mnme 
1 50 mbeAt) ^níom mAic -j LÁCAf tonncu mAf feo Le 
Cforo a T)éAnAtri Af mo fon. UÁ mo cLdnn féin 

CfU At)Ó5AÓ A CAbAlfC A1fe T)On gAbÁLCAf. UÁ ua 

comfÁ*OAit)ce a cLifeAt) ofm aó míLe buit)eAóAf Le 
T)ia cá au fpAfÁn ceAnn A^Am 50 fóiLL. llí Af bit 
Af au *oorhAn a tAfff Af cú onm Af feo AmAó tzá fé Le 

fÁ^AlL A^AT)." 

fluAin a Léi$ au 5Aet)eAL au Letctf, tÁnns cfit inA 
lÁini -] -o'Atfuig a t)At -j fíLfeÁ 50 T)CÁini5 *oeofA ó 
n-A fúiLí 1 Lei^ fé oftiA. Aó níof t>eofA Le cutfiAit) 
iat) aó -oeofA Le riÁtAf, 1 ofnA Le buAró au ofnA a 
lél^ fé. " Uá au cLAt)Aife Af a <5Lúmí fA "oeif eAt)," 



áí\ feife^n, t)t $ioca beA.5 eite fA temf nÁn iéi£ fé 
i T>cof ac -| bneAtnuig; fé uintí ax\ At~uA\r\ : ' JZÁ 
Ar\ nÁtfiAiT) -j a CAtAnnA cfoTjAncA a ceAnnA*ó Uom," 
a bí fÁiTJce mna, " A^uf ní ata au CAtAtii nÁ Af au 
t)p Aif f^e AtnÁm é, ac cá CAbtAó Ais;e aa ah t)f Aif f^e, 
CAbtAó eite fÁn bfAiff^e ~\ CAbtAó of mo cionn fA 
fpéif. UA nA fpéAftA -j riA néi$iúm Af fA*o -oonóA 
ac 50 Ofuit ^icoÁn be^s tonnfAó AmÁm fAn tAftAf, 
Af OiteÁn gtAf nA bpAn cá An tommn fin." ' T)ia 
■oÁf ^éi'óceAó," AffAn jAe^oeAt -j é "oá téigeATj, " -j 50 
SCutfmAige Sé Af au AnACAm fmn. UÁ au feAf bocc 
Af a céift. Tlíon cuAtA mé CAmc T>en cfófc fm uaitj 
ceAnA AtUAm. 1f tjóca ^un seAff u&vó ax\ bÁf." tlít 
fé fÁiTjce 1 n-Aon-f^éAt cé n ffeASf a*o a zu^aX) aj\ ah 
teicif nó ^un cu^a'ó ffeA^fAT) Af bit uintí. At cá 
fé 1 ^ceifc uac nT>eACA ua fcóCAig Anonn 1 50 bfUAin 
au ceACCAife .1. SeÁn ITlAifeAC, bfó^A pÁipéif -] nAó 
f Aib aou gtACA*o teif r\A aox\ fÁitce noime a% a bunAt) 
fém. (5). 



An Scoc. 

pÁipéAf ConnAÓCAó é feo -| if 1 n-éAT>An ti4 míofA 
a ciocfAf fé AtnAC. t)ei'ó cfácc Ann ax\ $ac uite ní 
.6 bAineAf te néinmn 1 te ConnACCA -] beA^Án Af cúf.f aÍ 
ax\ cfAogAit mótf, A^uf ní fACAfó Atin ac ax\ fsot. 
t)ei*ó f^éAtCA Ann, bei*ó ArhfÁm Atin -] íiócaí ceott. 
t)evó T)féACCA fe^nóAtf ^nn, ó ^m 50 liAm, a\\ gnot-d 
Af fe^n -] Af fumfif f av\ axy\ a x\a\X) x\At oftu 1 f^n Atn 
nAC í\a\\j. X)e\*ó míte fAttce 1 ^comtuii'óe A^Aitm mAf 
bí A5 ua fi*óeo5A foim ati cé a óuiffeAf b<\ff fo^b^if 
a\\ ax\ ^cuiT) ceott. SiubAitfeAmAiT) Conn^óCA t^fc 
fÁ ^cuAifc, 1 pÁifc móf *o' Gifum, f^n áic a ópuil 
Aicne ofAinn -] f^n Áic n^C bfuit. A^uf cÁmuiT) 
cmnce x\ac bfuit ctúix> nÁ ceÁfo r\Á coi^Cfíoó f-d cíp 
a mbei"ó T)oitceAtt r\ orhAinn -j n-Aó bf uiJeAmuiT) CAome^f 
cómfÁ'ó ax\ a \,At,AT> 1 be^nnú fubAitceAó fÁim f.\n 
Áic a bftut 5Aé"óit5, 1 50 mbei*o fe^f f^b^if et^ín v.r> 
coff-óomfÁT3Ai , óe *oítif AT)éAr\VAr at- av, gcl úit) ^n:,\f 

Sé t»o beAtA," ttó " re<m ftÁn " tmn. (6). 



I. CormtAé 3tAf Ati VosriiAitl* 

An óonnt-AC 2 Jl^f aíi f ogrh^if, a rhíte fcóinín, 'f e ^"° 

*óe^fvc mé cú, 
t)u T)e.\f é tjo f e-Af Arfi 1 mbf 054 if bu no-*óeaf "oo teas-An 

rúi ; 
T)o 'óá §nu-di*ó bu rjeirv^e nÁ n nóf^ if *oo cúitín a bí 

figce T>túc, 
'Sé mo téan 5éAf ^au mé if cú pófCA if An bofT) Unn^e 

*óul Anonn. 

Cuif mé ticif f^fíobcA 45 mo "óít-Jf^Tj 'f CAfAQit) 

CfUUMTJ, 

'S é An f véAt a cuin fí Afífu A'm 50 fxMb a Cfvoi'óe 'fo^ 

cotfi T)ub te 5UAt, 
A cum bu tite míne nÁ n fíoTM 'f nÁ cturhAó n^ n-éAn, 
1f CfUAi$ ah ofná gním-fe nu^if a rm.AOinigim Af fcón 

mo ctéib. 

TUc cuniA tiomf>ó fém cé-AfT) a béAf fM*o a tu^T> nó 
Uiubn^ mé cuxMfc if cé&x> Af ^n caob ú*o a mbíonn mo 

51^*0 ; 

'Sí cuxMéín bÁff na ^cf Aob í nó péACói^ín an bfott<M$ 

bÁm ; 
'Sí fún if fe^fc mo ctéib í if ní féAiif^T) í 50 bfAga 

mé bÁf. 

Ce^nnuige^f buroéAt féice *óom féin if *oo mo míte 

rcón 
te be^nn^cc á cun téici, cút Cf -aob^c r\& bfÁmní óif ; 
T)eoji níof otaif & béat T)e, if rhé^Tjuig fin Af m' ofna 

50 móf, 
1f á £fiAnimín b^n éine nn, '-oo •oéró ní bei*ó mé beo. 



1 Seo l':.\sAti Tjon ArhrtÁn a ^tí Aif ati c-Acaiji C. Ó CeattAis 1 
5CoriAmx^|-i^ ~ ru^ pé TJom é. 

2 CointileAC — 1 ^ConAm.'sr'A 



Att C03ATD* 

1Tlí tiA Ho-oIas, 191 7 

" 1f cú AT)ubAifc A^up ni hé > 01A. ,, Sm feAn-pocAt 
a cuAtAmAf a$ ua reAn-iorTOúittí. 1f iomT)A focnú a 
oí An au 5C05AT) feo cní bVuvótiA A^up nÁice ó fom 
A5 T>Aome AmeotAóA a ceAp giiji tucc peApA a bí tonncu 
pém. 13'Áit teif au SAfAtiAó cníoc a cun leif Af a 
beAlAó fém A$uf if iomT)A CAfSAineAóc a ninne a 
CeAnnpoifc A^uf a UAóCAfÁm T)on T)eme^"ó a beA"ó 
leif , A^uf ní 50 teon acu a cÁmi^ ifceAó. Sít ctitT) acu 
tiAó fe^ffAT) fé CAf nÁice A^uf cu^; ctntteAT) acu 
bUA*óAin t)ó. t)í piop A5 au 30 1110 bA meAonAige T)e 
nA SAfAUAi^ fém 50 feAfpAT) fé &ó&\\ if fui*oe nÁ pn 
ac -o'AbfuiJi-oíf 50 fAib au 5 e ^l ;nl ÁmneAc 1 ngneim 1 
■oceAnACAif a^ a nÁurme A^up uaó bpÁspAT) fé ftn 50 

bfA^AT) fé UIAfbAT) pÁlfsjCe. CUAlT) At1 CeAUACAIf Af 

ofoú ó fom Av;uf cá a leAC bnifce Aj;uf cá An i^ac 
eile fCfAtnpCA A^uf bAogAt Anorp An au lomtÁn 50 
■octucpe fé ó óéile. Ac cá au 5 eA l ; mÁinneAC An a cofA 
fóf , A^uf nít Aon cofAtnlAóc Ain 50 bftnl fé ctAOiT)ce. 
AT)eifeAT) cmtleAT) T)en tucc peApA 50 nt>éAnpA*o au 
JeAftnÁmneAC cnoiT) cnéAn 50 mAic Ap peAO CAtnAill 
geAinn ac iiac rvAib Ai^e ac pic feAnn A1"§, 50 mbeAT) a 
cuiT) peAn íT)i$ce 3A11 aou acaja A$up 50 ^CAicpeAT) pé 
^éitleAT) (9). 

Cúp postumA. 

An cé bíof A5 émje pA fAO$At if "oeACAip a óun 
fíof. 11íon cÁmi5 au 5eAftmAin.neA6 1 ^ceifc 1 meAfS 
nÁipifm Ati *ootúAin 50 t>cí te teic-céAT> btiATK\m ac 
tÁmis fé 1 <;ceifc 50 uiaic ó fom. t)Ain fé au c-UAOAft 

Af níOgAÓCA tUÓfA A^Uf CUIf fé f^AtlpAT) Af cuilleArh 

acu. Úus; fé CfAob ua poJlutUA leif 011 T>otúAti 50 
léif A^tif ceAp fé s le ^T A^uf mneAll le mncleAóc 
A^uf meAOAin a ómn a ninne leAf Agup foitJeAf t>o 
fíot Át)Aitn Af fAT). Ilí 1 tisiAn-fiof T)ó fém a puAin 



fé buncAirce at\ bit nó iot-rhAiteAf t>á bfuit A^e. íf 
cnuAró a fAOt|\ui$ fé é te Attuf a cn-árfi, nó te *oútn aóc 
a curo oibne, nó teif au mncteAóc A$uf ua cnéAfvtA 
mAice eite a geAtt Dia *óó. TIa cnéAfvtA a f UAin fé 
níon cuin fé 1 bfAtAó iat> A^uf cuAT)Afv 1 -ocAinbe t)ó. 
1X\.vo a f A^Af T)ume Af au scumA fm if T>oitig a bAinc 
•oe, ■] nít aou T>eifit\ Af au n^eAfvmÁmneAC f^AfvAt) 
te |\ut) Af bic T)Á bfuit Ai^e. t)íonn feAt) a$ fvío^ACc 
mAf bíof A5 T>ume. Hít au geAiunÁitiiíeAó iua f eAt) f óf 
ac Af éi^m, A^uf An cé AT>eifv 50 bftnt a feAt) cu^ca 
Ai^e cá fé a' T)ut Amú A^uf a cun T)Aome eite 
Amú ffeifm Af caoi nÁn cóif *óó. UÁ Cfí oineAT) 
■OAome fÁ n-A fdúfvA*ó a$ AfvT)-fí ua J 6 ^ 111 ^ 111116 1 T 

bí T)Á btlAt)Ain T)éA5 A^Uf T)Á flCeAT) Ó f Oin A$ A ACA1f 

móf. T)eif\ fiAT) 50 mbíonn a cofArhtACc Ann, A$uf 
ní cofArhtAóc é fm 50 bftnt An JeAfvmÁmneAC a T)ut 
un T)eifit). (10). 

An Uúife. 

tót fíogACCA cnéAnA tAfc fÁ ^cuAifc Afv au ngeAf- 
mÁmneAó A$uf níonb lon^nAt) 50 nT>éAnfAT> fé é 
fém a cofAinc oncu, A^uf cé cói^feAt) Aifv a gÁtvoA a 
cun fUAf. 1f mAif^ T)on cé a TMonnfuig é ^ati a beit 
f -5 féif . ÚU5 fé lAffvAncA mófvA T)on TlúifeAC a f^oitc 
ó bun 50 bAff é. Óít feireAn 50 fVAib fé 1 n*oon An 
cféAn-cuAfv^An a fuitmnc ac cá a "óóCAin mófv T)on 

Cf Q1T> f Álgce ÓeAnA A1$e, A^Uf CÁ fé A CAbAlfC A AgA1t> 
AnOlf Afv A CfvéACCA fém A tdgeAf. ~CÁ T)fveAm fA 

Kúif e fÁ tÁCAin a fíteAf ^ufv feAffv An fíocóÁn nÁ ^ac 
r.í, ^uf ceAfc fAiT)bfeAf A^uf iot-rhAiceAf ua cífe a 
fomnc comcfvom Af ua T)Aome, A^uf au cAtArh a bf 
a^ r\A boic mófvA 50 t>cí feo a fvomnc AtnAó corhcfvom 
Af tuóc a f AOCtuii£ce. O An T)fveAm fm 1 ^ceAnnAf 

fA CÍf fÁ tÁCAIfv, A^Uf 1f T)ÓÓA ^O bféAÓA f1AT> te U-A 

nv' ^ttCAnAf ó coirhtíonA'ó tnÁ féAT)Ann fi^T> é. t)u 

rillttCeAÓ AT1 lAfvfvAIT) T)On cSAfAUAC T>Á nT)éAnAT) An 

HúifeAó fíotcÁn teif au ngeAfvmAmn mAf T>'fÁ^f AT) pn 
impifveAóc ÓAfAnA iua *ÓÁ teic f^oitce -] féAófA ati 
SAfAnAC te cof5 a cuf teif An fíoccÁn mÁf féiT)i|\. 1f 



fAT)A au cÍ-ja fin n& TlúifemA múifvcéACC A^uf mA cottai{\ 
ccau ac ní néAT>Ait fUT> Af btc mufv T>céiT> mumcif ua 
cífe iat> fém 1 n-éATMn a céite. TYIÁ céi'óeAnn, zá 
fu*o féró. 

Ac céiTríf & cfoiT> nó nÁ céiT)eA*ó, cá fAiccíof 
ofAmn nAC bfÁ^fAf fUAirhneAf 1 bfAT> a^; au ftúifedó, 
O f é if nA nuAi*oeAéCA 50 bfuit au cSeApÁmn a bf ac 
a ceAóc ifceAó fA 5005^*0 *oÁ-fvífí, 50 octi^ v\a TlÁifiúín 
JeAtA ceAT> a cmn m fA cSín, fm mAf *oóig *oe 50 
bfUAif fí ceAT> a fe^ife fA cSín ó nA nÁifúm acá 1 
Sconnfwvo 1 n-Ag<viT> tia geAfvmÁmne, Af ucc a con^n^m 
a fÁ$Ait T>óib fA 5003^*0. Uá fé 1 ^ceifc 50 r*Aib fí 
a' mAjV5AigeAóc m^fv fin ceAnA te SxXf^n^ te f^mfc^ 
•oen AufCfAetteÁ a fÁgAit ac v\ac fAib mtnncif nA 
cífe fm fAbfAó. TTIa céroeAnn av\ cSeApÁmn ifceAC 
fA 5005^*0 ctnffe fí au tltnre ifceAó Afíf Af av\ cao£> 
eite. t)í fm f ém " AbAftA " 50 Troéanf at> cuit> *oe 
r\A nÁifinm ACfú ó CAOb 50 t>cí av\ CAOb eite te tmn An 
cosat> móf a beic Af fiubAt. (n). 

An e,<\t>&it. 

peAf mifni£ a bí fA UúifeAC A$;uf feAf mifmg eite 
a bí f a bPfAnncAó A$uf fít An SAfAUAC sunb é f ém ^n 
T>ume bA ^tice T>en cfviúfv. ÍH av\ ceACfvArhA feAf Ann, 
fé fm, av\ c-6AT>ÁtAó. ÍM feife^n mAf beAt) buACAitt 

imeAfCA A bCAT) A f AlfeAT) Afv fÁfAÍ CApAtt A CU1ffeAT> 

^eAtt a\ CApAtt, A^uf ní te SfÁT) *oon CApAtt é ni 
T>on cé Af teif é ac te 5fÁT> *oon gnóCACAn. Tlí te 
5fÁ*ó t)OTi PfAnncAC nÁ te 5fvÁ*o T>on cSAfAUAC a 

CUA1T) AV\ C-6A*OÁtAÓ IfCeAC fA 5CO5AT). Cuif fé A 
geAtt Af AV\ CAOb A fít fé A gnÓCÓCAT), A^Uf bt1A1t fé 

ifceAó f a CfoiT) A^uf é ^tion-ofvAó 50 leof . t)í ptróe 
r\A cífe t)Á fpfeA^At) te ArhfvÁm A^uf *oá bfofoú ur. 
cfo*OA. 'Siat) au *ofveAm céA*onA a fpfeA^ é a óuif 
co^at) Af au bpÁpA of cionn teic-céAT) btnvóAin 
ó fom. *OÁ mbeAt) bfeic a\\ a AicméAtA Anoif Ai$e ní 
móiT>e 50 f acat) f é if ceAó, Af Ae f ítim 50 bf uit au ceAnn 
nimnedc 50 mAic Ai^e mAf feo. t)í fé «iaic 50 teon 
att fAO 'f bí au UúifeAó móf a Cforo a\\\ a fon ^^^uf 



10 



T) péAT) fé 5-Aif5 e A T)éAnAm. v\c cá Atfú Af Ati fj;éAt 
fin te 50i-|\it). UÁ An ÍLúifeAó fÁfvtngte A^uf feicteAf 
t)ó 50 Vj p n 1 1 fé 1 n'-Am f^ofvtA. ÚÁmis au 5 e ^f" 
nuMiitieAó A^uf A cuAttAóc a T)cuaiT) 50 -ocu^ fé lonn- 
ftnge mittceAC fAot ^uf ctnrv fé fUAij; A^uf f^ApAT) 
A]\ ati Aj\m CAT>ÁtAó A^uf níof f$;uifv fé T)en cjtéAn- 
tuiACAfv fm nÁ T)en cpubAt a bí fAOi ^tifv gAt) fé of 
cionti X)Á céAT> míte T>e nA nCAT>ÁtACA m^ bpfvíofúnACA 
A^uf T)Á míte A^tif ctu céAT) ^unnAÍ móf. "Cti^ ati 
JeAfvmÁmneAC a Afm cfOT>A *] a cuit> $;unnAí móf teif 
tAf cntnc bí feAóc míte cfotg Af AtfvT)e nó of a cionn, 
fln ctví tiuAife níof AifvT)e nÁ CfUAC pÁT)fvAic, cntnc a 
uftnt ah fneACCA 50 fíoffvAit)e Att a mbAffv, A^uf au 
c-Cat>álac Af Ati bf at> fm a$; tAffvAiT) a geAfvfAT) ftAf. 
Ac t)eAtiuti bACAT) nÁ cof^ a féAT>At) a cuf Af An 
nJeAfvmÁinneAc 50 n*oeACA fé cfí ficiT) míte ifceAó Af 
tAtAm nA n6AT)Átte ^tif $ad fé An tímtfuéAtt fm cífe 
ffé céite. t)í An CAt fm C|\í feAccrriAmí Af mubAt 
A^tif cÁ fé Afi bun fóf. "CA An c-CAT)ÁtAó mA feAn- 
ftt Af ceiceAtj A^uf if T)óca 50 ^CAitfe fé cútú 
cuitteAm muf tjftnt An ^fAnncAC nó An SAfAUAó 1 
n*oon con^nAtti Af bit nó fétó-An-ACAif a CAbAifc t>ó. 

Sé An CA01 a bftitt An cíf fm nA nGAT>Áite fuit)ce, 
cá ctnT) T)1 mA f^oit AniAó f a bf Aiff^e, A^tif An ceAnn 

T)1 ACÁ fÁ tífv CÁ ftétbCe A^tlf CntllC ÁfvT>A tAfC fÁ 
^CtlAlfC Atfv, A£t1f mAÓAIfí mÓfA T)e tALAtfl ACfvélt) Af 

fm 50 T)cí A11 f Aif f^e. UÁ An c-Af m JeAfvmÁmneAc a 
ctgeAóc tnfti Af T)Á tAob, cá ctnT) T>e a' mAtjmAT) a 
T>ctiAiT) Af nA ftéibce Agtif ctnT) eite a ctgeACt ifceAó 
TjífeAó Af An f étóceAó. UÁ ntmif móf T)e nA tiCAT)ÁtAig 
T)Á fÁmnití Af An mbeAtAó fm A^tif nít CAbAtf 1 nT)Án 
T)óib mtifvA T)C15 teif An bPfAnncAC nó teif Ati SAfAtiAC 
Afm a cuf tfceAC cucu mAf cút cofAic fut T)Á mbí 
fiAT) ctno^tA. Cá Anfog eite Af nA nCAT)ÁtAig ; CÁ 
^AnncAn beAtA fA cíf A^uf cÁ ctAmpAf móf Af bun 
ccaua mnci T)Á bAffv fm. "CÁ ctnT) móf T)e mumcifv 
nA cífe Af mAit teo a beit féiT) teif au 5C05AT) A^uf 
ifé a n*oitóeAtt é mÁ feAfAnn fiAT) 1 bfAT> é. (12). 



II. A' T)éÁtiAth bótAitt* 

tThceÁt ÍÍlAcStnbne ccc. 

& Tiltntte 'gtif a CfíofCA, tiac a\~c Ar\ feAf au fAOg-dt 

A^tif mif e a ctif a' néAriArn bótAif ? 
1f a Uacu^Í tÁ 'stif onDc' a CAlt mife a' X)éAr\Ari\ fiAmf ' 

1 scomttiAT^f te T)AOine aí\ fógtiAtti. 
ÚÁ ptÁméit) of Af ^donn a mbeifceAf T>ttme fAOi 

t)íof x>Ár\ ^comneÁt fíof 1 ^comntn^óe, 
1f ní fé-d^OAim *oeott a oíao'óac *oen beóif o-peÁg r\Á 
x>er\ fíon, 

/A^tif if me-AfA tiom r\Á x>\t r\A mbf 05 é. 

1f a óomtiffAnnA mo ófoi'óe, ní ní feo ax\ ob,<vif f\AOjt 

A^^m-fA -a beit a' x>éAr\Am bótAif, 
A' T>ut péAffA 1 *ocAtAm fíof if bftiAó m^fbt^c of 
mo cionn, 

1f x>Á cAr\JZAt> ^níof — ní nÁfb eot^-Aó. 
Tlít CApAtt 'ahw r\Á caoi, At X)Á tAr\r\A\r\r\Tz Ar\ mo t)ftiim 

1f X)Á te^An 1 X)r:AX> UA\m Af corh^Af, 
1f muf bfÁg^ mé m^Uvifc ftige te f omn x>e a tó^Áit 
*oíom 

Tlí mAiffe mé beo mí *oen fogmAf. 

5 u f & Scttnn cú mé, a Annf^óc, ^ttiAif if bí a' ce^óc, 

A^tif X)éAr\r:AX> X)u\z ^ac r\\ t>Ár\ tmbfAf, 
Ceot, fpóifc if imifu, x>Arr\r*A 50 fo~mmic, 

Aef bAitce móf -] cuawza. 
Tlít fmóitín nÁ T>fui > oeo5, céiffe^ó r\Á ftnfeo^, 

Í1Á n ctiAicín miVif, móX)mAr\ 
TI-aó mbei*ó a' ^ada\1 r\orr\A\r\r\ mf r\A be-AUMg a' feinnm 
ceoit T)on óAitín, 

1£Á coittce •otút' ^At m-Ai'om fogmAif. 

B 



12 



Atl T)flOC-fAOSAt,* 

eAnAm, 191 8. 

Ati Dfioc-fAOSAt. 

Co^At) 1 -ocífv -A$;uf 50-jACA 1 T>cíf eite, f m é aca fvAi-óce. 
O rneADAif\ a^ mumcifv ua nÉhfeAnn cé-Ajvo é sofCA 
m&\\ if i-at> f ém a f UAif te téi§eA*o é 1 n-.Aimfifv ax\ T>fvoc- 
f^ojAit, T>eic mbtiA'óAin A^uf cfí ficiT> ó fom, .A^uf 
nít fm •oe^fm-A'ocA acu f óf. "CÁ feAn-fin beo 50 fóitt 
a couaic .au T>f oó-f AOgAt fin A^uf ^n ófeAC -a fmne fé 
Afv rhumcif ua liéife^nn. ConAiceAT><Af\ n^ mítce a' 
fÁgAit DÁif teif -An ocjVAf, ac ní móiT>e 50 jVAib fiof 
acu nó 50 Dfuit fiof acu f óf 50 nT)e-AóA oi|\eAT> beACA 
Áf cuaoic-a n-A néifeAnn 50 S^fAn-A -An btiA*ó-dm cé\AT>nA 
if a bé-AffArt) a fÁic te n-ice t>o 5.AC uite feAf, beAn, 
A^uf pAifce *6Á f-Aib 1 n-éifmn f.An Atn. tíleAC ua 
f acaí, ac bí CfuicneAóc, eofnA A^uf coifce f Aiffm^ 1 
n-ÁiceACA *oen oiteÁn. t)í ^n X)eAtA f a cíf ac ní fwvib 
fiof ^5 ua T)-Aome é. Ce.Ann.Aig au SA^AnAó, An c-AfvbAf 
m>A|\ bí Ati c-^if^eAT) Ai^e A$uf cj\oc fé teif -Anonn é. 
CAitte,AT> ua mítce ^suf íia cé\AT>c.A míte T>e mumcif 
n^ néhfveAnn teif ^n ocfAf. CuifeA'ó f^ApAT) A^uf 
fÁ.n a-ja cuitteArh .acu. GAitteAt) i<at> T>'eAfb.AiT> eotuif. 
Cuife-At) f^rjA^ A^uf fAn oftú mAfv uac fAib ^on 
cfeofú te fág-Ait acu. x\n cf-Aob cofAncA a bío*ó .acu, 
*OomnAtt Ó ConAitt, bí Aoif-teAnbAJT>e a/ ccacc .Aif 
te btiA*óAnc>A fvonfie fm -A^uf bí fé a 5éitteA*ó T>on 
cS^fAUAó, A^uf óuifv fé cotfiAifvte -Af Ct^mne 5 Ae>oe ^ 
5éitteA*ó í>ó. (13). 

Ó COUAltt. 

ffl.Arv fiúrj a ó^itt éifve au bÁife fin. VC\a\\ fiúT> a 
f\mneA*o fSfi°f uifcí nuAif b-A tíonrhAifve a mumcifv 
-] nuAif a bí fí -Afíf a bfv.AC éifge mA ne^fvc. t3í cf umniú 
móf te beic ^5 ó Con^itt 1 ^CtuAin U^ifb te riAif 
V>/ite ÁtA CUac 1 n-oeife^ ^n foJrhAif f a ml)tiA*óAin 
1843. t)í ftu^igce fe^f a cAff^mnc Ay 5AÓ ceÁfo 



■o'éifvmn &s Ati scfumniú. t)A5Aif\ fiAgAtCAf SAfAUA 
Af Ó ConAitt A$uf ^oc f é A 5 u f corhAiftig fé *oo ha 
•OAOine -A *óut Af scút. ^ Á T>f\eAm Ann f óf A*oé\AtvfA*ó 
^uf tugA T>e mumcif nA néifeAnn a CAittfi'óe t»a 
ScomAiftigeAT» Ó ConAitt *oo ua 5^ e> ° 1 ^ A ^ 011 ^ un cint1 
au IÁ fin r\Á a CAitteA*ó teif An ocfAf Aguf teif An 
usojvca cfí btiATmA ua *óiait> fm. X)& oe^5 An rhAit 
•oo ua néifeAnnAig a beit a' f úit te CA£>Air\ ón SAf auac, 
r\Á beit a' ceApAt) 50 scuif\feAT> fé Aon oe-At^ cucu. 
Cuif fé fUT> cucu. Cuif fé agte ua mboóCAn t>a 
n-oéAnArh T>óib teif An méiT> a T>'f au beo acu a gtACAt) 
lonncu ifceAó. t)í píof\óiT>eAóA mófA 1 bpAf\tAiméiT> 
ÉAfAUA a mAoit>eArh 50 fAib éineAnnAig a' teÁgAt» 
^SUf 5 U 1* 5 e<A W A oe&ft semeAtAó acu Af fágAit f a 
cíf. X\n c-aou T>f\eAm ArhAm a fAib aou geAnAtíitAóc 
io-nncu a coiTUf mumcif x\& néifeAnn fAn Atn, bA 
iat> pn mumcif ua Uuifcéife a cuif fotteAó móf 
beAtA 50 néif eAnn 1 mbtiAt>Ain au *Of\oc-f AogAit. (14). 

tlA ^ojActA cotthéiseACA. 

Tht a T>ótAm beAtA A5 SAfAnA te n-A tiAgAit) féin 1 
mbtiAtmA ^au óAinc Af Aon btAf a 6uf\ óu^Ainne. Tlít 
ua f Aiffsi fÁ géitteAt) aicÍ mAf bíot> A^uf nít An ptún 
nÁ au ófuitneAóc & ageAóc cuicí Af TrieificeA te 
CAtnAtt. Tlít a T>ótAin foiteAó aicí te cfuitneAóc a 
tAbAifC Af An AufCfAetteÁ A$uf mAiTnn teif An méro 
beAtA a bíot> a' ceAóc ótnci Af An tlúife, cÁ fí fin mA 
feAfArh te f a*oa. t)í fé 1 ^ceifc, CAmAtt ^eAff ó fom, 
nAó tei5feA*ó SAfAnA "oon cíf feo feAfCA t&\\ "óíot 
coigcífe x>e ptúf 1 ^cui-oeAóc. TZA a tioóc ofAinn. 
Tlít éAT)Áit pttuf te fÁgAit 1 n-Aon cfiopA r\Á muiteAnn 
Af f u-o ua "héifeAnn. 1f Af éi^m acá T>íot ua coigcífe 
fém lonncu. S& ^cÁf fm T>e, cÁ mumncif ttleificeá 
iat> fém ^Ann, A^uf nít au beAta acu te cuf 1 n-Aon 
Áic. A^uf mAiT)irv teif au b^fAmc, níof fÁf teAt- 
oifeAT» bAiff T>e ómeÁt Af bit AfbAir\ 1 n-ufAit) mnct 
if "o'fÁf riA btM*óAncA foiriie fm. Tlí fAib An con^nAm 
fA cíf teif An scuf a -óéAnAtri A^uf bA*ó é " fogrhAf 
nA tnbAn f Atm " acu au f ogiriAn feo CAiteAT». 



14 

O fAiccíof onAinn nAó mbeit) Aon ptún te fÁgAtt 
1 n-Aif^e nó te ceAnnAóc 1 T>cfvÁc ei^ín fut T)Á T)ci$;i'o 
An fóJrhAfv. tlíof rhAic tinn T)foc-f5éAt nÁ f$£At 
UACbÁif a beic A^Ainn ac T>ein fiAT) uac feArvf f^éAt- 
Ai"óe rriAic 1 T>ceAó ua T)fvoc-r$;éAtAi , óe, A$uf if f eAfn 
X)o *óume féACAinc noirhe nÁ *óá féACAmc mA •óiaitk 
CAicfeAmuiT) bfeAcnú Af au t>á CAOb A$uf mun f^éAt 
fíon é reo 50 tei^e T)ia *óó fAUAóc AifitAit). (15). 

éifte. 

ITIíte bui*oeACAf te T)ia bí bAffv bneÁ£ Af ^ac aou 
Cfófc 1 n-éifmn au fogrhAfv feo CAiceAT), AinT)eqm 
50 T)cÁmi5 au fogrhAfv 50 "ootiA if 50 bfUAif féAfCA 
A^uf coifcí AmtuAt). T)o féifv mAf cÁ fm corhAince 
Anoif , bí oineAT) 50 teic f a mbÁfvfv coince A^uf CAfvfvAmnc 
Af t)Á oifeAT) fA mbÁff CfvtncneACCA if bí fviome fin 
A^uf mAiT)ifv teif ua f acaí beAt) au con a*ó céAT>cAó Att 
fAT) oftu mefAC 50 TJCÁmi^ cúf au fo$rhAif ftiuc. 
T)'fÁ$; fm fém 5fveAT)A*ó fACAí fA cífv ac cá uineAfbAit) 
Af An ^CfvuicneAcc mÁ bíceAf a' CAOb te cnuicneACC 
nA nCifeAnn. IfceAC te céite, cá neAfc beACA ix>1|\ 
feoit, AfbAf A^uf fACAÍ i n-6ininn te mumcifv nA 
nCirveAnn a comneÁt beo 50 mbeine foJrhAf eite 
ofAinn, A^uf mÁ fÁtjAnn feAf, beAn nó pÁifce fA cín 
bÁf te ^ofCA Af ati mbtiAT)Am feo if Af rhumcifv ua 
riCifveAnn fém a béAf au tocc. T^Abnui jeAt) pAtmett 
teif ua T)Aome ^feim a comneÁt Af An bfogmAf. 1f 
mAif5 a f^Af f a*ó te ^feim a béit. UÁ T>Aome Ann acá 
fAnncAó un Aif^eAT) a T)éAnArh aó cé'n rhAic *oo Tnnne 
Ain^eAT) An T)orhAm a ceAóc t)Á bfÁgAT) fé bÁf teif 
aví ocfAf. t)eAT> fé Af nóf An fin a bí f a f^éAt a cu$ 
cájaca mmeAt) ajv cÁfCA óin A^uf a f UAif bÁf te ^ofCA 
r\A t)iAit) fm. t)u seAff au tón T)o "óume beA^Án 

A1f^1T) T)Á mbe-óT) £AC Ulte fvUT) Afv A T)A01ffe A^Uf 

beAtA ^Ann. (16). 

COITIAfl. 

If iom"óA T)ume a bfeiteAnn T)ó fomnc Aif^ro a 
T.>eAnArh A^uf *oÁ mbe^'ó Aon AfbAf nó fACAí te coif 



15 

ai^c -oíotf at> f é ut), Ac bu ceAfc -oó a rmíot te feAf 
noen cín A^uf $au An beAtA a tei^eAn Af au oiteAn. O 
conT>Aete i níhfmn a bfuif fACAí te coif lonncu A^uf 
conT>Aete eite a bfuit AfbAf fAiffin$ lonncu t)A 
óóin *óóib fém mAtAifC a 'óéAnArh te céite a*\ au T>á 
tAob. fhoUvó ua feAn-T>Aome corhAf nA scorhAffAn. 
tTlAiTnn te T>Aome boccA a bpuit beA^Án beAtA nó 
fAf Ae te coif acu, nít T>úit aj\ bit acu f5Af\AT> teo 50 
bpeice fiAT> cé'n bAit a béAf Af\ An fAo^At. Y\& 
ceAnnAi'óte mófA acá a^ lAffAit) bfAbAó a *oéAnAm 
teif aw mbeAtA a cuf Af An cín if iat> if meAfA. An 
c-éifeAnnAC a ceAnnóCA'ó cnuitneACC ó éineAunAó eite 
t>o fonn í a comneÁt fA cín if feAf mAit é. ttlAf 
^CAite fé fém í CAitfe T>ume éipn í. 1f T>Aon a 
ceAnnóCA'ó T>ume cnuitneAcc Anoif nó beAT> fí iua 
mAf^At) rhAit a cigeAóc An cfArhfAi'ó nuAin a béAf 
óinte X)eAtA A^uf fAfAe eite 1 nT>Áit te beit íTngte. 

t)í fui'óeACÁn Af ^n ^ceifc feo te 50if\iT> 1 mt)Aite 
AtA CtiAt A^uf cuineAT) coifoe aa bun te ffeAfCAt 
•oon cúif A$uf fiAf a *óéAnArh Af aw mbeAtA. 

TCoirhe feo fé An T>tigeA*ó a bíoi!) Ann 50 fAib ceAT> 
A5 5AÓ uite feAf AfogAfUT) a 'óeAnArh te n-A cuit> fém, 
^uf cumA *óó céAfo a 'óéAnfA'O feAf Af bit eite. U<£ 
Atfú Anoif Af au f^éAt fm A^uf iféAf\T> acá 1 ^ceirc 
f a f AogAt feo : ^uf geAtt T)ia 5feim a béit x)o 'cuite 
•óume A^uf uac ceAfC a féAnA*ó Ain. 

A*oéAffA •oume éi$m tmn mA cuifceAf cof^ Af An 
mbeAtA a beit a x>ut 50 SAf AnA j;ur\ "oo ua néirveAnnAi$ 
fém if meAfd é, 50 nx>éAnf a fí cof 1 n-AgAró An cuif 
ofAmn -| nAó tei^fe fí ptúf nA beAtA AnAtt óu^Amn. 
Sé Af bffe^fA'ó Aif fin 50 niDéAnfA SAfAnA An fut) a 
feitfeAf *oi cébi céAfT) a "óéAnfAf fmne, nó féAófA 
fí te n-A "óéAnAm, A^uf mÁf aici a béAf An fomnc 50 
bfÁ^fAf éife Af An ^CAOt-óui-o. (17). 

ÓsiÁÓAf AtnT>eotrcAC. 

T)eir\ fiAT) ^ufb é An 5^*0 if ^oife T)on f^ofnAC if 
cóif f\éi*óceAó Af T)cúf. Uá j;a*o eite Ann mÁf ^at) 
5^n f\éiT)ceAC óe^nA é, fé fm, 50 bfuit T>feAm a bfuit 
corhAir\te rhóf acu 1 SAfAnA a^ iAff ait> fif nA néifeAnn 



i6 

a cun ifceAC 5AT1 bufóeACAf T>óib fém f^n Aftn ^AtfOA 
te ^u^t> iat> if cúif^e a cuinfi'óe AtnAC f a sconcubainc. 
Cmn fé ceAnA Af An SAfAnAó éineAnnAig a rheAttAt> 
AniAó te btAT>An A$uf te ^eAttCAHAf bnéASAó. Ua fé 
Anoif a^ iAff ai*ó iat> a tAbAinc teif mÁf otc rtiAit teo é, 
^S i-An^Ait» a T>ciomÁinc AtnAC foirhe Ann mAf t>éAnfÁT> 
fé te f^ACA beiti*oeAC nAó mbeA'ó ciAtt nó néAfún An 
bit acu fém. ~CÁ fé a corhAineArh 50 bf uit ó *ÓÁ céAT> 
míte 50 t>cí CÚ15 céAT> míte éineAtmAó a fé\AT>fAf fé 
aomÁmc An An mbeAtAó fin. SéAf\T> a V>eA-ó mnt 
Ai^e a t)éAnAtfi : bneit 1 T>cor ac Af na ceAnnpotnc A$uf 
Af tia cAoifig acá a' cneonú mumncife nA néineAnn 
fÁ tÁtAif, iat> fm a CAiteAttt nó a ^cun ifceAó 1 bpnío- 
fún A^uf nAó mbeA*o moitt Af bic Ain Annrm ah cuit> 
eite a tAbAinc tetf, 50 n^AbfAt) riAT> teif uacu féin. 
D'féAC fé ceAnA te cuit> T>e nA néineAnnAit; a CAiteAm 
A^uf nín éinig An beAfc teif. tlí C15 teif ^ac uite 
•oume a cun ifceAó 1 bpníof ún nó X)eAX> at\ pníofún tÁn 
AvUf ní X)eA*ó Aon rhAií t>ó lonncu An fAT> 'f beiT>íf 
if cig. Com-f at> 'f béAf a ^cof 50 TíAm^eAn acu t -ocAtAtn 
nA néifeAnn if "oeACAin bAmc teo. (18). 

CtÁf. 

JZá cuit> T)e nA néineAnnAig corn Trítcéittroe if 50 
^ceApAnn fiAT> *óa *océi > oíf AtnAC boj;, néró 1 T>cofAó 
50 T>ciocf a*ó teo a nogA nuT> a *óé\AnArh aó 50 bf Alg*OÍf 
Aifm 1 nA tÁrhA. *ÓÁ T>céróeA*o ua pn Anonn Aon uAin 

ArhÁm bíOT>Af fvélt). T) , féAT)fAT> An SAfAnAÓ A f5ApA*Ó 

mA f^ACAÍ beA^A Anonn 'f AnAtt A^uf t>á ^CAiceAT) fé 
cuit> acu tAtt te fAicóíof a cun Af An scuro eite ní 
beA^ó Aon focAt Atn. t)eA*ó teitf^éAt At^e te iat> a 
óAiteArh tA\\ éif a beit fAn Anm T>óib t>á n-obAt§T>íf 
cfoiT) T)ó. *Óa mbeA*ó nA néifeAnnAig inA nT>0f5Ám 
beA^A tAtt fA bpfAmc ní beiT>íf Af Aon mcmn Am.Ám 
fÁ'n fUT> bu tóif T>óib a •óéAnArh. Hí beA'ó tonncu 

AC T>eOfAlt>te 5AU Á1f\T>1 bfAT> Ó n-A T>CÍf\ *ÓÚtÓA1f, "] T>A 

mAfbuigte cuit> acu le feAtt, ní beA'ó AonT>ume le n-A 
r,-éA$nAC, A^uf coT>tA*ó ua noi*óóe ní bAmfeAt) fin T>en 
ffAn caó nÁ -oen eAT>ÁtAó. An aic a bfuit nA mítce 
-o^ mAfbAt) ^aó uite tÁ ní beA*o Aon rheAf Af AnAtn 



*7 

•oume nÁ Afv AUAm céAT>. jéittfeA-o cuitj acu A^uf 
fACAiT>íf fA cfoiT). 1f $;eAf\f\ a feAffAiT)íf A$;uf 1 f 
toeA^ acu a tiocfAt) ^DAite. Ac au fAT> 'f cÁ 5^ e> ^ 1 ^ 
nA néifeAnn fA mbAite cÁ meAf éi^m ontu. Siat> 
mumcif nA cíne iat> $;An oun!)eACAf T>on cfAogAt. 1f 
teo An cíf A^uf if T>oitig cof\ a oaiuc Afcu md 
commJeAnn riAT) a n^neim. T)Á rroéAncAí éAscóin 
oftu tjeAt) fÁifnéif a$ au f AogAt Aif A^uf níono féiT)if 
An éA^cóif a fAtAó. (19). 

éijie a t|íéi5eAti. 

SéAfT) T>'fÁ5Airj éi|\e fiAf AfíAm ^aó cAoifeAó a £>í 
cféAn mncí f a r eAn-cf AogAt a nmne Afíf a cf éi^eAn. 
ftu^ pÁT)fAi5 SÁifféAt au duait!) teif A5 LuimneAó 
A^uf T)Á feAfAT) fé oeATj éife ^nóitce Ar^e. Ac 
TMmti-g fé if nA JéAiJuiT) pAT)Áme é fém Aguf a cuit> 
fAi-gT)uufí if ^uf Amuig fA mtDet^ium Afv pÁinc An Áif 
a T)óifceA , ó fuit a ófvoi*óe AmAó. 1f lonróA feAf mAit 
a ÓUA1T) An beAtAó fm ó f oin, A^uf céAfvT> a t)í *ÓÁ bÁff 
acu ? S&n Aimfif fvoime fm, T>'imti;g TVIumcif Héitt 
A^uf CtAnn T)omnAitt A^uf TMtntig CfvAot) Átumn vía 

CÍfve A£Uf tU^ATDAfv A n-AgA1T) Af\ An upfvAmc 'f Afv An 

SpÁmn 'f Af au CAT>Áit uite 50 téif, if feAfv mmrce 
f$éit níofv tÁmi^ Afv Aif acu. An fAT>'f feAfAT>A{\ 
te ctiú muf fAit) 6ife acu t>í a DfnéAm •óútóAif fém 
acu. Ac nuAif a TMmcigeAT>Afv-fAn T> J imtig ftAiteAf 
éifeAnn 1 n-émfeAóc teo A$uf -o'fA^ATíAfv a nT>úitce 
if a n-ÁiceAt> A5 SAOtÁm coimtigeAóA a tjviAtt cu^Amn 
Af AtbAm Aguf Af SAfAUA. Sm iat) Ja 1 ^ Cúi^e 
tltA'ó a T>'fÁ5 Aincif Afv Gifmn A^uf acá iua -ocfvittín 
Af au cíf ó fom AnuAf. 

S1AT) UA t)01C mÓfvA tA tt ACÁ A* CUfv UA COrílAlfte 

feo Afv An SAfAnAó au c-ó^tÁóAf éi^eAncAó nó " pfef- 
fÁit " cufv Afv t>un 1 n-Cinmn. 1f rnmic uaó í cotfiAifte 
a teAfA a cuifveAT>Af\ Aif. Uá au obAif feo a' tei^eAn 
fAoi te tAetAncA cébí fÁt acá teif. t)'féiT)if 511 fv Af 
au fíotóÁn fém acá au SAfAUAó a' cum'miú. l^'fóiT)if\ 
nAó eAt) A^uf 50 T>ciocfA*ó At-óoríiAifte 'óó. VTI& 
gníonn fé T)o-t>eAfc ciocfA fé fvoime tuAt nó mAtt. 
1TlÁf feAtt fittfeAf. (20). 



Atl StOC. 

eAnÁiji, 191 8. 

Seo pÁipé.Af 5 Ae>D1 ^5 e ^1 A f ori 5 Ae>oeA ^ Coíwacca 
Agtif ctnsfe 5^e*óit ConnAóCA 5«|v Af a fon ,acá fé 
t)Á fSfíob A$uf *°^ Cl1 f 1 sctó. 1f pÁipéAf Af fon 
5<ae > oeAt tiA íiGifeAnn é fA méit) 50 mbfOfT>ócA fé 
5^e*óit ConnAóCA te CAb-n.íi teif Ar\ 50111*0 eite *oen 
cín te CUvmne jACóeAt 50 niomtÁn a ctif Af a teAf. 

1f pÁipé\Af é feo te nÁT)bAf téigceoif cacca a CAbAifc 

T>0 5 Ae>oll -'5 eo1 ttí ^ CUAlCe. 1f fO-fAT).A a tei5eA*ó 

An JAet)it5 t>o téi$, 50 móf-móf 1 ^ConnACCA, A£tif 
cá ^ ^icftiocc uij\cí ^noif. thfeAfbAi'ó fogttimA •} 
tiife^fo^it) ctnf^ion^ if cionncfiocAif teif fm A^tif 
te n-A tÁn *oen T>fÁm acá Af ^A&óeÁL& fÁ tÁCAif Agtif 
ní móf a teige-Af. 

1f pÁipéAf é feo a^ fon fsfíbneóifí ConnAóCA. 
tlít Aon ctii^e 1 n*oon bAff btiA*óA -d DAinc T>e ConnACCA 
te 5^et)it5 ac nít aov\ cteAóc a^ mófAn T>e mumcif 
v\a cúi^e Af j^ e>01i 5 * fSf 100 1 bpÁipéAf. 1f iom*óA 
fm mncteAcc acá a T>tit t>o téig fÁ tÁCAif a beA*ó mA 
nu§T>Af ÁtAif T>on cíf A-p ipAX> x>Á ^ctnfcí 1 n-éifeAóc í. 
tlít -Aon Áic *oen ct'n^e n^c bftnge cú T>tnne nó T>Aome 
a bf tnt avi mncte-Aóc beifce teo, mncteAóc bA cóif a 
beic a' CAbAifc fottiif T)o nA 5Ae*óit A^tif nAó bftnt 

fÁ tACAIf. 

1f pÁipéAf é feo te AiiifÁm ConnAóCACA A^tif 
fiti*oeAcc Conn^cc^c a ctif 1 ^ctó Ann. 1f Af éi^m 
acá eottif Af bic A's f ofmóf r\A sConnACCAó Af An ttióc 
ArhfÁn r\Á A\y r\A fiti*óe a bí v-a ^ctn^e te *ÓÁ céAT> 
hliAt)Am av\ua]\ Tlít — r\Á ^f a 50111*0 f iti^óe^óc^. 1f 
ttig-A r\Á fm Ar\ c-eottif acá acu a^ ax\ ^ceot. "Saw 
-AmfÁin r\Á ceot ní beiT) -áon btÁc Af aw n5^e*oit$;, ^snf 
ní bei*ó aow *oe^ttf^ > ó tiifci r\Á fn^f. Sm é -dn fÁc a 
bftnt cof^c as r\A CÚ151 eite a\\ ConnAóc^ 1 scinf r\A 
^dcóit^e mdf if tonncu if mó ACÁCAf a' ctif fpéif 
1 n-dififÁin A^uf 1 ^ceot 5^ ek ° e ^ LAC - 



*9 

1f pÁipéAfv é feo Af f on f$;oitCACA r\A cúi^e. Omum 
a' c^bAifvc miAife "oo fsoLÁifí T)Á mbrvofoú un J^o^S 
a f^fíoo. t)eiT) -Á'óDAf téigteoifeACCA acu y*a 
bpÁipéAf, i*oif ArhfvÁm A$uf f^éAtCA A^uf eotuf tAifif 
fin te me^bAin ay\ av\ f AogAt a CAbAifc T)óib. Ac cébi 
céAft) eite a T)éAnf^f ni beiT) aou rriAit Ann A$;uf ní 
beit) aoti CAifbe Af ^not^ au #Áipéif\ feo A^tif ní 
■óé^nf a f é ax\ fuT) Af ceapAt) te v\-a aJaiT) é mun TDcéi-o 
f é if c&ac ^suf muf téigceAf é if ^ac ceAó 1 ^ConnACCA 
a bftnt ax\ $^et)it5 T)Á tAbAifc Ann. 

An Áic a bfuit 5Afúif f^oite 1 n*oon a téigce if 
cóif *óóib a téige^t) T)A n-AitneACA A^uf T)Á mÁitfeAca 
A^uf T)on CfeAn-rhumcif azá fA mbaite. Ctuffe fé 
1 n-iút T)óib-fAn n^c fUT) saw fogAmc omeACAf Afv 
J^cóit^. Ctnffe fé ax\ c-A0f 03 A^uf v\a reAn-TMome 
a CAmc ^f cúff a\ An cfAogAtt. "Oé^nfA fé 5 Ae> ^ 1 ^S 
av\ aov-a 015 A^uf 5 Ae> ^ 1 ^5 ^ feAn-TMome a fn^ómAt) 
tin a céite. X)e\*b fogttnm ax* teAbfA a\k tAoo -A^uf 
eottif ay\ av\ f AogAt Af Ati c^ob eite. 50 t)ca$;ai > ó at\ 
XfÁ fnÁite te óéite A^uf 50 r\*oéAr\ZAr\ iat) a pgeA'ó ní 
beit) Aon gAeT>it5 fAtArhAit Ar\r\ nA 5 Ae>01 ^b & mbeit) 
fn^f taifti. (21). 

UÁmuiT)-ne, tucc an pÁipéif feo, fA féin af 
n-oitceAtt a -óéAnAm Af fon "^AeiieAt ConnACCA ac 
c-Aitfe^mtnT) cuit>iú t)Á féif -a fÁgAit uAtu. 1f m^tt 
buitte au Aon uirvo A$uf muf bfAgA finn 0fT)tAiT)ce 
mAite te CAbAif óu^Ainn céACCfAiT) au ^ofAT) Afíf 
5^n au bAtt ACfA a oe\t T)éAncA. Aó ní buittí Cfé^nA 
a lAffAf fmn Af AonT)ume bu^tAT) Af fon av\ Sctnc 
fÁ tÁtAlfv. TZÁ CÁ1fvT)í T)on CÚ1f 1 bf Uf 1f CAtt f a ^cúi^e 

a óuifeAf fiof Af\ óóip *oen pÁipéAf. . . . Sm caoi 
a T)ciubfvA fiAt> con^nArh T)úmn -j if caoi é a mbeit) 
T)íot Aguf CfvAObf^AOiteAT) Af An bpÁipéAf te tmn axwa. 

ITlAfv T)ubfvAmAfv óeAUA, beit) tutgiif A^Ainn rvoirh aíi 
cé a cuiffeAf bÁffv fe^bAif Af Af 5CUIT) óeoit, píofA 
mAit 5^ e> ° 1 ^5 e A fl ^ 1lt A cuiffeAf óu^Ainn ]\aca fé 
ifce^ó A^uf míte fÁitce. T3ume ^f bit a bfuit píofA 
"oen cfófc fm Ai^e mÁf f^é^t úf nÁ fe^n-f^éAt é nó 



20 



AriinAn ctnneAT) fé óu^Ainn é, A£;uf beiT) ^tAGAT) A^Atnn 
leif A$uf CfeiT>eAriiAmc *oó fém t>á féif. A $AeT>it- 
Seoin í A^uf a f gfíoneoifí nA cúi^e, fin cuif eAT) f Aiffins, 
fointeACAn t)aoid te T>néACCA 5 Ae> ° 1 ^5 e A cu t^ cu^Amn 
A$uf cá f úit A^Amn nAó tei^fe fib fAittig Ann. 

Dume Af bic a óeAnnóóAf au Scoc cá fúit A^Ainn 
50 teigf e f é é A$;uf 50 teigf e fé ó cor ac 50 T>ein eat) é. 
tei^eAT) fé Af f^éAt A^uf Att nuAit)eAóc 50 rnomtÁn 
óui^e fut T)A t>cu£a fé a bneic. (22). 



COtÍIAirtteACA SAf AttA. 

eAnÁi|t, 191 8. 

ttít Aon tá ó cofAig An cojjAt), CAttfAmnc Af cní 
btiAtmA 50 teic ó fom nÁn mAttbuigeAT), ifceAó te céite, 
f é rhíte f eAtt 5AÓ tá acu, ^An CAmc Att An méiT> a son cm- 
geAt) A$uf a béAf éAtAnnAó Af feA*ó a fAogAit. 1f 
mótt ax\ rhofCAbÁit acá aj\ uACCAfÁm nA nÁifiún a óuijv 
aví C05AT) Af btm A^uf if mófv An mofCAbÁit a béAf Att 
An cé a óomneóóAf Att bun é tA CAf An ^ceAttc. An 

fíOgAÓC ACA A* ^nÓÚAÓAn ACÁ A fÁ1C T)en *OeACA1f U1fC1 

te a bfuit fí a óAitteAt) teif An f^éAt iT>if\ fif A$uf 
tfiAom, aó cé n éAT)Áit fm aó An níogAóc acá a' CAitteAt) 
teif ^An fúit te snóCAóAn. 

ÍH mAf^AI'ÓeAÓC Af flUbAt 1T)1tt UACCAfÁm ÓAfAnA 
A£Uf UAÓCAfÁm UA J^r 1 ™^ 11116 At1 mi f eo CAICeA'O 
ac níon T)eAfnAT) aou féit)ceAó. t)í SAf aua, ah PfAinc, 
An tlúife, A^uf An 6AT>Áit 1 ^connrvAt) te óéite $An 
Aon fíogAóc acu a T)éAnAm ríoccÁm 50 nT>éAr,AiT>íf 

Af f AT) 1 5CU1T>eACC é. 

Cuiffig An tlúifeAó T>en cfoiT) A^uf T>ubAittc fé 50 
n-oeAnf at) fé f éin fíoccÁn, 50 f Aib neAttc T)Á óuit> f eAtt 
mAf b A^uf $An Aon bAtAócÁit Aige Af, ^utt mó An f^Ác 
a 'úeA'ó Aif A^uf An ceAnn f aoi cuitteAm feAf a óAitteA"ó 
nÁ a f ocAt a bfifeAt). Cuin fé f^éAt A5 An SAf ahaó 50 
fAib fé a^ éif\g e ^f An ^co^AT) A^uf tu^ fé fpÁf 



21 



feAócrh-áme "óó te te-Aóc tfce-dc f-á triA^A'ó. tlíojt 
tÁmi5 av\ S-AfAriAó irce^c. O fé 1 ^ceifc 50 bfuain 
^n S-Af-dnAó é fém CAinfSinc rhAit ón n^e^fvmAmneAC, 
f5-At-Aiti foirh av\ cfAt feo 1 n-ufvAit), A$uf nÁn tÁmi^ 
fé fiMf uinti. t)'Áit teif at\ ^eAfimÁmneAC a 
Cfios-At) a6 níon éifig teif T>en MfvfvAiT) fm. CtMiT> 
av\ be-Anc 111A -AgAfó. T1a comAtfvte<AC.A feo S^fAnA 
níon cuine.AT),Afv -a tárh 1 n-Aon 6eo ó tofAig ati co$at> 
n,Aó nx>e.AóA 'n^ n-A§AiT). . . . TLÁ cofvfwóume acu a 
bftiit fotAf be-Aj; a' cige.Acc ^n & mncte-Aóc Aguf a 
feiceAf ce\dtvo cÁ fvómpu. 1f be-A^ -an rh-Ait T>on cé 
fm a beit a' corhAintiú •óóib fÁ tÁtAifv. tlít <Aon ÁifT> 
Aif. tlí té\Af T>on cSAf.An.AC tzaxía ac An bAtAócáit A^uf 
-dn snótACAn, «A^uf ní rtiAit teif a teAóc AmAó t>a 
bfoifve.Afb.AiT). (23). 

Ati ceAfitiftAc. 

A' ftnt te cúiciú a rhttte^f &x\ ce.Afvb.AC A^uf if mAf 
ftn t)o Ce.Affvb.AC &Af.Au.A é. peicteAfv t>ó 50 n^nótóó^ 
fé cttnce ét^in A^uf cá fé a bttAt £;e.Att eite a cun, 
A^uf nít Aon geAtt x>Á ^ctnrvfe fé uac eATV if ^oine 
a f ACAf fé t>á btufeAT). UuitteAtti feAf a ceAfT>uigeAf 
uait>, cuitteArh Aifv^iT) A^uf cuitteAtfi cof T>Aif a T)éAnArh, 
A^uf ní mift)e tetf t>á scneACAT) fé Sa^aua teif An 
f5é\At saví caiuc Af éifmn. tTUn T/AbnuigeAT) ati reAf 
fAT>A ó " if fUfufT)A ' back ' a nÁT) ac cA bftnt nA 
CAOifig." TLÁ wa CAOifig a$ éifvge ^Ann. 1f cumA fin 
teif ax\ $CeAffvbAC é. pAT)'f geobfA fé CAOinig te 
ciomÁmc ciomÁmfe fé iat>. Ac ní fÁigceAf n^ fin te 
bfofoú 1 5Corhnuit>e. 1f tug-A t\Á fin a fátgceAn te 
ciomÁmc iat>. UÁ cuit) rhóf acu a' toc^t) óe^nA . . . 

(24)- 



AcjiAnn. 



"Cá av\ be^t^ ^Ann 1 SAf^nA A^uf tf ^mne béAf. 1f 
lonróA Aóf^nn a tAfvfAm^ ^^nnc^n be^tA. t)í fé ina 
tioncfiocAif te AófAnn móf a tAfrvAmnc fA bpf-Amc 
cuAifim'f céAX) A^uf T)eió mbtiAT)nA fióe^T) ó fom a\\ 
CA\lheAt) v\a céAX>tA A^uf riA mítce m^f ge>Att Aif, A^uf 



22 

cá Dpiof uac -ocAinneóCAT) fé Aníf é. UAinneóóA fé 

ACf Atiti 1 SAfAtiA mÁ te^ncAn T>on co§<yó, Aófumn nac 

f ufufOA néiT)ceAC nÁ T>eifeAt) a óun teif. UÁ 50 teofi 

■OAome CAfAoiT>eAó óeAUA A$uf a ÁT)bAn acu. Cá 

T)Aome boccA & ceAfAóc A^uf a' cfomACAn Af tuóc 

an cfAiT)bnif. 1f *oeACxMf t>o Tnnne áijvo & tAbAinc 

A Q $tóftA mófA A^uf An $Aif^e nuAin acá 5Aite f otArh 

Ai$e. 1 mbaite &t\ a T>cu5Ann f iat> téign 1 SAf Ana, toc 

t\a céAT)CA f e^n aíi tÁ óeAnA ó Aon obAtf & *oé\AnArh f An 

Áic nÁnb Ám teo a ^cuit) bAn a beit T>eAttfu\igte te 

fUAóc -A^uf te T)ionntAT) nA nuAine iriA feAfAtfi "óóib 

CAOb ming T)e fiopAí a' fúit te beAtA & fÁgAit lonncu 

A^uf & T)ut AbAite Afíf Af ^Ann-óuiT). TTIÁ teAncan 

■oon cúif feo if lonvóA fm bAite & nT>éAnfAn Aitnif 

oftu. Yl\ feAnn An bAit Af &r\ bPfAinc é. 1f món & 

céAf aii cín fm te cní btiATmA 50" teic A^uf ifé a 

-oitceAtt m^ peAf^nn f í 1 bfAT> eite é. UÁ fí mA T)A 

«.eit Anoif f$oitce a^ beifc feAn acá corh nÁnT) te 

céite 1 ^céim, T)ume acu a^ lAfvfAit) fíotcÁn A^uf 

CAfAT>Af & T>éAnAtii teif An nge^mÁmn A^uf &x\ fean 

eite a' fA§T>ú &x\ Ó05AIT) un cmn, A^uf b'féiTnn san 

ce^nnAT) Af & cút Ai$e te n-A cuf un cmn. 

Aó nít & f Átt 45 CeAnnbAC S^r AnA f óf . *OÁ n^éitteAT) 
áx\ ^nAncAó A^uf fíotcÁn a T)éAnArh beAT> reifean 
AonfAic ^An fúit te CAbAin Ai$e aó te con^nArh 
TÍIeiniceÁ. O a rhumcif fém fÁnuigte ^S^if nít fonn 

OfCU Á T)Ut Af\ AgA1T). DÁ fféArhfAÓA A^Uf 11A ^AbtÁm 

& cuin f é AmAó UAit) 1 n- Auf cfAetteA A^uf if ha CAnAT)^f 
nít fiAT) fo-géitteArhnAó T)ó. Uu^at) fé coifcéim eite 
A^uf tocfA fiAT) 1 bfuf A^uf tAtt. Coifcéim eite 
Ajiif A^uf cá An Aitt rhAfbtAó f aoi. (25). 



T\l cfeiT) ponnós, nÁ Cfeit) fiAó, 
T1Á CfdT) óoiT)óe bfiAtfA mnÁ, 

TTlÁf moó, mAtt a éineócAf An $fiAn, 
TTlAf if coit te T)ia a béAf An tÁ. 

^uaóc A^uf feAftAmn, cnuAT)CAn eAffAiJ, 
A^uf fuAi-ofeA-ó fAT)A fÁ ftéibce. 



23 



III. CUAItlC Atl ÍA01$* 

A X)eAY\ ÚX> t&\X 1 tÁfv AX\ CÓCA 'ÓUlb, 

t)>Á *ocu5 mo crvoi'óe ifa$ 5fvÁt> f eac'f mr[ & Cfvige pó"otd 

«itis, 
TTIA 'fé ah bÁf a oí Afv tÁirh nó i scorhSAf t)om, 
Seo bAffv mo t)Á tárh te fáinne ^n pófCA *óuic. 

tTlo té^n 5An rmre *| mo comfeAfvc 50 r\ÁY\X> fÁ'n ftiab 
A$uf ce^X) a^axu a teise^n f A n -Ammrv ao áitte cidtt ; 
ó a ítí 11A cnumne, beineAf tum^if if oÁ\x> Ar\\AX\ t 
fló -An Cfu^g te-AC mife óf *oume mé cá 'x>o •oiAit). 

t)eifvim-fe mo rhAttAóc *oo e^ttAó -A$uf *oo m^om ax\ 

CfAOgAlt, 

1f T)o riA nói5-fif rhe-AtCA n^c n^t-ACfA'ó te mná %ax\ 

fPfé; 
T)o Ain*oeoin a n-^bfwugim if m^ifs a bíof sax\ é, 
A$uf 50 n-oeÁfn-A ^n orn-A toó f otA 1 tán mo ctéib. 

Sí cuAifC ax\ Laoig a 5-AbAit tx\\X) ax\ At-buAite 

A T>'fÁ5Aib mo ófvoi*óe ifcig ctAoi*óce, ^fve^'o-buAitce. 
* * * ♦ 

1f mAic a "o'Aicin mé fém ^éim ,dn taoig buxVó^fvtA 
A' ceAóc-Am 1 scéin fÁ t>éin x\a fu\t-buAite. 

A^uf if cfUAg n^c mé m' éinín *orvui > oeoise, 
fló 'mo pAbf^e AenAc ax\ éAX>Ax\ fumneoi^e, 
X)tÁt, biAt) 'suf éAiDAige x>o rvéin xv\ax\ T>'ofvoóc,Ainn, 
A^uf if x>eApX)tA av\ f^é^t 50 mbemn 45 ax\ cé x>Á 
•oco^ófvAinn. 

tu$ mé SfvA-ó 1 CAicneAtfi x>o teanb ay\ figeA-oófvA, 
A^uf x>Á cúitín cUmn-AC, bí bACAttAC, buroe-ómfvAC ; 
fÁ^Aim-fe a\\ m' fAttAmn 50 mb' aicí tiom X)Á fíon- 

flÁ 'mo fuit)e if t\a plAitif 1 ^CAt-Aoifv t\a Ufíonói*oe. 



2 4 



coriiAiraeACA émeAtiti* 

feA&ttA — rnÁjtCA, 1918. 
JÁtA. 

An -ouine a t>íof a' f-Aine^t) a$ atí ng-AOit ní cuiffe 
fé fíot ^suf ^n cé tríof a fíof-féACAinc -an íia né-atca 
ní t>Ainfe fé ax\ f ógrhAf . X)Á mbe-AT) fmne a' fAife^t) 
an A11 n^Aoit ní fACAtnuif Af AgAit) teif ax\ ob-Aif reo. 
Uá ^n f Aog^t fU-AirhneAó fá tÁt-Ain At if se-dff ó t>í fé 
a feoix^eAt) ^AOití 50 Cfé-an ^uf if *oóca n-Aó ipAX>A 
^fíf 50 féix>e f é \x\a gÁt-A. Ó t>í f tunn a t)ut -Af ag-di-ó 
^S^T Sujv t)UAite^m,Af ^n bót^f ní fittfeAmuix) -A^uf 
ní fAóAmunD ^f 5Cút x>Á mbe-At) fé ina fneACca 
f éTóce. te^nf ^muix) x>on cf eoin téAX>r\A Aguf 5éitte-A"í> 
ná tocA*ó ní •óéAnf^mui'o 50 5Cinnit> on-dmn. Hít 
f úmn A$uf ní f Ait> f úmn -AfiAm x>ít x\Á > ooc-Af -a "óé-An^m 
•óo fe-Af óne^fCA ^n bit *ÓÁ t)fuit ifog it>1|\ ceitne 
cu-AncA x\a néineAnn ac an méix> azá te •oé-AnAm ^Ainn 
ffe^fCAt *oó. (26). 

Tlí fAit) fé *o , incmn -A^-Ainn Afi-Arii cun ifce^6 ax\ gnó 
Aon-oume -ac Á'ób-Af téigteoin e-Aóc' a tAX)A\r\z *oo ^aq^óW, 
A^uf ifé -a t-AgAt) if cóif *óóit)-fAn ce^T) -a t>eit -acu a 
bpÁipé^f f ém a cun 1 5Cóif 5-An -aonmnne 'ÓÁ mxjACA'b. 

An fíftinne. 

Af be-At-Aó eite cA fé f-ái-óce ^un ójvo.ai$ X)\a -oo 
■Omne ax\ cic a tei^e^n t^ifif. An cé a mbeA*ó féAn 
te fÁt)Áit nó coifce te ^e^ffAt) Ai^e níoj\t> é ax\ c-Atn 
aVj fe-Aff "óó buAUvó ArriAó m' éAO-An f^ ^cit. 1f m-dit 
^ac f u"o a ffeAf CAt mA Atn f ém. 

Sm é a fe-Af^óc A^Amne teif An bpÁipé-Af feo. 1f 
lom-óA fux) azá te fÁt) A^Amn n-Aó n-Abfóó-Amui'O f^ 
tiúAin -aó fAnf^muiT) te foigit) -Aguf te fé^n. 1nn- 
feocAmui*o An fífmne mÁ fé^'OAmui'o ^uf muf 
tjféAU^i-ó ní mnfeoó-Amuix) -oaoa. ttí i^fffAmui-o 



25 



Aorrouine a cun Amú. An cé gníof bnéA^ cuineAnn 
fé a tÁn TMome Amú ac bíonn oineAT) feAómAitt A1]\ 
pém x>Á bÁfvf if bíof Ar\ cuit) Af bic T>en rhumcirv a 
bíof -A5 éifceAóc teif. 1f puiT)e a fACAf At\ píon r\Á 
an bnéA^;. 1mceocAi*ó An bfé^5 AT\ neArh-ní aC feAffAit) 
An fífinne. (27). 



CothAi^iteACA bfíéASACA. 

t)í corhAifteACA fA cín feo CAmAtt ó fom A^uf ca 
cuit> acu Aíiíi f óf. Óíte^TDAf 50 nT>cdnfAiT>íf 5Aip$e 
rhóf te CAmc A$;uf fíteATMf 50 nT>éAnp.diT>íf te bféA^-d 
í. SíteATMf 50 5cuiffiT)íf T)^ttA*ó muttós Af An 
SAfAndc te n-A nún a ceitc, mÁ b'fíon. X)a *ooitig 
fm a •óéAn^m. t)í feifCdn mA mAigifcif a\\ a sceifvo 
fm. te beic a cuf T>AttA , ó muttó^ an t)Aoitie eite 
dguf a' bAmc bfAbdige *oíob ati c-Am nÁf féAT> fé a 
^crvCAóA'ó terf An tAim tÁiT)in 'f eA *° pinne fé bonn 
*oó fém -A^uf a cuif fé teiceAT> f aoi f ém. 

t)í f é fÁnAC as GmeAnnAig a beic a' T>ut 1 scomófCAf 
teif r\Á beic a^ lAffvAit) meAttA'o a bAmc Af. t)í 
T)omnAtt Ó ConAitt 1 bf at> iua cneof uiT>e av\ nA 5^*°^« 
t)í fé mA CAmceoin rhAic. X)ax> í a ceifT) a beic md 
CAmceoif rhAic. 1f Ain a bí a ceAóc fUAf t T>cofdó 

A fAOgAlt. 

Sít fé x>aIIax> muttó^ a buAUvó Ar\ aíi SAfdnAó te 
caiuc A$uf te cun 1 ^céitt. TVAbnuigeAT) fé ^un 
ceAfcuig ó x\a 5Aet)it a beic a\\ av\ ^ceAfC ac nAf 
ce^fcuig uacu a beic T>edtAi;gce axt\a£ ó uACCAnÁncAóc 
nÁ ó cofóm £>ayav\a. Tlíon feit Ar\ x>Á nóf T)Á óéite. 
1f av\ rhdice te jAeT)it, m^f fít fé, a fmne fé ^n bféA^ 
fin. t)í fiof Ai^e in-A ófoit^e ifci^ nAf rhAic te J^ 101 ^ 
a beic fAOi UAóCAfÁncAcc An cS^f^nAig r\Á r:Á r\-A 
teAtcfom. t)í fiof Ai^e n^ó bfuit fé T>e nÁT>úf r\Á 
x>e miAn^ó m T>ume Ar\ bit ^uf m^ic teif beic f Á f m^óc 
x\Á fÁ uAóc^fÁncAóc T>ume a\\ bic eite a6 ati cé a bf uit 
cion Ai^;e Ain -A^uf au cé a bftnt mumigm A^uf CAObA*ó 
A^e Af. w Oí fiof Ai^e nÁf fu^AT) AfiAm av\ CAtArh n^ 
tiCu\eAnn aou S^ 6 " 00 ^^ A T 1 ^ 10 cion Ai^e Af £>Ar-Ar\A, 



26 



A£Uf n«\f tAObuig Aon*oume acu í ^suf nAC nAib fé ma 

piifu *\c Ati ué a fít b^i^ccó>ii a beit Ai^e UAiti. (28). 

tÁtÍl tÁlTMft. 

t)í Ó Cor*\ilf bnéA^At fA méro suf. tei^ fé .Mf péiti 
50 mbeA'ó pé fÁfCA pÁinceAéAf Ap bit a beit ^i^e i.e 

SAfAnA. 11íof cuiji fin au S^piuc Amú. t) féi*oif 
511 j\ cuif Ó Con*\iir fAiccíof An beAtAé eite Aip te 50 

mb'éive^n *oo véille*\*ó *óó ac ní le c.\itic é. Ac cuif 
fé 5^ e>01 ^ aji tneAjibAtt. géitteAnn ah S.\f*\n<\c nuAijt 
^ c*\ite*\f fé ^éilie^t) ; ^éilie^nn fé t>ou tÁim tÁi*oi|t 
A£Uf ní "oo co.inu. 11í pAib *\on rhAit *ó^ fé^n^t) fín *\f 
n*\ 5.\ex)ii. t)'freAj\it x>o DomnAtt Ó ConAitt a nÁ'ú 
«\m^c x)íre^c mÁ ré bí uavo if pjfb é .1. £ife & beit 
•oe^luitte *\m^c gtAn eAfSAftcA 6 S^f^no, Aguf a beit 
inA fíoj^cu *\f *\ 11^3^1*0 rém. llí bíonn *\on f^t a$i ^n 
mbféi^ — VíS *\on cofiAt) a bfuit mAit ^nn. 'O'p^S 
feife^n €hfe bjiéAgAc Aguf SAfAnA 1 *ocfeife. (29}. 



peifi|ieAcc. 

Cuif p^fnebb *oeif tÁijiif fin Aif pém. T)ub,\ifU 
feife^n mÁ bí ^or.Dume nÁ *\on *ofe,\m *oe mumnuif 
léijieAnn 1 n*oon ce^fu a b*\mu auiac le Uforo Af «\ 
fon ni. Aji ^\on be^U\c eite n^c nAib tocu Ai^e 
péin ^f An fSéAt ^suf n<\c scuiffeA*o fé m' 4341*0. 
T)'i4ff fé Aji mumuif tia néife<\nn *oeic mblu'ótu 
fpáif a t^b^ifu *oó A^uf mvtf mbeA'ó ]\\off<\cu n*\ 
néife^nn 4bx\iie teif fi ce*\nn <\n acaiji fm *oub,\ifU 
fé 50 bfi^f^-o fé pÁintiméi'O nó peif SAfAnA iua 
•óiAit), 30 -ouiocf^.*o fé A\b*\ite 50 tiéifunn *\3uf 50 
bri3fx\*o fé Ufeofú í\a n-íife^nn^ó ^5 -oume ei^ín 
erie. Hí bfu^if fé <jn fpif AjUAtn. Tlíof Je^fl T)i^ 
•Oó-f^n fm nÁ *o ; 6ifmn. j 61 ^^ f^ *° ori cSÁfAUAó fx\ 
méro 50 n*oe^óA fé x\nonn óui^e ^S^f ^uf ^nrotng 
fé ^uf x\f -a ii,im a bí. 114 *o^\ituíní ^\ tÁini^ iua 'óiai'O 
$éittex\*o^f uuilfe^m *oon uS^f^n^c. ^u^ifeA*OA\f 
fpÁf túi5 mbfiA*on^ ficex\*o ^$uf ní bfu^ife^*oo,f 
é^*oi.ii. pu^ife^*o^f fu*o. pu-<\if e^*o^\f *oéifce *ó*\ 



27 

cuit> f ém T>'6ifvinn ón SAf auac, AT;uf T>'f\An ^n f eAf-if- 
bÁff Ai^e-f-dn te n-A póoa a *t>éAr\A\x\ ce^nn. TViAfvf 
ftAT> aj\ ^n éifve^nn-Aó -a beit T>ítif T>on cS^fAnAó A$uf 
50 bfuigeAT» fé Uiac fAOtAif 6151 n uait) te tmn axx\a. 
C)í fiof acu ^uf bfif An S-Af ^n-Aó 5-Aó 5eAttA*ó *óá t>cus; 
fé uait) AfiiArh óorh UiAt -A^uf ^o'freit fm t>ó A^uf 50 
mbfviffeAT) fé Afíf é. A$uf bfif. t)í fiof acu nac 
■oaubfvA'o &x\ SAfxmAó Aon ceAfc "o'éimnn ac Ati fUT» 
a ómnfe^t) Aif. Sít fufrhóf na nt)Aoine ^uf a' cuf 1 
5Céitt a bíoT»Af\ teif -an sodinc a bí acu A^uf 50 scutf- 
fiT>íf T>A\\A*t> muttós At\ ^n S^fAnAC. 1f cofrhAtt 
nAfb eA*ó At > óÁ-fvífví. Ax\ tÁ a TMAfvf nA membeff 
éifve^nnAóA Af rhumncifi tía néife^nn a t>ut axwaó a' 
cfvoi-o a\\ f on At\ cSáf-AnAig, tuige.A'OAfv-f aví At\ f $éAt ní 
b'feAfvf. U-Á fé fvároce ^uf Af a gníorhAfvCA a A\t- 
neoóAf cú ^n T>ume -A^uf $uf Af -A tof.A'ó nAitmgteAft 
An cfAnn. Tlí fvAib Aon cofvAT» At\ At\ mbféts nó aj\ ah 
5CorhAif\te bf&AS-Aig -ac zot\A*ó feAfvb. X)a cfAnn %At\ 
t\At At\ cfAnn éifve-AnnAó 1 bfeif &AfAnA, A£;uf ní fAtb 
te *oéAt\Atx\ teif a6 a geAfvfAt) te fÁnAi*ó. (30). 

SfiÁti-cífie. 

Ufeofuróe At\ bit a cuifeAf corhAifte At\ rhumcif 
ma néifveAnn a beit T>ítif t>o fíogACC nó t>o "OfeAm At\ 
bic eite ac ArhÁm T>'éirvmn A$uf t>o rhumcifv t\A 
néifeAnn ní cfeofui'óe T>tifceAnAó é. Tlít éife 1 
bpAifc te fíogAóc óoi^cfíoó At\ bit ac 1 n-AgAró a coLa. 
X)á mbeAT) fí 1 bpÁifvc te cín nó te fíogAóc coimtigeAC 
At\ At\ X)oxx\At\ *ÓÁ coit nó *ÓA T>eom fém T> , féAT)fA , o 
fí beit T)ítif T>on pÁifceAóAf nó T>on óumAnn. Aó 
nít fm fiAccAnAó aici fÁ tÁtAif muf nAC bfuit An 
cumAnn Ann. v Tlí mó t\Á fm cá At\ T>eom nó At\ coit. 
T)ume Af bic acá T>ítif Tí'éifmn ArhÁm T>e cíoftA An 
•oorhAm fAn Am feo if fíof-éifeAnnAó -\ if -oume T>e 
CtAinne JAeT>eAt 50 fífinneAó é. T)ume At\ bit aza 1 
n^feim ax\ t>á b|\uió nít Aon rhAit Ann.(,>Seo é At\ 

fAOgAt A ÓfUtÓÓAf é. SeO é AU f AOgAt A ^CAltfe fá 
A ÓOfA A CUfv At\ AX\ CAtAtti C1fim 1 T)CAOb 01^1 n fUl 

•oa f^uAbAit) au cuite rhófv te fÁnAi*ó é. Tlí ti^ te 

C 



28 

Aon*ouine fetfbíf a *oéAnAríi *oo tk\ rháigifcip. ttff 
féA*o feAf nó beAn a "oéAiiArn AniAm ó túf au CfAOgAtfc 
A5«f ní •óéAnfAit) — 50 tÁ An bnÁic. pe^n ^n bic & 
cuineAf corfiAinte An $Ae*oit éine a cféi^eAn nó 
mumctn nA hfiijteAnn a cun 1 sconcubAinc aj\ riiAice 
te SAfAnA ní feAn T)tifceAnAó T>on cín é. An feAn a 
cuijteAf a AnAtn fém 1 scqncuDAinc -An fon íia cíne ré 
An cneofunóe ceAnc é. An rhuincif acá T>ítif tVíhfmn 

fÁ tÁCAIf 'flAT) A DéAf 1 mt)U11 tlA CÍne fA fAO§At ACA 

norfrAinn awiaó, A^uf if *oóib if cóin fm. I1irhin beA$ 
ia*o 1 ^comóncAf te curhAóc ÓAfAnA, A$uf if eeAnc 
•oótb a beic "oítif, T)tifceAtiAó t)Á óéite. thmin no- 
be^v iat> ac triA teAnAnn fiAT> *oon cóiri A^uf mÁ feAfAnn 

pAT> tnti5 An An ^ceAfc beit) teo. (31). 



CAibbbeAtic 5Aet>eAtAó* 

feAbjiA, 19 18. 

1f lonAtm CAi*óbt)eAnc A^uf T>eAfCA*ó Af An ruit) 
a cu^Af é péin un ceAfbÁncA nó cá te feiceÁt of 
comAtf T)o fút. 1f mó An éneifomc a cu^Af *oume 
•oon fux) a feiceAf fé te n-A fúití A^uf if mó An ÁinT> 
a oíof Ai^e Aif nÁ bíof Ai^e Af An fvu*o a ctumeAf fé 
te n-A ctudfA. T)Á ^ctumceÁ f^éAt ní cmbffÁ teóc- 
ÁifT) Aif "| b'féiTnn nAó T)cmbf\fÁ aó teAt-6feifT)inc 
T)ó. At *óá bfeiccÁ An nu*o é péin of corhAif T)o fút, 
ní f éAT)fÁ ^An ÁifT) a CAbAif c Aif A^uf óAttf eÁ a cneif- 
•omc. 

Sa cfeAn-Aimfif bío*ó f^éAtAnóte rriAice 1 nétnmn 
í)ío*o An f^éAtAfóeAóc A^uf An fiAnnAigeAóc mAri 
CAiceAfíi Aimfirve A5 nA "OAOine. 1f a^ An fí bíot) 4ti 
f5éAt^i*óe Ab feAff ^Stif ní fte&X) Aon JtACAt) a^ ^n 
fí nÁ a^ a móf-uAifte teif mun mbeAT) fé mA f^éAtAfóe 
rh^ic. HuAif a beiceÁ a^ éifceAóc teif An fgéAt á 
•o'mnfeocAt) An f5éAtAi*óe fm fítfeÁ 50 mbu téAf\ 
•óuic te T)o fintí s^c a mbeAT) fé a' cuf fíof Aif noirv 



2 9 

gntorh ASttf lon^ncáf . Sítf eÁ 50 mbeitei a^ éif ce^cc 
teif v\a "OAOitie & c^mc Le céite ^stif 50 mbeiúeá & 
bfe^tr-ú oftú "oo féif trtAf be^T) femeAn a' cun fíof 
oftti. Sitfeá 50 oreicreÁ ha fiéATMige 1 ^n gtédf & 
oe^t) Cftu. ÓítreÁ 50 oreicreÁ &r\ &t.6Yt> a oé^f- 
r^iT)íf Af -a óéite nu^if beroif & a<Mnc, *óá mbu ^g^ró 
ó-Af^T) í nó AgAit) nÁtriAT). T)e bu.ro,4 n^ fsé^vu.i'óe.dcc.A 
& beit 1 n*oon f^éAt a mnfe^n ^n ah mbe^t^c rm, -d^uf 
ní 5AC uite "úume ^cá 1 nx)on a *óé&nzó,. llíon tfión 
T)o ■oume <m f^édtxM'óe^cc a beit 'oe cein^o ^i^e fut 
T)Á mbeAT) fé 1 n*oon a ce^pCA ^m^ó ^f aíi 5C401 fm. 

Sm é <m ne-Aóc a bío^o 4f bun 1 néifmr. 1 -ocíoft^ 
eite X>\ox> be-At^ó eite acu. S™^ 1 at1 fb^ 1 - A ce^pA'ó 
1 "ocofAó -aó 1 n-Áic & mnfe^n^ Af r:&x> 1 ^c^mc béit 
•oé-dnfAi*óe ^ac ^níorh *ÓÁ mbe<ro ^nn a foittfiú nó 
á t<M , obf\iu of corhAif r\& tro^oitie & be<yó f«\ tÁt^in. 
An rhumcif & •o'feicpe^t) &r\ fgédt T)Á gníotft-CAróbf m 
mAf fm of & scorn^tfv bAmfixnf oifeAT) fÁfCA A^uf 
fttttc ^f if x>Á mbtró é ^n ^níorh fém *oÁ-fífí 4 be^vó 
Atiti, mun mbAmi*oíf níof mó Ajúf. (32). 

CAi , ó6|téitti. 

T)'f.áf ^n nóf fm if r\& fióg-ACCA coitntige^ó>A 45uf 
cttifcí riAttAÍ mófA Af btm a ^CftnnmJe^'ó ár\ ftuA$ 
tonncu. An f^é>At a bío'ó ce^pt^, bíot) -o^ome ánnriút) 
te mtt tfí ftnfm ^Aó ^níotfiA x>Á mbíox) ^nn, Aguf 4 
gnío'ó a t^róbfui Of cotfiAif n^ fút. Tj^me^-ó ^n 
ftu^g fi^tnfA móf ^f & beit a' bfeAtníi ^n ^n CAi*ób- 
féim ^511 f te^n Ati nóf m^f c^iteAtfi Aimfife "oo r\A 
•o^ottie ó fom AntiAf. 'CArób'óeAfvC a tu^roíf ^n tiú 
n^tf^í a mbío'ó n<\ "OAOine cfumn ionr,ctt. 

Tlí fáib Aon ceo *oen Cfófc fm ^f btm 1 néinmn 50 
rjcimi^ fé ifce^c teif ^n n5^tt*o-Aóc. &C nu\f ^tt^OA 
& t^mi^ &r\ e&Y&X)&\r\ cu^Ainn ní ce^fc *oCnnn s^n & 
teitero eite a óe>ApA*ó 4f &r\ n-^gAi^ó fém te fiAtrifd 
a 'óé^nAtfi x>o fe^f^ pÁit. Hí ti^ cíf nÁ S^f' ^Sttf 
rÁ ^nÁf a^ £ac cíf a feite^f T)1 fém. X)Á mbu ifiiAn 
tmn r\& 5 A1 ^ ^S^f An fe^óc J^t.* ^ A "óíbifc Af éifmn 
ní fé^T)fAmuif a n-Áic a fÁjÁit bÁn nó fot^m. X)Á 



30 

TTOíbjMgte An ■otigeA'ó ^aU/oa níof rhón •otiseA'ó eite 
cuf av\ bun teif tia T)Aome a cuf 1 n-of*oú ceAfC if 1 
5Cóif. Tlíof rhór\ t)Á féif, fiAmfA A^uf CAiteAtfi 
Aimftfie a óe^pAt) AniAó *oo nA T>Aome aj\ a tA$AT> óorh 
rtiAit if bí Ann foirhe fín. 

Sé au fÁt a bftntmuiT) a' tAbAinc rriAf reo mAf ca 
50 teofv a LéigeA-ti au pÁipéif feo a be^*ó 1 n*oon f^éAt 
mAit a f^fíob. 11ít ceÁf*o *oen cíf uac *octnceAnn 
ftro éi$m AtnAó a coffuigeAf ua TMome A^uf a mbíonn 
a bfocAt A^uf a tUA'ófÁ'ó fAOi 50 ce^nn ACAif f a*oa 
'tiA *óiAró. Hít Aon ceÁf*o *oen cíf ^au Tnime $;foróe 
éi^in a mbíonn 50 teof f^éAtCA t>Á n-Aitfif Aif, ua 
5^n f eAf 5f eAnnrhAf éi^m a mbíonn píof a rriAit feAtfiAf 
CAef tAí Anoif A^uf Afíf Af btm A15C ÚAifvif fm, nít Aon 
pÁif c uac bf tnt f eAf meAbf ac cmn acá 1 n*oon f^éAt 
nó CAi*obféirn rriAit a ceApA*ó Af a fcuAim A^uf Af a 
conntÁn fém. 1f lonróA feAf a fvmne CAit rhófv *oó 
fém if ua féipúm coimtijeACA te CArobféim *oen 
cfófc fm a óeApAi!) A^tif a cuf 1 ^cóif . t)'feAff *oo 
éifeAnuAig mÁ cá 1 n*oÁn 'f 50 mbeit) au cíf coi*óce pÁ 
n-A fcmfuvo fém a téitet*o A eu.f Afv btm nÁ beit a 
CAob teif n-A fAiméifeACA a CA^Af ifceAó teif au 
n^AtVOAóc. 1TIÁ bíonn ha gACótt f au Áif*oeAft te iat> 
fém a cuf 1 ^ceifc if ^ac cfAOib uua acá a fÁf te 
mncteAóc Ati T>ume, fÁ$;pA fm corhAifte rhóf acu te 
imn AmA A^tif meAf ofvtú t)Á féif. 1f lom^óA f oitgeAf 
a fmne mncteAóc An *otnne x>on cfAogAt 'Pó'óIaó 50 
téif At ní móf atí mncteACt a óofvftu^e te 50 mbeA'ó 
bAff tuftí. Ati cé a mbíonn a óe^nn f aoi 1 ^corhnui'óe 
A1 5 e A 5 otoAifi if mmic nAó é if feAffv a téTóe-Af un 
cmn. tf lom'óA meAbAif a bAinf e^*ó *oume Af av\ f AogAt 
te bf eAtnú 50 5fmn Aif . 

UÁtAf te CAi'ób'óeAfvC ^ACóeAtAó *oen cfófc azá 
f ÁiT)te A^Amn a Cuf Af bun 1 njAittirh mAf if é "^A^lUrh 
An bAite móf if ^ACóeAtAige 1 néifmn. T.Á 5^e*óit- 
^eoifí cutó rhAit fA mbAite fém. "CÁ f^Aetmjzeoiró 

tAfC A1f AV\ ^AÓ CAOb. XX\Á CeApAUn AOn CU1T) acu fm 

f^éAt nó CAi*óbféim a béAf feiteAmnAÓ te n-A ^níorh- 
tAi*óbfiú beró míte fiitce foirhe. Ce^pfAf "OAOine 



3* 

te fne^fCAt x>on otMin rm. *0né4óc Att bit a cuijtpeAfi 
óu^-dmne fá Lácdin x>éAnfAtt a feoUvó ran áic óeAfc. 
Gdinceoif 5 Aex > 1 ^5 e W tnt Af m-Ait teif páinc a §Laóat> 
fA f5é-At cuittfeAmuix) Att ^n eotuf é. (33). 



buiúeAc» 

T)í Ó tuinc A^uf & rhuman & feotAX) m^ mMx> t^nc 
Att cófcaí Connx)Ae ttluig 60. tD'éi^e^n x>óií> cun 1 
•ocín te 5Aint>fion 1 n-1nnif Uuinc. ÚAttttAmn ri.AX) -dn 
ce^c ÚaiT)^. tíl.Att£)uigexVó Uax^ CAOfA T)óit) 5-Aó tA 4 
óAiteAXMtt Af ^n oiteÁn ■; cu^ fé ^iott^óc rhAit t-áinif 
fm x>ói£>. tlí ttAitt Aon mi acu aó f AgAf eite 4 x>cuj54ix)íf 
t3uiX)e.AC Ain «a ttinne^x)Af fém 1 te^tMiT) ime (to'féixntt 
^un x>e geif A^uf x>e ónoc^nn^ -|ttt. & gníx>íf é). C-dfA'ó 
Ca*ó5 Attíf 1 mt)éAt An Aca. ÚÁmi^ fé 45 ^eACA Caif- 
teÁm tlí Luinc A^uf óuif fé f^éAt ifce-Aó 50 ttAirj fé 
^nn. t)í TMome UAifte -Af *omnéAf ifcig. íltott 
óuimnig Ó tuinc 50 ttAi£> Aon Aitne xM^e Aitt. Cuif 
Uó"ó$; &n óeACfArhA f eo óui^e if ce-dó : — 

" 1f mait 5^0 x>ume iíia tíf féin, 
1 tif at> ón n^fém if m^it é an t>uiT)eac, 
Of &r\ ITIuait) if mdit Ó tuinc, 
A^uf 1 n-1nmf Uuinc if mAit U^vós." 

tTug Ó Luittc ifce^ó é ^uf £>f fte-at) 4511 f féafca 
Ai^.e 50 mAix)in x)ó. (34). 



seAii-ipoctA. 

UÁ 'óuite f ófc 0! tuige^X) Att An tA^Att A$uf ^n U^Af 
& tuige^x) -Af An CAtArh. 



11uAif a éifige^f x)foó-beAn-cige Att rriAixnn x>éAff 4 fí : 
" Aitnigim Af mo feAfttA'ó A£ur Att mo fíneAT) 
TIaC nx)éAnfA mé Aon m^it 50 mbí fé in<\ oróóe." 



32 

IV. Ati bÁfców 1 

An m*M*oin T)iAn*OAOin, mo té^n sé^n ! fe^*ó gtUAif mife 

Un f1UbA1t, 

£)í fne^ccA ^n 5^ó cn-Aorb, 'f mo cnoroe -An cne.dtA te 

fUAóc, 
CnÁt C05 mé av\ feot món te cóin 50 n*oe<ACAnu\n fti^f, 
11ó 50 T)UÁini5 mé un nói*o te cóm ah CAifteÁm f a ^cti^n. 

'S tA'n n-A dá|\aó bí ^AtA -Ann 'f fnot^nnA cn u.a*oa, 
tlíon *oeÁnn,<yó Aon bÁ*o & dí Áb^tCA tnit can An ÍIua*o, 
ítl-an Díom^f cotft *0Áná tf r\&£ nstACf-AT) finn bAnf\A*o 

ón cfttiAg, 
go T)cAmi5 An squall 'f $un ájvouig ax\ topping liít u-Atnn. 

Cé *o'.A5n.A*ó tTiác T)é, mo té-dn 5é.dn ! ó'f A^Am-f & ca frof 
íTlAn bímfe tiom pém m'AonnAtc 45 imteAóc 'f n^ báro, 
Ac cá fúit te tTUc THuine ó^Am 50 mbé<A*o 'f mo cé.a*o 

míte SfÁ'ó, 
Ó, té jug -odice fíon-A p aoi rh^oit if é -A^Amn ^n tátrn. 

'Sé mo óne-Aó if mo *óít, f^n ^oin ! íf mé ^noif rA fA 

n^uAif 
5-An mé f^ bAite A5 mo mn-Aoi níon b-AogAt *oom ocn^f 

nÁ f uaóc ; 
X)Á bfeicmn -Anífc í, ax\ f^ogAt ní f5^nf.A*ó í u^im, 
'S mÁ CAittce^f fmn ^n éine, bein mo míte be^nn^cc 

ón ^cuAn. 

11í tié fin bu cÁf tiom *ÓÁ mbe4*o mo ónÁm^ 1 "ocAtf^e 

f An uAig, 
Ac bett An Ati cumn bÁice ^uf CAitt mé éifceÁóc mo 

CtUAf. 

X)Á bfÁg^mn f5|\tobt>A a\k fCAmp^ 50 fAocnóc-Aitm 

guinea f a iá 
50 mb'fe.Ann Uom beit a cahic téitt if & ce^nn bett 

te^^t-A Af mo tÁim. 



1 ó *OonncA Ó gAttcob^in Ar ConnÁn Act&, a f uatn mé An c- 
ArhfÁn feo. 



T)írleAcc, 

Aib]ieÁTi-beAlcAirie, 191 8. 

Ati ílí "Ottf^eAtiAC. 

tVotvotng T)\Á Don "ouitie tiAócAt\Án éígin a beic of 
& cionn a mbti cóitt *óó séitteAt) T)ó. TVottTmig fé 
ómóf T>on fí T)tifceAnAó ac níot\ otvotng fé a CAbAittc 

T)Ó AC AV\ ftlT) A OAMTl T)Ó Ó ÓeAfC. ílí j\A1D AOT, j\í 

T>tifceAnAó At\ Cit\mn ó Aimfit\ UtiAit)T\í tlí ConcnoAif. 
"b'Áit teif at\ occrhAT) íleAnfAí a bí mA fí a-\\ SAfAnA 
$"Aij\m fí nA tiCitteAim a fÁgAit x>ó fém. Ac ní fAib 
Aon tiftAm Ai^e-f^n Att m'ogcAmtAóc v\a tiCi-jreAim nÁ 
Aon ct mnbe cait gem " Ai^e ac omeAX> if bí Ai$e Af 
UACCA-jTÁncAcc av\ ófveiT)im ac AtfiÁm ftiT> bféA^AC, 
feAf óiT>eAC ^An aoíi U5T>ait a tA^Am^ fé Af iia reAn- 
f^éAtCA. 1f eife^n An céAT> |ví SAfAnAó a fnme ia-[\j\acc 
fí nA nCitreAnn a gtAO*óAC aii\ f ém. t)í -jviSce ^r* SAfAriA 
ó f om a JtAC ftAiceAf A^uf fo-jrtÁmAf a-jt Cifmn teif 
at\ tÁm'i tÁiT>i-[T ac m x>e ojvoú T)é a beic T>ítif T>óib-f An. 
Hí "oe otroú T)é a beic séitteAmnAC x>o 'ótigeAt) éASCóf ac 
a^ Uf cá f iof A5 An r AOgAt 50 fVAib An T)tigeAT) 5AttT>A 
a' X)éAr\Am teACCfomA a-|t t\a gAetnt. Sm ftiT> iiac 
féiT)if a féAnAt). Ac mÁf tnogAóc JaU/oa nó 
-£Aex>eAlAC a béAf a-[\ bnn 1 néifinn ní T>on fí r\Á T>on 
-mAgAtCAf a £eA.tt T)ia ah ^éitteAT) r\Á av\ iiffAim ac 
r-A méix) ^nfb í coit A^ttf T)eom tiA nT>Aome a ctnfAnn 
\AX). tTlÁf T)t\eAm comicigeAC a mbeit) fmAóc acu ajt 
cíf Ar\ bic ní t>óca 50 mbeiT) cion a^ mtnnciti ha cít\e 

f m OfCtl nÁ A|\ A flA^AtCAf . t)eiT) f1A§AtCAf x>Á f Ó|\C 

fin A|\ fOfbÁf, Aguf ní bion^nAT) mA bíonn fAogdt 
coffAó fA cíf a béAf fÁ n-A fcitifA^ó. Tlít Aon beAtAó 
A5 T>t\eAm coi^Cfíoó te ceAtmAf a óomneÁt aj\ cít\ ac 
nA T>Aome fém a f^gT)ú 1 h-aJ;ait) a céite. (35)- 



34 

TtffteAcc. 

t)í fé 1 ^ceifc f a cfeAn-Aimfif te tinn p rriAit a beit 
i $ceAnnAf x\a néine^nn nÁn bmne teir v\a T>Aome ceot 
nA ctÁifrige a ctoifceÁit nÁ ^tón Aguf CAmc a céite, 
50 mbío*o cofA'ó céAT>tAó Att cuf if meAf Af cfAoib 
A^uf iAf5 Af mnbeAf. t)í fé 1 ^ceirc 50 meACA > o au 
cun, 50 tocA*ó au me-df A$uf 50 'octtéiseA'ó au c-iAf5 
au c-mnbeAf te tmn au > ofoc-fí. Sm, mAf "óótg >oe, 
nuAin & beA*ó fí mAit Ann uac mbeA'ó ua T)Aome a' 
bftngm nÁ A5 ACfAnn te céite A^uf 50 mbeA'ó au 

fAO$At Af feAbAf A£Uf fAOCAfv ua bfeAf a T>ut 1 

•ocAifbe T)on cín nuAif a beAt) 'cuite tuiT) Af au 5Cóin. 
Ar\ cé a couaic au T>n oc-bAit a bí Af An ftúire te 501^1*0 
A^uf te btiA*OAncA AnuAf curc;fe fé é fin, A$;uf 50*0-6 
au cfeAó a gníof fé Af fíogACc t)foc-fí a beit of a 
cionn nó T>noc- , ótigeA > o a beic Af btm mnci. 

X)Á ^ctnfeA'ó mumcif ua tiCifeAnn T>e coit a óétte 

fíOgACC nó pobtACC Af btm CA1Cf1T)íf Att fAT> a beit 

•oítif T>on fíogAóc fm A^uf t)on tUAgAtcAf a beA'ó *oá 
f ciúf a*ó. CAicfroíf T>tigeA > o a cuf Af btm a 'óeAf bóóA'ó 
comcrtom íia pémne a CAbAinc t>á ^aó feAf A^uf uac 
tei^feAt) éA^cóif a > óéAnAm Af AomneAC. TYIÁ bíonn 
■otigeA'o An bun a óuijvp eAf ^ac T>feAm An a ^ceAfc — 
mÁf f éiT)if — beró fÁf Arii f a cín *óá n éin. 

1TIÁ bíonn niAgAtcAf nó ptAiteAf Af btm a bf utt cion 

A5 nA T)AOme A1[t A^Uf 1AT> T)ítlf T>Ó fé AU fUAgAtCAf 

ceAfc é. ÍTIÁ bíonn utmitt beA^ Att a tA$AT> fA cín v\ac 
mberó ^tACA'ó acu teif CAifneóóA fé AófAnn Aguf 
Cf oro. &c An fiAgAtCAf T)tifceAnAó nuAif a béAf fé 
Af bun ní bei*ó CAtt T)ó ua T)Aome a fA§T>ú 1 n-A$Aró 
a céite te corhAifte A^uf fmAóc a óomneAt ontu. (36). 

"DeÁj-fCAit). 

x\f An Á*óbAf fin, au mumcif a óuitteAf fómpu 
fíogAóc nó fíogtAmtAóc a ugT)fú 1 néifmn ní món 
•óóib at\ cftige a bneAtnú mAf if cóif. Tlí nobAin 
•óóib éA^cóif nÁ teAtcttom a ^óéAnAm Af\ t)iiine nÁ a\í 
•ófe^m Af bit, AfAe má gníonn ní tAifneóóA fé fin aó 
f^tCAiiAf A^uf -oíogAtCAf. tlinneA*ó 01feA*0 éA^CÓfA 



35 

Af éirve-ánnAig teif r\& cmíica if 50 ^ce^pAnn cuit) acu 
^noif v\a6 T>ocAf\ CAtn 1 n-A$AiT> av\ óAim a ■óédndm. 
t)í corhAi|\teAóA f^ cíf acu 50 T)cí te 501111*0 a 01 ^A 
fAgT)ú tin a t)é\Anc<A. Tlí fuvib Aon rhAit Annrm mAf 
rhúm fé T)o n>A TMome a beit feAttCArhAit a^uf a oeic 
a' -oéAnArh é-d^cóf-A Af a céite. ÍTIÁ bí ageAfvnA CAtrhAU 
^nn a bí a' crveACAT) TMome bocc te cíof-Annd áf t>a A^uf 
r>Á scuf *oe *órvuim age níof rhifT)e é TMbifc. TtlÁ bí 
AtpAife ann a bí as AlpAX) Ati lomdfCA CAtrhAn cui^e 
pém dgtif a' fÁ^Áit Txaoine eite Af gAnn-cuiT) níof 
rhifT)e 5óm bedg a cuf Aif. Ac mdiT)irv te fe-Af bocc 
•oen cíf a TMonnfAig v\a féi5iúin coirhtigeACA A^uf a 
f^otftng pigmn beA^ te tiAttuf a cnÁrh A$;uf a cAmi^ 
Af Aif a^u f a ceAnn^ig ^AbÁtCAf nó T)Á gAbátCAf níof 
ce^fc dacax) teif. Uut> Af bic a fAocftng *oume 50 
cne,<ypc,A ní ce^fc a bxvmc T>e. ObAif a\í bic a cuineAf 
mumorv v\a liéife^nn fém a^ Acrwmn te céite ^av\ Aon 
X>AtAtzÁ^t a beit T>on cíf 50 rnomtÁn Aif a nít aov\ niAit 
innci. X)Á mbeAT) at\ cíf Af ipAX> a' x>éAr\A\Y\ 50 m-Ait 
X>eAX> fi^fv a 6Áif a^ 'cuite Tmine A^uf níorv bAff bmne 
Af éifvmn av\ rnéiT) T>Aome azá mnci. An muincif 
acá a ctifv a n-AriAmA 1 ^conctibAifvc Af fon ha cíne 
4f fAT) if be^5 ^n b^og^t ^ufv te mí-fCÁm Af bit a 
u§T)fvú ACÁ fiAT) a véAnAm ArhtAit), A^iif nÁ crveiT)eAt> 
<áon T)ume ^tif b eAT) T2Á x>Aome -Ancuif ^eAóA 1 néifinn 
m-Afv cá if 5-ac uite cíf nu^tf a feice^f fi-AT) An fAO^At 

COffUlgte A fv.AC.df AKY\AC A flplté^fv^ÓC T)ólb fém. 

Cuiffe^f 1 T)cuif5mc -oóib 1 te^bAró a óéite n^ó feo é 
^n f AogAt te n^gAró n^ noibfe fin -A^uf mA teAn^nn 
fi^T) T)1 50 bfui£<* fMT) ^5 T)Á tAirh T)ói$ce. (37). 

CWA5 éwitibe. 

UÁ fé 1 sceifc 50 fvAib fe-df ^nn f^T) ó — 4$uf ifé 
-dn pe^fv é Uuifbe, aúam^ ax\ 5 OD ^ in S-dOf — d^uf bí fé 
corh T)eAftÁmdó fm teif au cu^ig if ^uf fít fé 30 
nT)éAnfAT) fé fUT) df bic téi. Sít fé au p-difvfse a 
óomneÁt 4mAó téi. flífv éifig teif. C-aic fé An cua$ 
1 muttdó av\ cubAifce uait) Annfin 50 fAib fí fA'n 
cuite. Uá "OAome 1 n-6ifmn &\\ ati ^cum^ téA'ónA 



36 

-auá coiíi 'oeAftÁrhAÓ teif aii 5CAimité\dfAcc ip 50 
gceApAtin fuvo 50 scomneoóA fi^vo moitt a\\ cúif 
tu\ h6ife*\nn te e^tA'OAm oe-dg acá Af bun acv\ fém. 
t)e*vo fé cotii m.Ait *óóib féACAmc teif au tÁn m&\\& a 
coinneAt ^m^c te beit a' feÁCAinc An fuT> axiá T>Ligce 
o'éifinn a comneÁt uAiti. 1f fAT)A fm T>tigce A$uf 
ciocfA fé. Uiocf<\ fé mÁf otc m^it teif x\a CAimiléA- 
fAit)ce é, A^uf ax\ mumcif a fex\ff-df foime te n~Á 
comneÁt fi^f báitfex\f v-a cuite ix\T>. Cuife^T) a\\ 
TléAmonnAC ifce^c 1 bpofc tÁif^e ax\ tÁ ce^nA d^uf 
b , féi > oif 50 gcuiffeAT) fm fÁ tAtAif stionTMf a\\ 
mucxMfí t)A\le W\ X)r\eACÁ\r\ A$uf a teiteiTrí. x\f 
bex\U\c, bí A11 cogAt) fm r\\AcrA\\AC. t)í fé fiACCdn*\c 
*\n co^At a ^óeAtú ón ^CfuicneAóc. TLÁ a teiteiT) 
fiAóCx\nAó if 5AÓ Aon ceÁfT) T>'6ifmn. Le Ameotuf a 
ftnne cuit) acu T>o-beAfc 1 n-Agx\iT) a mumcife fétn, 
A^uf cÁmuiT» cmnce At 50 T>cui5e fiAT> ax\ fSédt 1 
SceAfc 50 tiT>éx\nf<\ cuit> tíióf acu Aitfige cfu^it) ^nn. 
T)eif T)AOine ^ufb é tdffdms Cfiobtóro df éhftnn. 
THt Anfif e^f A^Ainn nÁf cuiTng fé tetf ac bí a\\ cf iob- 
tóiT> ftn te ceAóc. Anoif fém, xx\Á bíonn CU\mne 
^ACóeAt T)ítif T)Á céite 1 mÁ te^nAnn f\AX> T>on cóif 
ciocfA fk\T> ftÁn Af 'cuite gÁbAt). (38). 

éASCÓlfl. 

O A11 S^f auac A^uf a x>AtZA\ f-A cíf f eo -áf -A mbionnT)A 
A5 1-AffAtt) cúif v\a néifeAnn a oax^sa'ó. SíteAT^f 1 
T)cofAó mumcif ua néij\e«<\nn a tmULat) te bU\T>df ~\ 
te bféA^A. Sít au SAfAtiAC cuf \x>\r\ ha hdf e^nnAig 
te cuiT) acu a féiT)e>A > ó 1 n-Ag-Ait) a céite. tlí bfu^m 
pAT> te n-A mbféA^A ac v\a x>AO\ne f^nnc^óA a bí com 
c^m A^uf Com fAbcAó teo pétn, T)feAm n^ó fA;b cion 
r\Á gnAOi r\A nTMome oftu. "bíonn ,<Mtne Af a teitet*oí 
if ^ac ao\\ Á\z -A^uf 11Í géttte-Ann Aon-T)uine cne^fCA 
t)óib. Hu^tf bA té-Af T>on cSAf-án^ó uaó fxMb ^on 
ÁifT) Af 11A bféA^A A^uf 50 fAtb n,A T)Aome fAnnc^ó-A 
U1U5 ce-AHíi-Aigte At^e, Tí'Áicig fé ^f n^ T)Aome 
seAnAtritA a cuf fíof teif ^n tÁirh tÁiT)if. X)Á 
mbeA-ú a -otige^T) fém as éifmn mAf cá 45 'cuite tíf 



37 

eite if teif nA T)Aome a cofAmc a beAT> nA póitíof i 
n-Áic a beic & -oéAnArh 'cuite rhí-fcÁiT>e ofcu. Tlí mAic 

fAtflAlt téTÓeAf 1 bfAT>. X)\ f^ACA Ó^AnAÓ 1 ^CACAIf 

rtA TTlAfc, ax\ td ceAnA, a! *out 50 T>cí An fcáifitm te 
fÁitce a cuf ^oirh feAf T>e rhumcif ThocAm a bí & 
cigeAóc AbAite Af An bpníofún. CuAit> urrhif rhóf\ 

fA1$T>1Ú1fV A^tlf pÓltíOf fÓinpU Af AY\ CffÁ1T>. 

*0'fUA5Aif CAipcín nA n-ó^An aó ajaa cuit> feAf feAfAtfi 
50 n^tACAX) fé corhAifte teo. SeAf. Sí An corhAifte 
a fvinneAT>Af, t>o gfÁT> An féitjcig, cútú fiAf Afíf sAr\ 

AOn Ó10nCf10CA1fv A CAbAlfC T>0 nA pÓltíOf. TllOfv bAC 

nA póitíof teo f at> tf bíoT>Af\ mA feAfArh nó a ageACC 
un cmn. Tlí tuAice a tti^A^oAf a ^cút T>óib nA teAn 

UA pÓUÍOf 1AT> V>Á VntjtlAtA^) A£Uf T>Á tAf^At*. TflAITHf 

teif r\A fif 05A, rjío*OAfv 1 nT>on iat> fém a cofAinc aó 
TMonnf Aig nA póitíof mná A^uf rnion-T>Aome a bí ax\ 
ati cffÁiT) nAó f Aib bAmc r\Á pÁifc teif An f^éAt acu. 
t)fif nA póitíof fumneo<$Aí A^tif fiopAÍ A^uf "o'fA^; 
cuit> acu a mbACAí ifcig lonncti. t>\ feAf T>e SeoigeAó 
Af An cffvÁit) a tÁmi5 ifceAó T>on bAite Af ócáit> a fjAm 
t>ó fém. 11íof Aifig fé AfviArh 50 T)cÁmi5 póití a\\ a 
óútAí a tti^ iAff ai*ó rhittceAó T>e daca *oó. Ua" An f eAf 
bocc 1 n-ucc An báif ó f oin. (39). 

D]ioc-'óti5eA^. 

Sm f AniAit "oon r\ux> aca" Af bun mA tAn bAitce móf 
Af fuT> 11A íiéifeAnn inT)iu. Hf a\\ éigin acá focAt aia 
t>Á tei^eAn ifceAó if nA páipéin. T)Á mbtró iat> ó5áuai£ 
v)a cífe a beA*ó a' ptiuncA*ó if a mAfbú a\\ ax\ mbeAtAC 
fin if iom*OA T)ume AT)éAfvf at> 50 mb'obAif í tiac mbeAtJ 
Aon fAt tnftí. tlí mó An fAC a béAf uifá Af uóc sutvb 
1AT) An T)feAm 5AttT>A acá x>Á T)éAnAm if 5U|\b é au 

SAfAUAÓ ACÁ *ÓÁ fAg'OÚ. "CÁ T>eifeA*Ó te T>tlgeA*Ó 1U1A1[\ 

a C15 te boT>Ai5 ótCA a beic a' mAfbú A$uf a' ptumcA'ó 
5A11 A011 frriACc a beit of.tu. Uá T>eifeA , ó teif au 

feAÓC A^Uf tdf AU flAgAtCAf A UgT^fvÓÓAf 6. SéAfT) 
1f T)UAt T>On T)tlgeA , Ó A^Uf T)OU flAgAtCAf T>Aome A 
COfAinC Afv rhí-fCÁIT) A^Uf éA^CÓIf. TlltlfAb fUlt f1AT) 

1 r$T>on fm a "óéAnArh cá T>eifeA;o teo. 1f ionróA te^t 



38 

Cfotn A^uf piAn ao éi^e^n t>o $^e*óit bocca céAfA'ó 
A^iif b , féiT)ifv 50 ^c^iti'oíf a *óéAHArh CAmAtt be^5 eite 
aó aocfA av\ óadai|\ 111A ti-dm fém. O n-A pfvíofúm 
mAt)mcA te a bftnt T/fif 05^ ifcig lonncu Af ucc a 
beit -oítif T) , éifinn. t)íoT>,df\ m^f rioT> ceAr\A -A^tif 
b'éi^m a bf of^Aitc. S^AOitfe v\a ^tAif A^uf tei^fe^f 
fotuf ifce^c Afíf tonncu. tlí téi'óeAnn curhAóc av\ 
•oume tdf AóAf áitfiT>. Ac T>eif riAT> gurv m-dtt -d^uf 
^uf TDífeAó TríogAtcAf T)é A^tif nAó féiT>ij\ a fe.dc.dinc 
-aó 50 T)Cd£d fé. (40). 



SAfAtlA* 

Aib|ieÁn, 1918. 

An c-ót. 

1 TltiAifv a ti$e.df av\ c-Á*o C15 -An c-ót ac nudif a 
ti^edf av\ mí-Á'ó *óe,drhdn T>eofv. ,> fludif a bí an 
S-Af AnAó Afi ájvo ^n cf AogAit b'Aic u di*ó Aif e a tAbAifvc t>ó 
fém. X)^teAX) fé a fáit -d^uf T)'ótdT> fé a fAit Aguf 
Cdite-dT) fé c^mAtt T>en tá .df a fdirhín fog d^uf bd 
cum.d teif cé'n caoi a fvdib ^n curo eite T>eu cf ao%a1. 
Ac if cofrhAit 50 bfuit at\ mí-Át) a ceAnn.d*ó teif. 
Cá fé 45 éifge Af <dn ót ^suf nít fé a^ ite ^n oifeAT) 
if bí. T)tibAif\c fe.df a fAib fiof di^e é, LdoiT) Seoiffe, 
UAócÁfÁn Sdf.dn.d, n^f ót mtnncif &df-dn.d 1 n-ufAi'ó 
At cfí ceAtfArhnA curo Af\ ótdT>.df\ ^ac uite btid*o.dm 
ftonfie fin, A^uf 50 bfutt fé cmnce 1 mbti.dT>n.d 50 
mbeit) au c-ót AnuAf 50 t>cí n-.d te^t. 1 tcdb^ro a 
óéite, A-oeif fé, ctnffe^f T>eife.d > ó teif ax\ ót Af fAT). 
tnuf nT)édnd*o ax\ co^At) T>e *ooc,drv ac T)eifveAt) a óuf 
teif ^n 6t tiocfxvó n>A T)Aome uait). "CiocfAi!) An 
S^f^n^ó uai'ó ffveifm cit) ^uf cfAt) cfvoiT)e teif dn 
c-ót a f Á^Áit mA T)1^1T) A£;uf ní ní -a bednn^óc a bé^ff a 
fé T)on cé if cionnc-Aó te n-A bdmc T>e. "b'feAffv teif 
c^ite^rh A^uf f ÁgAtt -A^uf ati f ^ogAt a beit 50 m-Ait m-Af 
bí fé fvoirhe fm. 1f bea^ ay\ Cuirhne a bí Ai$e ceitfe 
bti^T)nA ó fom 50 mbeA'ó bt^itt -Anotf Af *6Á tÁ -oen 
Cf e^ócrhAin n.Aó bf éAT)f>AT) fé feoit a óAiteAtn A^uf nt 



39 

f& SCdfgdif -drhám é dó cdm.dtt rridit x>en btid*ódm 'íia 
•oidit). Cébi cé\dfX) -d 'óéATifdf dn c-ót nít cedcc 
x/uifve-dfbAit) nd f eotd di$e. tTIA pA^c^f t>& poifedf- 
bdit) cdmdtt é X)é&x\x:& fé ctdrhfdn. (41). 

Cí|t tiA I0115. 

Sé An CA01 & bfuit dn f^édt, nít &s éifge te Sedn 
fle.drhdr\ fd fAOgdt feo. Hí hé dn fe-df cé&x>x\& Anoif 
é, if ní tií dn ódttix)e.dcc cé\dxmd &z& &\~&e if bí nu-din d 
bí f é d$ ite nA f eoLd df & tfndn. Tlít dn cfAcc &\x\ mdf 
bí foime feo. Hí 05 te x)ume d beit & pe,dx>di5it if 
d^ ite mme. UÁ dn iom.drvCd &r\ bun -di^e. £\dx> if 
tu^ fé dife x>on Cfiopd bí <dn f-do^At &\\ a corh.dinte 
péin Ai^e. t)í ^n c-.dirv5e.dX) di^e d^tif bíonn medf 1 
5CorhnuiX)e &\\ &x\ cé & bftnt dn pócd ce^nn Ai^e. te 
x)ó nó cfí X)e rju&x>&x\z& cd d X)útrv.dcc &r\ fdx> cditce 
teif dn sco^d'o. UÁ d cuix) A^uf & X)t\&^& 51 tt cditce 
di^e teif , d^uf if beA^ *ó& tAifbe d óon>dic f é 50 f óitt. 
Ud fé d' tei^e^n fAittige md gnotd. TL& & rhedtdtt 
& cnoix) 1 n-Áic & beit & ztxe&xj&i) if &' fvórhufv. t>\ fé 
•oe ceif X) di^e a beit &^ lomtucc x).dome A^tif 45 lomcun 
eAffA'ó ó tíf 50 cín md cuix> fottedc. U-d n.d foitig 
&' x>ut fíof -d^tif mÁ mAifeAnn x>óib if se-dff & f-dndf 
ce^nn &r\ bit A15C Arhx>ui§e.dnn fé fém gun óditt 
fé 1 5Corh-fuim te btiAX)dm f oitig d ndib ceitne ttnttiún 
connd me.dX)Cdin lonncti. X)e\r\ &r\ 5cdrvm.dinnedc sun 
óditt d^uf fedóc mittiún connd ; fin cfi-dn *ó& r\&\V> 
di^e. Hoirh -dn 5C05AX) gníox) fé 1 ^com-fuim X)d 
rruttiún connd med/óóAin x>e foitig úr\& 'cutte btiA*ódin. 
Hí *óeAfnA fé crvíorh.dX) cuix) ati méix) fim n-ufdix), d^uf 
dn btiA*ódin foime fin (1916) if bed.5 te teit-rhittiún 
conriA meA'óóAtn (538,000) & finne fé. 'SidX) nd f oiti$ 
d^uf nd ^not-d cfÁccÁtA & te& m d^uf & óoimédT) 
be&t& d^uf xx\& ó-ditte-dnn fé \&x> pin cd fé x\é\*ó. (42). 

tílAtAl|lC CÓjtCAIf. 

Tludif d tofdig dn co^dt), bí óorh mdit te tedt dn 
rnéix) foitedó & bí fd x>omdn d^ Sdfdnd. Tlíof bféd^ 
Cíf nd ton^ fém & tdbdifc uiftí. X)\ x\& tum^fedód 



40 

rm aici te T)eic a' CAbAif c eáf f a-ó *oo 'cwte cíf f a cúf f a 
nA 5j\éine. Hí fAib ó tuit-eA-ó ^néme 50 néifge ^féme 
cíf ru\c mbío*ó a *ocfiAtt Ann A;$uf bí eAffAit) feiteArh- 
ttaca *oá 5AC cín acu *óá noéAHArh 1 S^f aua. X)a óuniA 
leif au SAfAnAó feiteArhnAC nó mí-feiteATfmAC ia*o 
■óá GpÁgAt) fé *oíot ontu A^uf nA OAome eite a beit 
rÁfCA 5tACA*ó teo. Sm é bí uai*ó. Sin é a nmne 
f Ai-óbf eAf *oó A^uf bí f é 1 n*oon 'cmte *óf eAtn a ceAnnAóc 
te n-A fArobfeAf. Sut *oÁf cofAig &x\ co5A*o, bí 

CfÁCCÁlt ÓAfATlA A$ *OUt Af ^CÚt fUT) beA^, nó DÍ fí & 

*out aj\ 5Cút 1 ^comófCAf te cfÁccAit x\a geAfmÁmne. 
*Oá mAineA'ó *óóid CAmAtt beA$ eite mAf bío*OAf beA*o 
SAfAtíA f^oicce ^niAó if AmAC a^; An nJeAfmÁmn. 
tlíof riiAic teif ax\ SAfAnAó fm — ní uac ion$;nA , ó, if 
m.Af JeAtt Aif fm bí fonn Aif 50 £cuiffi*óe 005^*0 at\ 
ax\ nJc^fmÁmn, mAf nÁf feit fé *oó 50 mbeA*ó An 
geAjimÁirmeAó A5 éifge fo-tÁi*oif. 'Siao An pfAncAC 
A$uf ^n ftúifeAó a bí a' out 1 n-éA*OAn x\a bpitéAf, 
f A*o'"f bí a cui*o f eA\\ a$ obAif a$ ax\ SAf atiac a CAbAif c 
Aife *ÓÁ gnotA — eife^n a' TtéAWAm x\a bpitéAf A^uf An 
mumcif eife *óá ^CAiceArh. Sm é a *o'feit *oó. Say\ 
axv fm A*oeifeA*o fé " cá mo gnotA-fA a *out a\\ AgAi*ó 
mAf oa ^nÁCAC teif." Ac cÁim^; mAtAifc cófCAif Aif 
nuAin a bí 50 teof *oe x\a ^fAnncAig ícngce A^uf $uf 
tofAig An ttúifeAó a^ éifge cuiffeAó oen cfoio. 
"b'éijeAn *oon cSAfAUAó Annfin DfOfoú Ain A^uf a 
óui*o feAf a JtéAf 1 ^corhAif ua ceAn^mÁtA. T)ubAií\c 
feAf fiAnArhAit ei^ín ; ax\ tÁ a CAiceAf A11 SAf ax\ac 
feAfArh AmAó te ct\oi*o a\\ a f on fém survb 'in é au IÁ 

CéAT)nA A C1Ubf Af SAfAUA UA1C1. (43). 

CAiteArh. 

11í ci$ teif An nsobAOÁn ax\ *oa CfvÁig a ffeAfCAt. 
S^a\\ SAfAUA teif au cfÁócÁit. S^Afv fí te 50 teon 
•ÓÁ cui*o Aif5i*o. TZá oóc 5CéA*o mittiún nó níof mó 
cu^ca Aici *oon Htufe A^uf *oon GA*oÁit A^uf if fA*o^ 
au óÁifoe 50 bfÁgA fí Af Aif é. S^inf fí *ÓÁ beic a 

. A n^m nA n-eAffA*ó nuAin Ab éi^in *oi CÚ15 milHOn 
•04 cui*o feAf a óuf AmAé fA 50050,-0. ^O'fÁ^^ib pn 
tA5 í. 1f neAm-c^if beAC ax\ fuo a beic a' cfoi*o muf 



4* 

n-éifige.A*ó te Tnnne au cfoiT) a JnótACAn A-£tif éAT)Ait 
ei^in a beic Ai$e *óá bÁfn. An c-Ain^eAT) a imtigeAf 
mA púT)An ní tA^Ann fé Af Aif. An c-Aif^eAT) 4 
CAitceAf te fíot a cun r a CAtArh, nó au c-Ain^eAT) a 
íocAf tucc ceinT)e te eAff ai*o a *óéAnArii beit) bnAbAC 
é 151 n Af. "DéAffA fé 5f>eim a béit t>o feAf a fAot- 
nuijte A^uf beit) f é te feiceÁt iha ón nó iiia AingeAT) 
nó mA pÁipéAf Aníf A5 au bfeAf a ctnn a^ obAin e. 
Tlí tié fm x)on Aif^eAT) a CAitceAf te Tiót 110 té 
•oíorr.AomeAf nó te co^at). tlí bíonn feiceÁt Ain fin 
ac 4on UAif ArhÁm — aii uAin a bíof fé T)Á CAiteAtft. (44). 

"DicmAtt. 

tltiAin a tofAig An co^at), bí pAiJe rhón a$ nnteACr 
A5 tucc T>éAnuA foiteAó, ttióc oibnigte VAfAinn A$;uf 
tucc T)éAncA ptéAf^AóÁn te TiAgAiT) nA n^tmnAÍ món. 
"Díot) ftiAf te míte ptmc fA mbtiAT)Am T)e cigeACc 
ifceAó A"5 tucc ceifoe Ann. TVéinig ctnT) Acn 1 n-tiAbAf 
An cfAOjAit An-rhón. tlíofb í a nT)úit 50 mbeAt> 
•oeifeAT) 50 ttiAt teif An 5005^*0. CAiti*oíf nA céAT>tA 
ptmc Af JtéAf ceoit nó c-jtof^Án cige An cuit> tiaó 
5CAiti*oíf te fA^Aifnfc nó te ót nó te -oneAbtAf. €01$ 
pn T)Aoiffe if 5AÓ Aon cfónc mAf bí An c-Ain^eAT) 
fAinfm^ A^uf nA heAffAiT) a$ éinge ^Ann. ttí tvAib 
nA neAnfAró ntiA T)Á nT>é\AnArh A^tif An-ceAnnACc Af 
An méiT> a bí Ann. t)í nA fin Amtng a' cfoiT) nó a' 
•oéAtiAm foiteAó A^uf nA mnA & T)éAnArh ptéAf^AóÁn. 
l3í An teAtAf íTngte a^ nA f AijTHúiní A^tif ní nAib bn ó$a 
te fÁgAit nÁ éAT)Ai$e nÁ fónc nuT) Af bit rriAn bíot>. 

1lít feoit nÁ im A5 tucc oibne SAfAnA. UÁ au c- 
Aif^eAT) ACti 50 fóitt ^An Aon ceo acu a óeAnnóóAf 
fiAT) teif. tlA mucA A^uf ua mAifc bA Cóif a beit te 
pÁgÁit Af éifmn acu cÁ fiAT) T)Á mbÁtAT) fA TThnn 
tlleAim, fí fr.í, An f Aiff^e acá roif éife A^uf SAfAnA. 
1f món An ^0151*0 acá a^ mumcirv SAfAUA A^uf if món 
au tÁn a ^ctuffe fiAT) fUAf teif. Aó ní ti^ te T)ume 
Af blt CCAÓC T)'uifeAfbA1T) ua beAtA. "Cá *óá JlOttA 
1f T)eAfbfÁltf eACA T)011 ÓO^A*Ó A teAUAf é 1f '&c uite 

fíogACc a T)CéiT)eAnn An co^At) iua bAjAiT), fiAT) fm, 

50fCA A^Uf mtHftéACC A^Uf bÓAffA f1AT) f10T) CUA1fC 

ó]\ SAfAnA, ^An Aon ACAn muf mbí fí fAn ÁifT>eAtt. (45)- 



42 

béAfA. 

AtbpeÁn-'beAttAine, 191 8. 

flí T>e&*6 cmneA'ó ax\ bit ax\ na néineAnn<Mg te 
fe.db4f mAfac cuitj "oe n-A bé^f a acá teo. Tlí ó n-A 
mbun-At) azá x\a béAf a rm acu aC if béAf^ 1^*0 a tÁmi£ 
ifceAó teif ^n ^meotuf a^uf teif ^n mí-Át) a b^m t)on 
cín f-A f -AogAt a CAite-At). t)í f é 1 sceif c 1 néin mn f a 
Cfe^n-Aimfif sunb ax* ax\ SpÁmn a fíotfiAig ua 5^ e> ^ 1 ^« 
A^uf if món azá ax\ X)Á •óne-Am a *out 1 scofAmLACc 
te céite a\\ be-dt-Aó. flu-Aif a cuait» ax\ ax\ SpÁmn 1 
^co^At) tíleiniceá níof fan Cfoi'óe y\á mifneac a^ ax\ 
SpÁmneAó. Óít fé y\aó wnéAW^A^ a tíf -Aon x\At 50 
bnÁc A^uf n^c jVAib buAit» 1 nuán *oó ^fíf coit>ce. 
SéAX\X> X)A cioncfioc-Ain teif ay\ xt\eAt a bí ax\ an cín fin 
50 f Aib ay\ iomAf ca p AbAif a% imte^óc. flí fAib ccann- 
ibonc ná oifi^e-Aó *óá *óon.ACC x\aó $;cuife.<yó ay\ ní tm 
cititi é mÁ bí ne-Afc f-AbAin Ai$e, Aguf T/fÁs^T) f é ax\ 
fe-Af if fe-Aff tan x>eifi , ó. t)í saó tnte fónc X>Á néin 
fA cíf. ^O'fA^ fm 50 teon a ceAf-ACC. 'O'fÁ^ fé ^n 
cíf ax\ gcút -A^uf bí fí ní-connuigte te 501^1*0. Ac if 
m-áit at\ óof^mtAóc uintt 50 bfuit nA cneonui'óte a* 
cige-dóc te céite mnci Anoif te aox\ cneon axy\á\x\ a 
tAX)A\x\ c *oo t\a *OAome. t)í ^n SpÁmn cní cé.A'o btiA*óAin 
ó fom ax\ fíogAóc-A móf-A «an T)oyy\aiy\ A^tif b'féiTHf 50 
mbeA'ó, fe^t eite, ^níf. 

X)ax) é a fe-AfAóc óéA^ónA é a^ ^Aex)\t y\a bAtb-A-n. 
1f cofrh-Ait te x)r\eAXY\ \at> a óAitt a mifneAó. 11u^in 
a ótiAii!) ax\ ay\ bpfionf^ Ué^ftAic ^tif 50 bfUAin fé 
bÁf fít fi-A*o n-Aó n'oéAnfA'ó g^e^óit fAt 50 né<A$. 
jéitteATD^f ffé óéite t)on JAtt. Tlí f-<Mb gAe^óit y\a 
néife^nn óorri ctA'óAftA fm b^iteAó. HuAif a bfife^'ó 
of tu 1 ^Cionn-cSAite, óAitte,AT)Af *ÓÁ T>cfiAn *óá mif ne,Aó. 
flu^if a bfife-AT) a\k tlí Sé^muf ax\ bfu^C y\a t)ómne 
^^uf -%ux\ imti$ SÁiffé^t tAX\ f-áite ay\ btiA*óAin r>Áx\ 
^cionn, bí SeÁn ó T)uibin A^uf a pÁifcigte uAi^ne^ó 



43 

" ^au 5 eirn " -aó bíot>Af 1 5comnui*óe a' fúit te c^bAift. 
Tlí j\Aib cion com móf\ -acu Af au f\í ^AtVoA if 50 -gOAitt- 
fit)e iat) te cumAit) n-á 'óiaiT). 'Ha 'óiajT) fm pém, 
bíoT)Af 50 nAinT>eif. ITIuf CAitteAT)Af a mifneAó 
CAitteATMf a me^f oftu fém. 

£at> V oí uAiftí 5^ex)e^t 1 T)Cfeife bí ax\ g-AetMtj; 
1 n-uACCAf. 11í fAio au cíf t)Á cfe-áó-At) te cÁm nÁ te 
cíof. ÍH j\iaj\ a cÁif ^5 5AÓ uite *óume. t)í Amj\Áin 
Aguf fitit)eAcc t>á 5CumA*ó A$;uf teAbfA t>Á fgjuob 
A^uf ceotcóifí a fiuo<dt x\a cífe a' x>éAr\Am .Aoibmf 
Á$;uf oiffiTut) t>o nA T)Aome. Tlu-Aif .a bAme-At) x\a 
tAtc^í t)e f tAtA 5^ e>oe ^ tií -[VAit> Aon uAif tí f-Á^tA. An 
beA^Án a bí Ann tMompuig cuit) acu teif ua 5^ 1 ^ *° e 
fonn a X)za\,axx\ a comneÁt. Tlí -jtAib ífeAtt x\Á UAfAt 
ax\x\ as ^n 35CUIT) eite ac \ax> aj\ f ax) mAfi a céite. IpÁ^A'ó 
5^n o\X)eACAy \ax> ^uf x>eApr\A*6 com nífeAtt iat> if 
nAó f-AiD me^f acu oftu fém r\Á *oume ^f bit a bAin 
T)óid fém. An cuit> Ab feAff -acu cotui$eAT)Arv a 
n-uAifte fém. t)í ftnt 1 5Comnuit)e a.cu 50 bfeicpiT>íf 
aii IÁ a tiocpAt) au fí ceAfc 1 ^cofóin A^up 50 mbeAt) 
meAf oftu fém A^uf aj\ a mbun^t) aji tÁ fm. (46). 

tlAifte. 

1f f ax>a 1 ^cém ó £411115 CtAmne 5 Ae> °eAt 50 tioiteÁn 
iia nfiifeónn. Tlí f\Aib ua T>Aome fAififin^ mnci fAn 
Axt\ y A^uf g^bAtDA p-fAn pÁruc "oen oiteÁn -j cuifeAT)Af\ 
fútu ^nn. Ú-Af éif fuim acaij\ btiAt)AncA, méA-ouig- 

e^T)Af A^Uf CU1feAT)Af pféAtflfACA AtTIAC UAtU, A^Uf 

t)Ain5ni5eAT)Af a n^feim 1 te^bAit) a óéite. 11uai|\ 

A bÍ0T)Af fÁtAC tíOnmAf A^Uf fÁt-AC tÁ1T)1f ÓU1|\eAT)A|\ 

ax\ c-oiteÁn a^ fAT) fútu. X)aX> \ax> figce -A^uf móf- 
UAifte ax\ oiteÁm Annfm. Cui|\eAT>A|\ ax\ ceAn^Ait) 
^Ae-óit^e t>Á tAbAifc if ^ac p^ifc *oen oiteÁn. 13'f U|\- 
ufT)A t)óib mAf X)ax> í reAX)-QA\t> t\a n-uAfAt í. t)í 
oiteÁn x\a b6i|\eAnn Af fAt> fÁ ua JacóiI 1 n-Aimfi|\ 
Héitt TlAOi-JiAtlAit; nó 1 bfAT) foime. CeAp feifeAn 
fféAm t)útCAif t)Á clAmn mAC 1 ^ConnACCA, 1 ^Ci'^i^e 
tllAt) Ajuf 1 ^Cú.^e 11 a 1ThT)e, A^uf cá a mbunAt) A^uf 
a bfuil f-A cíf ó fom. 1T)eAf5 T1 ^ 5^ e>01 ^ le *T An 

D 



44 

mbum\T> a bí fA cíf nómpu $;un •oeA'fnd'ó Aon T>t\eAm 
Arnáin t>h b A^uf 50 fAib Aon ceAn^Ai-ó ArhÁm -oi 

tAbA1j\C ACU. $tACA*O.Att ^ ei f Ari SCfvlOfCAlgeACC 

te fÁitce, A$;uf cébi fónc CtteiT>eArh a bí Ann 
ttonne fm nít fé t\ÁiT>ce 1 n-Aon teAbAf ^ufv cuifveA*6 
•oume Att bic un bÁif 1 néifmn mAf geAtt Af a óf eu>eAm 
50 t>cí Aimfitt Citíf a beic mA bAmmogAm aj\ í>Af aha. 
t«5 a bunA*ó fife bÁf piAncA T>Á tÁn tiAorii éitteAnnAC. 
Sife a tofAig a bAmc v,a T>CAtCAÍ T>e v,& gAeTnt A$;uf 
a' cuf fsunffe oftu fém. ftmne Cfomuet a CÁ11115 
mA tuai'ó aíi fuT) céATmA ac ní mó au éA^cóif a -pmne 
reifeAn Af éimnn nÁ mnne fife cit> ^uf fuiT>e cuai"ó 
a cÁit. Cuif fé uimif rhóf T>e f^oic tiA n'gAe'óeAt 50 
ConnACCA A^uf cÁ a ftiocc Ann ó fom. Cébi Áic Ap 
feAf ha ^AeTnt bí a ftiocc Ann 'íia nT>iAiT> A^uf T>'fAn 
an Áic fm "^&e'óe&l&ó. (47). 

Oit>eACAf. 

T)'fAn nA CAtCAi mAite mAtt fóo ceAttAig A5 na 
SAfAnAóA a gtAC feitb oftu nuAif a T)íbmt;eA*o íia 
gAeT)it. t)A*ó iat> nA buic rhóf a iat>, A$uf cá a mbunA*o 
f a cíf ó f om 50 bf tnt fiAT> A5 imceAóc Anoif 1 teAbAi*ó 
& céite. T)'fAn cuit> T)e nA JjACTnt 1 n-Aice teo A^uf 
bío-OAf A5 obAif *óóib ^uf cofAigeAT)Af a fogtuim 
Í3éAntA uacu. t)íoT)Af -$av> fogtuim A^Uf *oeAfmAT> 
piAT) cé I11AT) f ém nuAif a bíoT>An CAmAtt nA feAfbóncAÍ 
^s n& 5 A11 -^* t^'feAff te cuit) eite acu ^tAUAT» teo 

IfCeAÓ Afv Í1A T>fvOC-TAtCAÍ, Af tlA ftélbce A£Uf T1A pOfvCAlg 

fAn Áic nAó fAib comnui'óe Af bic foirhe fm. 'O'fÁ^ 
pn T>Aome fAiffm^ 1 n-ÁiceACA mAf ConAtnAfvA nAó 
j\Aib ceAC nÁ cfó lonncu nuAif a bí An fAogAt 50 mAit. 
tluAif a feAf nA T>Aome Af a ^ceAfc a fágAit 1 n- 
Aimfif pAfnett A^uf nuAif a cu^a^ó aóc AmAó ■oA 
•óe^fbú fm T>óib, f uAtf ^AeTMt ^feim Af An CAtAtn Afíf . 
Cuif fm ^o teof T>e ua buic 5^^*°^ ^F fiubAt. Úu^ 
ati co^AT) cuitteArh acu Af fiubAt. 1f beA^ acu acA 
fi>:cA Anoif A^uf mAiT>if te corhAifte Af bic a beit 
acu fA cíf, nít fm acu. tlít T>e gfeim A5 An T>feAm 
gatfOA Af An cíf Anoif ac av, méiT> ^feAmA acá acu te 



45 

póitíof A^iif fAigT)iúiní A^uf comt-'óume ^notin 'f aviaII 
azá ce-AnnAigúe acu, *oume >aj\ cumA teif cé^f-o a 
•óé-Anp At> ^n cíf ac é f ém -a beic 50 mAic fÁ tÁCAin . t)í 
bunáice ha ngAe'óeAt beo bocc 50 t>cí te 501^1-0. tlí 
juvsb mófÁn T>e fóg nÁ T>e fócAm,At ah cf-Aog-Ait <acu. 
X)& óutnA teo <ac a beic beo. 11í íuonsn-AT) uac r\A\X) 
oit)eAó^f ná fogttnm acu, n^ó n-Aib Aift) acu ax\ ce^n- 
SA1"Ó nÁ Af cíf. tHonn -An T>ut axwxx Ann. Sít au cuit> 
uac f Aib Aon f ot;tuim oncu fém 50 mb' ion^nn t)éAntA 
A^uf fogtuim, v\ac fAib fogtuim at\ bic eite ann. 
UÁ pof acu Anoif uac lon-Ann, -A^uf 50 bf uit f ogtuirn 
^b SeAfmÁmmg -A^uf T>neAm eite n<Aó bftut t)éAftA Af 
btc acu A$;uf ia*o 1 nT)on a bfogtuim a cuf a' fógAmc 
•oótb ac com mAic. T)'éifig cuit) *oe íia 5 Ae *° 1 ^ aitiac 
f á'ii cín A^uf téigeA*OAf ua teAbf a A^uf téigeAT)Af An 
fe^nc^f A^uf fUAif eAX>Ar\ ugoAf cé niAT> fém. puAin - 
eAT)^f ugoAf AnnrioT) uac Á*óbAf nÁij\e at\ bic T)óib an 
bunA'ó a cÁmi<; nompu, n.AC fAib T>e toóc oncu ac An 
botcceAnACC A^uf uaó tocc ^au teigeAf é fm. tAmi^ 
me^f T)óib ofcu fém x>Á néin. tTfeAff teo a mbunAt> 
fém a beic 1 T)Cj\eire fA cín x\Á ax\ bunAT) 5AttT>A — 50 
mbu T)óib bA cóncA. tT-Ám teo a T)ceAn5Aro A^uf a 
nófA fém a beic 1 n-u-ACCAf A^uf 50 nT)éAnf AiT>íf a 
•oce^n^AiT) a ÁfT)ú Afíf t>o féif m-An bíoT>Af fém a^ 
Áfoú. t)í moitt CAifif fm a\\ at\ f^é^t. An mumcin 
a f ^ib fi-AT) a ZAX)A\r\ c ce^^Aif 5 T>óib bíoT)Af 5^n f ogtmm 
A^uf níof cui^eAT)Af 1 -ocof^c iat). Óít fiAT) 5Uf -oen 
boicce^nAcc ay\ JAet)it5. Tlíof cui5eAT)Af T)Á n- 
éifigeAt) te J^ 6 * 011 - ^^ ltl 1 n-uAóCAf a fÁg-Ait fA cíf 
Afíf ^ufb é fe^cc n^ n^Ae^óeAt a be^*ó -Af bun t-a cíf 
^h^V 5° nibu cottiAfCA *oen u>Aifte ^n $Aet)it5 ^f S° 
mbeA^ó cúf finT)ce if 5^0 aoti T>Áit 45 tucc t^bAfc-A 
n-A 5Aet)it5e. (48). 



sexuvpocAt. 

An cé a mbíonn at\ c-ÁT) Af mAiT>m Aif, bíonn fé a\t\, 
mAiT>m -A^uf cfAtnónA. 



46 



V. tno áiAn teAc, a triutitnrs* 

>An c-Ac^if LiAtrj a X)ú\\c& ccc. 
[cc. R.I.A., 23H32.] 

tTlo ftán te^c, a rhiijunrs, ftfcát;, féitfng, fuaifc, 
'S *oo t\& ftéiftce bfeÁgA meAta t>í a n*oeAf -] a *ocuai*0 ; 
t)u r>mne tiom ^uc cf ocaige & fiuftAt ^f ^n cnÁig 
T1Á ceotCA n^ cftnnue At\ c-dott-feo -oen CtÁf. 

$e-Att mé s&n Atmfe-Af úmtAige-ACc *oon ctéif, 
1f mo coit fém a féAUA*0 an a coit-f-an 50 téifi, 
1f é fm a *o'f A5 mif e mf a cín f eo 50 bu-an, 
11ó ní tféi5finn-fe 001*00* tTlufuifg t\Á -aoitme-Af t\A 
5CUA11. 

TTIÁ m^ifim-fe fém 50 nsoim'O ^n cuac 

ílAó^-o-f^ 50 1Tlufurf5 if "oéAnf-áT) -ann tno ótiAijtc 

Tlít tiA TMome Annfeo, m^f cte-Aóc mife, f-AOC-Amait t\Á 

fUAtfC, 

Ac m-Af íomÁig T>en gtAf-Xí-Aif & fnui'Op'Oe te cu-Atg. 



pneA5^^í> Se^n rhónáni. 

t)íonn ffAoc CfUAi*0, CAfCA ci-Af Af ^n ^CfU-Aió, 
th'onn fioc uifci, f eAfC-Amn, ]£aoc, fncacc-A -j f uacc ; 
1lí f AOóAin & óteAóCAm-áf-ne t\Á bÁinnig Ct-AT)A15 CfUAi'ó 
&C ^fÁn fte-AtííAin CfuicneACCA, 'f ní fAit> fúg t\ú 
tieófnA uAinn. 

ftluf mbeinn-fe & ^éitte-A'O *oo Ttf r\& n*oút 
1f X)Á ctéif fo-tieAntiAigce 45 an fÁ^ fé 540 curiiAóc, 
1lí tei^finn fém m.AfLá'O n^ cíne an fA*o un fiuDAtt 
te ^on-tie^C *OÁ m^ifiCAnn t\Á. Le^c-fA, 4 Ac-Atn Lt-dm 
T)e t>únc. 



47 

U£T)Att Atl C05A1t># 

meitéAítl, 191 8. 

A« C05A6. 

lé^n-f5|\iof A1|\ m4f 0054*0, if f at>a a\\ bun é. Uá 
fé caj\ Am Ai$e f$;un t>Á mbu Af bAtt a tOfóCAT) fé. 
tofAig fé ^An mófAn Át)b aij\. Hí fAib fiop a^ na 
■DAome Af £15111 ax\ fAib á*óX>ax\ a\\ bit Leif 50 \\ Aib fé 
Af fiubAt. An rnumcif a tof Aíg, é if T)óca 50, n 41.$ 
fiof 4cu féin 50*0-6 4n c-Á*ób4f\ 4 bí teif. ílí f\4ib 
meAb4in 4f bic 454mne 4if\ ^uf tof4ig fé & ceAnnA*o 
ttnn fém. UÁ 5AC aou CAOb a teA^An ax\ mitteÁm 
Af\ ai\ CAob eite. flí ctuinfe4muiT)-ne T)en f^éAt Anoif 
A^tif ní téigfeAmuiT) aC mnfeAn 4n cS4f4U4i5, A^uf ax\ 
n'oó' bí feife^n 1 ^corhntu'óe Af ati CAob ceAfc, AS.V& 
An t)«itie nó au T)feAm a bí hia AgAiT) bí fé 1 n-AgAiT) 
aii cifc mAf bAt) é fém au eeAfc 1 if Ai^e a bí fé. 
^tp^ife é ax\ SAf auac *| if itvaic teif 'cuite f ófc mAiteAf a 
a AtpAT) cui^e fém. 1f nu\it teif ax\ Cfíofcui'óeACC 
a\\ f at> a AtpA'ó cui^e fém ff eifm, A^uf ní beit) Aon 
Cfíof cuigeAóc A5 imteAóc ac au méi*o a béAf Aige 
fém "| 4 pÁif\agte. T)ume a\\ bit 4C4 \x\a 4541 -CTXá 
bmg fin, C4 fé 1 ^-4541*0 n4 Cjuofctnge^cc^. (49). 

A «5t)Ati. 

X)eif T)4ome ^ufb ér\'T) b4 aoncfioc4if\ teif 411 
50054*0 : cÁn-dife (nó 4*ob4f\) fí U4 nAufCfi4 -j a 
be4n 4 mAfbuigeA'ó Lá péite peA"OAi|\ -j póit— ceitfe 
t>t\AXrViA 50 íiAtn f eo. An mumcif a tx\&\\ buig é — 
muma-p íia SefbiA, rhAfbui5eAT)Af a |\í fém, 4 b^n- 
fíog^m 1 a t)Aome ifcig itia bpÁtAf "oe fiubAt oi'óce, 
t>A X)'^aX)\ax\ T)éA5 fut "OÁf tofAig At\ co'gA'ó feo. Sé 
An f^t -Af óuiféAT)Af un b^if a \\\ : bean pen cif 4 
beit iTiÁ bAmfvíogAin Ai^e, A^uf 50 r\Aib An iomAf\CA 
corri^irvte A1C1 Aif, A^uf An iomA|\CA corhAi|\te aici Af 
Art cíf. t)eAn a d\ mnci a bí Af rfiAice te n-A z\x\ fém. 



4* 

A5"r m tei5peA*o fí •oon ní séitteAt» *oo corhAinteóin* 
nA 1\úife nÁ a rín a cun 1 5co$aC) teif au AufcniA, 
rio*o í aca 1 bpÁinc teif au ngeAnmÁmn ^noif. T)eif\ 
cuitteAift ^unb iat> nÁifiúm beA^A nA nConpA, An 
cSefbiA rhAifeAC céATmA -| a corhAnfAnnA, a cu.Ait> 
&•$ AófAnn teif ati Uuincéif f te óéite fé btiAtmA ó 
fom — sufb iat> a nmne au c-imneAf & CAT>óg, $u« 
fcuineAT>Af\ An fAogAt Af\ fonbÁf, 50 n-ionnfóc.d'ó n& 
í\1oSacca mónA a céite fneirm f au Am céATmA ac tiac 
bAiteAC a bío'OAf rÁ féifv. t)í íia níogACCA beA^A 
céATmA fm mrheAnncA, mAT>f\ArhAit 50 mAiC "| An-fonn 
cfOT>A onCu. t)'féi*oifi nAó be^5 teo Anoif a bputt 
fÁigce acu t)en cnoit). (50). 

FAtCAtlAf. 

Deif cuiT) eite ^unb e 1** &Amonn bA cionncAC te 
n-A CofAit: nó ^o nAib tÁrh Ai^e Ann, ^un caiC fé cúf A 
ói^e f a bPfAinc 50 x>cug fé 5f\Á*o món CAiCneAifi x>o 
rhumcif ua fnAmce. Dí feAn-fAtCAUAf A5 An bpnAnCAíi 
^S^f ^5 An ngeAnmÁmneAó féin t>a óéite A^uf 
b'funAfOA fuitiú Af\ ceAnn CAf\f\AC. ÚAiCmg béAfA 
nA b^nAnncAó te éAmonn, A$uf bA rhAiC teif 
•oíogtcAf a 'óéAnArh An au ngeAnmÁmneAC An a fon 
má b'fíon, ^uf fiubAit fé níogACCA ua nConpA a' 
Cfumniú con^AncA -j uac nAib níogAóc T>Án fiubAil fé 
nó T)Án féAT> fé nÁn féi*o fé 1 nÁn fAgAT) 1 n-AgAi*ó au 
JeAnmÁmnig, AinT>eom 511 n jeAnmÁmneAC & bí im 
aCai^ fém. x\c if t>óca riAó nAib m éámonn, cit> 50 
mbA ní é, ac ceACCAine ó niAgAtCAf ÓAf^nA A,^uf ^unb 
í a T>coit bA rhiAn teif a *óéAnArh. (51). 

lomAt) t éAt). 

Ce^pAnn -OAoine 5Uf\b é a •o'ug'onuig ^n C05AC) 50 
fAib av\ 5 e Af\mÁmneAó ^5 éifge f\o-tÁi*oif\ te ^aó uvte 
fófc *oéAncuf A$uf Acrhumn, uaó f\Aib cf^óc Af\ biC & 
fAUAóc Af Ó^fAnA, 50 f\Aib fAicóíof Af\ An SAf^n^ó 
50 f^oiCfeAt) -a comunfA é A^uf 50 "ocÁifneóCAt) fé 
^n cfÁóc uiti^ Aif\ fém -j ^ufb Ai^e a beAt) An ce-Ann^f . 
-Annfin bí T)úit Ai^e An JeAfmÁmneAó a cun O f\AC ah 



49 

fAX> if bí fé 1 rroon. UÁ fé T>e cÁit Aif ^ufb ' iri S^f 
ajzá Ax^e 'cuite t)feAtn a oíof a^ éifge fA f^og^t a 
cuf fíof. fflurv mbí aoh teitf^éAt Ai^e uá fé 1 n-oon 
ce^nn a cuxwax>. T)eif uuitteAtn ^ufvb é ^n x:Át a bí 
teif 50 fAiD bÁff bmne T>Aome fAn nJedfmÁmn - 50 
mbu iftAit teo Áiu a T)éAnAm T)óib fém te T>ut t^f 
uófAinn. T)eif fiAT> fém riAC fAib UAtu ac a T>uífv a 
cofAmu. CfeiT>eAnn curo T>e ua T>Aome ^tifvb é CojAt) 
^n t>á J^tt é, " ^n co^At) a f Aib fé ^e^ttu^ ^n f ao%a1 
bfiredT) Af. ,> (5 2 )* 

tMAtAlttC tllASAtCAir* 

nieireAtri, 191 8. 

Ax\ ué n^c bf tiit t>at>a Ai^e if rriAit teif ^tfvú a tedóu 
ax\ ax\ fAogAt A^tif ní mif*oe teif ax\ f-dogAt a beit 
bfifue mAf 11AÓ bftnt ^on ceo te CAittexVó A15C Ac 
ax\ ué a bftiit beA^Án AirvgiT) fA mb^nc A^e nó pofUd 
be-A^ ax\ f ópAtii Af bit ní rn^it teif fioT> aoh Atx\ú a 
teAóu. An ué atzá T>eifeArhAit, tÁiTMf if fedff teif 
ax\ f^ogAt a' f^nAóu rriAfv uá fé A^tif corhAiftige-dnn 
fé t>o 'cuite T)ume sLacat) teif ax\ f^éAt ^tif a beit 
fÁfUA. 1f cumA teif cé n ófveAó a T>éAnu4fv a\k ax\ ^curo 
eite T>en uífv ac é f ém a beit 50 m^it. Uá X)Aome T>en 
uf ófu fm 1 n-éifmn mAf UÁ if ^aó tnte tíf. Tli né 50 
bf tnt Aon tocu acv\ 6ifve beit 50 m^it x\Á 50 bf tnt fut) 
1 n-Ag<di*ó tia uífe. tlí cion atzá acx\ a\\ &ax*ax\a ac 
f-Aiucíof atzá ofvtn, mÁ t^5^nn Aon Atfú, x\ac Atfú un 
fe^bAif é -A^tif 50 mbeit) ftAT> fém CAittue teif. 
T)Aome t>á fófu fin atzá fvo-gAf *oóib fém — b'féroif 
50 bftnt fiAT> 50 m^it T>óib fém A$uf cé t6i5fe<vo 
fm oftu — ac ní corhAifvtedCA mAite T>on uíf 50 rnomUvn 

1-AT). 1T1Á tA^Ann -dtfÚ UIOCfA f1-AT> ftlAf a\x\ ^5Uf 

-oé^nfA fiAT> bAt-AóuÁit ax\ ax\ bfeAb^f a béAf a^\ axi 
f^ogAt óorh m^it teif ax\ T>feAm a tu^ au u-Atfvú un 
cmn -j a cuifv feAb^f a\\ ax\ uíf. (53)- 

Af aox\ caoi, uÁ a tAn T>Aome n^c bfmt f-áfc^ Ati 
f^ojAf a beit 1 5Comnui*óe m^f uá fé. Ilí m<Mt teo 



5f> 

nomnc An bit a beit a$ éininn te SAfAnA, m^|\ nAÓ x>' 
&inmn aca An bAtAtcáit fA bpÁtnageA6c aca eAConnu. 
Uá T)Aome x)<\ fónc rm 1 n-éinmn te feA6c ^céAX* 
bli^vóAn ó 6tnn SAfAnA a cnúb 1 n-oiteAn nA b£ineAnn 
An óéAX) tÁ AfUMii. "Cá cuit> acu i bíox> bAtA6cát 
X)ótb fém Ann nó nÁ bíot), bíox) bÁf x>óib Ann nó beAtA 
-j bu n'n\ic teo éine <s beit f ^AntA ^tAn ahiaó ó SAfAnA. 
T)Aome iat) fm Afb feAnn teo An cin 50 niomtÁn 50 
mAit r\Á iao fém. Sm fíon-f$oit ua nx)Aome if 5AÓ 
Áic t>á bfint fM*o -| if fiú mónÁn a scorhAinte. 

Zá cuit) "oe v,<\ T)Aome 1 ní téAf T>óib ^ó au rhAit azá 
fA lÁtAin Agtif cá cuitteAtft -j feiceAnn f ut) a teAf 1 
t>fA*o nómptt ^mAó. An X)neAm if fAuncAige a\k bic 
feiceAnn riAT) hac bfint mónÁn mAite T/éinmu a beié 
SneAtmngce -oe SAfAUA — uac bftnt Ann a6 CAittceAUAf 
Af 'ac mte beAtAc. peiceAnn fiAT) y\a6 bftnt bAtA6cÁit 
x>ótb fém nÁ 0011 cín Ann a6 if *oeACAin teo fSAfAT* 
te feAn-gnÁf. X)Á mbeAX) fiof a^ oume a teAf ni 
t>éAnf ax) fé a AirhteAf , A$uf beAT> ua "OAome fAnncA6A 
An aou corhAinte ArhÁm teif au T>neAm eite x>Á mbeAt> 
fiof acu 50 mbux) í coriiAtnte a teAf a í. (54)- 

tleACC tWA. 

oá a tÁn Anoif a' ceApAt), mÁf otc, mAit teo é 56 
x)ciocfA Atfú móf Af au cin feo 50 tuAt, 50 bftnt ax\ 
fe^n-feA6c .1. neAcc x\a n^Att 1 nx)Áit te beit imttgté 
A^Uf 50 T)C10CfA feACc ÍIUA 1UA Áic. TZá a tÁn X)Aome 
a' f Últ 50 TDCIOCf A AU C-ACftí f11l ^ATI AOU f Ult A 'ÓÓrvCU, 

50 nx)eA6A éine cfiT) au oifeAT) rm f^iúinfe óeAnA 50 
bf uit fé mA Am Anoif aici bneic Af a teAf. 

UÁ éine ^feAmuigce oe ÓAfAUA teif An fAT) uoAn 
btiAT)AncA if mÁ f^Af Atm fiAO te 6éite ^au cr\iobtóix> 
if móf au c-ion^nAt) é. "CÁ fiof A5 au fAogAt ua6 a^ 
rh<Mce te éinmn a béAff Af Sa^aua nuT) ax\ bit x>í A^uf 
beix) f í 1 fÁmn 6f uaix) ah tÁ a béAff Af fí Aon btAf uAiti 
a mbero CAifbe Ann. Uá éife a' foinnc te Sa^aua té 
fe^6c ^céAT) 50 tett btiAX)An, A^tif ni bfUAif fí Aon 
6eo uaici Af au bfAT) fin aC fsiúnfe A^uf teAtCfom 
Aguf feAtt. ílí t)66a 50 bftnge fí Anoif é 1 nT)eineA"c> 



5i 

t«dtt, dguf -oume a\\ btt a cf\ei"Ofedf 50 bf uige éine 
cedfc ó S-Af-Ati.A 'óÁ -oeóm if *oume &*óA^t& nó 
AmAX>&n é. A^uf ^n jttra a bédftfdf S<df.dn,d T/éiftmn 
•oÁ n-dmTíeoin if móft é -df n-,dirhf\edf 50 mbeit) mrh 
md fiubdtt. (55). 

ConcubAiftc. 

O fé ftáit>ce n,dc mbíonn bttAi'ó món Sdn concub,dif\c 
ac mÁ bíonn -don concubAinc Ann if ón cdob 'muig a 
tiocf^f fí. An T>f\edm a bí a T>éAn,drh tia ItéA^cóf a ó 
túf tf 1AT) -d te-dnf Af *ÓÁ beit -a' *oé,dn,drh n^ né,d$;cóf\ a 
m^f if 1AT) a bfuit ^n c-oitbédf lonncu. An x>f\edm 
acá a' futAmnc teif ^n éd;$eóir\ ní mifoe *óóib beit 
fÁ fvéin te ixvo fém a cofAmc uif\ti, pomnce Af\ bit 
a >ociocf,d fí. 1f teorv *oe concub,dif\c T>'éif\mn a beit 
1 bpÁinc te SAfAn^. SÁmn Af\ btt a mbeit) S^f-An^ 
mnci fé-AófA fí te 6if\e a cun fA cfÁmn cé,d*on,d -j ní 
•óé^nf-A fí avi bAt,dócÁit a nomnc nuAin a bé,df bAtACCdit 
dnn. (56). 

toeAjicÁiseAcc, 

Uá f e *ÓÁ tAb Aifc fd-T>edfVd . n.Aó bfurt -don ceo "óÁf 
ótnf ,dn S^f^n-Aó tárh ^nn ó tof,dig ^n 005^*6 ndó bfutt 
a t)ut ÍT14 ,dgdit>. tlít Aon bednc T)Ár\ f é^ó f é te éinmn 
n,dó bfuit a ffe-A^Aifc bun of cionn t>ó. Tlít Aon 
é^cóifv *óAf fít fé T>éAt\Am A\y éininn n,dó bfuit a' 
•otit un foóxvin 'o'éinmn 1 n-Áic t>oca^ a t>éAt\Am *ói. 
t)ío*ó fé *oe cÁit a\\ at\ S-Af-AnAC 50 fVdib fé bedfCdc 
AStif fítfe^ 50 bfuit at\ bedfcuigedóc fém x>Á tfvéi5e,dn. 
1f cofmxMt 50 bfuit a td cditce. t)í fém-f\i,dgtú 
SOAttCA Ai-ge Tj'éinmn 1 *ocúf ^n 005^1*0 •} fmne fé 
fe^tt uifvti. 1f iom*óA T)ume a óe-Ap^f ^ufb 'm é te-Af 
n^ néirveann ci*ó 50 mbA *ooir\b téi é f-dn ^m, ^^uf 50 
mr/freAfVf\ -dn b-dit a oeA*ó -df -dn S^f-dn>dó f ém *ód f edf At> 
fé -df a ge-dtt-dt) 50 5eAn<dmdit. Tlu^ifv ndó f\^ib n.d 
néifeAnndig urhAt CfoiT) -df d fon, •o'Aicig fé a' pioc^t) 
dfcu £Uf\ éifig óuit) acu AmAt m-d ^g>di*ó. ^dctx^f *oó "su\\b 
'm é avi f\ut) a *o , feit *oó, 50 bfé-d^f-d-o fé Ati óuto b^ 
*o/tiA -dcu a óditedrh teif av\ ^cuit) eite a óednnfú. 



52 

ttífv eifi$ teif. tlíon cai£ f é ac CÚ15 tnnne t>eA£- Aguf 
níon oe^5 teif An cmobtóiT) -j An ceAmpÁn & CAfvfvAmn 
au méi*o fin fém Aif. 1f fveAime fmt r\Á utf^e, Av;uf 
if Annrm A*o*Aictti;g mutnofv nAnéineAnn cé né ascajumt). 
]Tuit a mutncifie fém fí féiT> ua sACóit tntis 1 n-AgAfó 
au cSAfAnAtg A$uf A t)lit;it). rj'éi^eAn x>ó An méfo 
•oíob a bí 1 n^éibeAnn Ai^e a f^AotteAt) ^nuó tetf ^n 
5CU1T) eite a fuAtrhniú. 11í *óeÁfvnA fm T>e rriAit t>ó 
ac oineAT) niAf cneiT) 'cmte *oume 50 fAib cutru\cc 
ttiófv a$ tiA Smn pémit)te fÁ fvÁtVf 50 mb'éi^m a 
lei^eAn fAOf. t)í meAf oncu t>A fvétfw A^uf *CAinif 
fm, ca cion móf 1 scomnuróe 1 néinmn Af fe-Af mAtt 
cf ot>a, if cumA cé né. (57). 

éijie itiA nÁifión. 

1f é An céAT> beAnc eite a T)'féAó fé : ua n-éif eAnn- 
Aig a tiomÁmcifceACf An Anm ^au buroeACAf, te f Aiccíof 
•OÁ n-éifvigeAT> ompifc Af bnt t>ó fém uac mbeAt) rtn 
nA néifeAnn Af f AgAit te n-A T)cíf fém a tAbAinc Af 
An n^ÁbAt), uac mbeiT)íf Ann te n-A comneÁt Af fnÁrh 
nuAif a beA"ó feifeAn t>á bÁCAt). T3á mbeAt) mumcin 
11A nthfveAnn corh teibiT>eAó nÁ corh séitteArhnAC tf 
bíot>, 'o'éifveocAt) teif 50 fvéró. Uá mAtAtnc corhAtfvteAC 
ofvtu CAf rriAfv bí. UÁ au rpteÁt>CAf CAicce T)o teicpg 
acu, A^uf cá meifneAó & ageAóc t>o n-A T>Aome. 1 
n-Áic mumcifv ua néineAnn a éi$niú ifceAó fAn Af.m 
if ArhtAit) a fvinne fé iua n-Anm tÁiT)ifv mA AjAtt) iatj. 

t1t1A1fv A T>'A1flg An SAf AUAÓ ^O fvAlb bOCÚn T)éAnCA A1v6, 

nAó fAib fé 1 rmon a bitte T>ub a cttf 1 bfeit)m, ^unb é 
ay[ óaoi a fAib f é a' cácú mumcifve nA néif eAnn te céite 
mA AgAit), if Annfm a tAfvfvAmn fé beAfc eite Ai-ge fétti. . 
^ 1 fS f e Aintii fém-fviAgtmgce a CAbAifc -o'éifvmn. 
T3o ponn nA néifeAnnAtg a óuf A5 AófAnn te céite 
Afíf 1 te T)éA§-óÁit a fÁjAtt T)ó fém of corhAin nA 
nÁifiún coirhciJeAC a nmne fé ArhtAit), A^uf ní Af mAiCe 
teif An cíf feo. ^UÁ fé 1T)1|\ t)A corhAifvte Anoif An 
•ociubfvA fé teitfSéAt fém-fiAgtmgce T>'éifvinn nó 4n 
bf Á^f a fé CAOt> te ^eAttArhAin í mAf Tí'fÁ^ 1 5comnmt)e. 
Ac 50 mb! corriAifvte ómnce ceAptA Ai^e cé'n bAtt if 



53 

feAff t)ó cufAf éifvmn, beit) fé fvo-rhAtt Ai^e A^uf ni 
Af & tÁirh a béAf . 1 teAbAit) a céite cit) ^ufv 1 n-AgAró 
a totA é, cÁ An SAfAnAC 45 ÁfvT)ú nA néifeAnn, t)i 
CAbAifc 1 tÁtAifv corhAifvte riA nÁifiún A$uf t>a T)éAnArh 
pém mA nÁifíún Afíf. (58). 

C|ieiT)eAiit. 

mAiT)irv te éifve a beit mA nAifiún CÚ15 btiATm^ ó 
fom, nó Aon óe^pAt) 50 mbeAt), bí fm lonAnn 'f Cditce 
ftAfv A5 tiA néifveAnnAig. I1í fAib Aon cnÁcc Ain ac if 
íia feAn-ArhfÁm "| if nA feAn-f^éAtcA. TjAome 05A, 
StAn-mcmneACA nÁrv rhitt An fAogAt bA rhAit teo a 
beit a' ctnrhniú Ain A^uf bA rhAit teo a beit a' cfÁcc 
Aifv, 50 T)ífeAó nuAif a bíof "oume a' cuirhmú Af ati 
fAogAt acá fvoirhe AmAó ^ufv mAit teif f nAf a beit aih 
A^uf tomnifv X)e&§ a beit t)Á geAtú A^uf t)Á foifbiú 
t)ó, tomnifv nAC mbAmeAnn Af éi^m teif An fAOgAt, 
feo. X\c mAiT)if\ te f ofvrhófv nA n-éifveAnnAC a bí CfUAi- 
t)t$te, CAtcuigte te imnit>e 1 buAit)fveAt) An cf AO$Ait 
A$uf nAó bf aca t)Á mAiteAf nÁ t>Á ÁitteAóc aó CfvUAt>c^n 
-] T)obfvón 1 -oubÁitce if Afv éigin a bí Aon ófeiT)eAm acu 
Ann. CeAp 50 teon acu nAó fAib fA ^CAinc a bí Af 
éi|\mn a beit ha nÁifiún aó CAmc $An feit>m, feAfói-o 
feAn-nóf, cun 1 ^céitt a bí a' T)éAnAm ftige beAtA T)o 
CAimitéAfvAit)te A^uf t>a teiteiT) A^uf nAf ófeiT) ^ott 
"oume 50 T)ciocfAT) fm ifceAó t>Á-fvíf\í. 

t)í fm mAf fm ^uf tofAig An co^At) nó CAmAtt beA$ 
foirhe. Sut T)Áfv tof ai§ fé fém, bí T)Aome 1 néifmn 0! 
cuimmú 50 f\Aib a teiteiT) a' cigeAóc A^uf 50 mbu óói^ 
t>óib a beit fÁ fvéin aó 50 "oceA^At) An c-Am -3 An 
comneAtt a beit Af tAfAt> acu. t)í fm T)Á feiceAt 

T)Ólb 50 T)C10CfAt) An C-Am. ÍIUAin A "o'élflg f$ACA 

beA^ f eAf AmAó t>á btiAt>Ain ó f om 1 mt)Aite Aca CtiAt 
-j 1 n-ÁiceACA eite T/éifvinn a' fUA^AifvC 50 fAib fiAT) Af 
tí fAOffAóc tiA néifeAnn a bAinc AmAC if beA^ a ceAp 
50 n-éifeóóAt) teo. TIa "OAOine a bí 1 X)ip&X)&\\ T)óib féit^ 
níof óeApAT)Af é. Ac ófeiT)eAT)Af fém é An uimif fe<? 
T^'éifig AmAó, A$Uf mAf bí áv\ Cf\eiT)eAm ceAfc acu 
tÁmi?; <\n cfveiT)eAm céA-onA *oa tÁn eite óom tUAt if 



54 
cofAt$ fiA*o-fAn -i- 50 "ociu bfAt) T)ia btiAiT) -óóib &f 

CtmiA él^in. XN^Uf 1f lOn^AUCAÓ Atl COfAUlC A tU'5AT)Af\- 

fAn Af Aii cín ó fom. TttAfAC iat) beAT) SAffVAfo n^ 
n<?it\e<\nn r^eAncA, mAfAC iat) beAT) 4ti cíf 50 tiiomUn 
1 mbeAtAó a bAf^tA. Hít fí ftÁn fóf. (59). 



ititireAti Ati ssétt* 

T)ei|ieA-ó SAm|\Ai-ó "] t tti5TiAf, 1918 



ttleifiiceÁ, 



UÁ fé A^Ainn ó ugOAf rhAit nAó bfuit 4qn páipéAp 
rtuAiT)eACCA Af An njgeAjtmAmn nÁ Af Aon fíogAtc 
totrhtiJeAó eite tjá tet^eAn ifceAó 1 Scacaí Theinice-á 

AC An pÁlpéAf nó Atl nUA!t)eAÓC A t05f\ÓCAf flAgALCAf 

ÉAf^nA tei^eAn Anonn óucu. Sm, mAf "0015 "óe, nuAif 
acá fíogAóCA mófA nA TieóppA 1 n-ÁfAc a céite, A5 
imfeAf A^uf A5 ACfAtm, uaó mbeit) mnfeAn nÁ mmiti 
An f^éit A5 Aon cuit) aó A5 An SAfAnAó ArhÁm. Sé 
mnf eAn An cSAf AnAig a ctnnfeAf 1 5Ctó if nA pÁipéif 
tAlt, -] ifé a ótumfeAf mumof TheiruceÁ -j if t>óca 
5unb é a CfeiT>feAf a tÁn acu. CéAT) 50 teic btiAt)Ain 
ó foui, bí Scácaí fheificeÁ fÁ óorhAinte -j fÁ AfT)-cíof 
A5 SAfAnA. TluAif bA móf teo-fAn An c-ÁfT)-óíof a 
bi SAf Ati^ a bAmc T)íob, A^uf An ófteAó A bí f í a T)éAnAtfi 

Af A T)CÍf\, T)'élf 15eAT)Af AmAÓ mA tlAgAlt) A^Uf CU1jteAT)Af 
ruOsTACC Af bun T)Ótb fém. fhéAT)A15eAT)Af1 f-A ÓéAT) 

te ivTobrveAf -f \é niotrhAiceAf, A^uf cÁ fice oineAT) 
•OAOine acu if bí acu fAn Am a fAbAT)Aft fá foúfAT) 
ÉAfAUA O f tnt SAfAUAó cui*o rhAit fóf 1 TYleificeá 
■j &£ fí Ann teif ua céAT)tA btiAT)An. T)eift fiAO 50 
n-AitmgeAnn au ftnt a céite, A^uf ní bf\éA5 uac móf 
ad con^nArh acá mumcif fheificeá a tAOAinx *oo ÓAfAnA 
f^j 5C05AT) fi tÁtAif . 1f ^eAtt te 50 bfuit meificeA 



55 

fÁ géitteAt) at; SAfAnA Afíf 1 bA rhó|\ An cumuf -oon 
cSAfAnAó é fin a CAbAinc 1 ^ceifc mAf tw£. (6o). 

COfCAf. 

Tlí i n^An-fiof t>ó fém & ftnne au SAfAnAó AtfitAtt),, 
1 ní 1 n^An-fiof t>á póCA acá fé a^ mnfeAn a fjjéit. 
UÁ ua mítce *| ua céAT>tA míte -] ua mittiúin punc t>*i 
5CAiteAtfi te brvéA^A a fceAttAt) te muman Theiniceá 
f te iat> a fA$T)ú 1 n-A§Ait> ua J^T 1 ™^ 11116 - ^ nA 
cé4>T)t4 feAf t)Á n-íoc teif ua fgéAtCA bnéA$ACA a 
cumAt) -| a f^ApAt). TIa T>Aome if ÁbAtcA 1 Sa^aua 
teif au ^ceifT) fin, -| cá cuit> ttiAit acu Ann, cá a 
nTmtfACC CAitce te n-A t>éAnAtfi. Ua buic mófA -| 
tucc difsiT) ÓAf AtiA -} butc rhófA i tucc AifsiT) tíleituceá 
Af Aon mcmn 50 fóitt fÁn 5005^*6. UÁ fiAT) Af Aon 
mncmn 50 mbu céim fíof T)óib fém -j 50 mbu 
CAitteAttiAin T)óib au JeAfmÁmn a beit 1 "ocneife. t)í 
corhAin te 1 bf at> acu Af au T>orhAn -] ní mAit teo f ^Af a1> 
téi. CAitf e fiAT) cuiT) T>en AinseAT) f ut t>a fs-an a 

f1AT> tél. (6l). 

S^éAt tiA rtétfieAtin. 

UÁ fAiccíof món onAinn 50 mbeit> a teA^An fém A5 
An SAfAUAó aa gnotA tiA béineAnn fneifin. Uá cum 
rhAit étneAnnAC tAtt (1 TneificeÁ) teif An f£éAt fm 
ceAfcú, aó ní 50 mAit acá fiof AjjAinn cé n corhAinte 
acá acu Ann. Tlít oineAT) if cá a$ au mbunAt) SAf auac 
aa aou nóf . tlí f AbAT)Af fÁtAó ceAnn Af a ^cotmif ce 
uÁ fÁtAC muingíneAC Af a T>cín fém. Tlí fAib au cút 
coific acu nÁ cumACC An Aif^iT) m-Af bí a^ An T)feAm 
eite. O C111T) acu a bf uit a jcum^nn te éifinn CAittce 
acu. UÁ cuttteArh a.cu a' fAineAT) Af a mbunc-Aifce 
fém. 'ÓeAfmAT) cuit) rhóf acu éife -] ní mó nA "oítif 
a bíoT)Af fém T)Á óéite. Th'on óotui$eAT)Ar\ au ceAn5Ait> 
jAet^it^e. S10T) í a óomneoóAT) te céite 1AT) -] a t)éAn- 
^aX) Aon nÁifiún AttiÁm oíob. Tj'fÁ^Aib An nóf fm 
iat) ^An mófÁn corhAifte a beit acu. "Cá cuto Ann 
cmnce ^«cá T)1Lif -o'ííiinnn aó b'fóix)!^ 3^0 bfuit An 



56 
fAo$At a -out nigce 5° Leojt teo, A^uf nAó bftnt 501^ 

ACU LAOAÍJtC AtnAC. (62). 

Ssiúifire. 

Dtiine Af\ bit £a tt a tAbnóCAf Af f on au $eAf\mAmni$ 
nÁ a tAbnóCAf ajv ron ax\ ceinc cá f^iúiffe -j piAuóf 
mó]\ t>á cun Aif. t)í fA^Anc ATin Amuig 1 HebAT)A — Af 
cín t\a pótAmne bA*o-eAt) ó ceAnc é, "| tAbAin fé 1 n- 
AgAro ttleif\iceÁ a beic fA 5C05AT). SéAfT) a nmne 
Sf Atn.<v[\Aif5 tiA hÁice teif te fpíT>eArhtAcc Ain .1. & 
pAtáó te ceAfA, -| ctuttiAC 1 fAtACAn a cun CAob mtng 
"óe fin. t)í J^f™^ 111116 ^ bocc Atin & tAbAinc 1 n- 
A%A\t> ttncc au Ain^ro *j a teA^An rmtteÁm oncu ^unb 
iat) a CAffvAmn ttteifviceÁ ifceAó fA sco^at). Cj\ocat> 
é $au coifne $An cntáit. "CÁ T>foc-íT)iú a T)tit Af ua 
f^ófCA -j tiA céAT>cA Atin. Tlíon cuAtAm ai\ aou f^iúiffe 
ÁtcfiT) a beit T)Á cun Af éhneAnnAig Atin aó ^riiÁtti 50 
^CAirjfe fiAT) T)tit fAn Aftn, Tnnne Att bit a caic ceicne 
bti AxmA fA cín. t)í tuA'óriÁ'ó $un CAiceAT) *óá rhíte 
acu An f nÁroí New York pá feAfAtft 1 n-A$AiT> au 005AIT), 
ac ní bfUAineAmAf aoh bAfAinn An au f^éAt fm. (63). 

tofiéASA. 

CÁ f é |\ÁiT)te $un f uiT)e a nACAf au fíon nÁ Ati bf é^5, 
ac mÁ bíonn au bféA^ CAtnAtt mAiú un cofAig Af ah 
bfífmne b'fétTnn 50 nTjéAUfAT) fí T)ocAf món. Hít 
peAf Af bit if nimeAncA a béAf 1 n-AgAit) T)tnne nÁ An 
c-AmAT>Án nó au pteiT)ce cneAfOA a cneiT>feAf An 

bféAs A$Uf A bÓAfvf Af Á1fT) U1fCÍ "| uac bfuit T>e $Uf 

nÁ *oe piocAtntAcc Atiti Ati bféA^ a Aitne^ócÁit feAó'f 
An fífirine. "Ci^ te 'óuite óAimitéAf,Ait)e a beit a' 
féiT>e^T) f^oi 1 Cí\eiT>fe fé 'ó^on ftm -A-oé^ff^f teif, 
A^uf An ftiT) >AT)éA,r\fAf fé féin, mo téAn ! beiT) fé 
tÁn-ómnce ^ufb í Att fífmne í. TluAif -acá au SAfAUAó 
a' ^tACAT) oifeAT> cfiobtóiT>e te bféA^A a ófAob- 
f5;Aoite.óT) if riA féi^iúm óoimtigeAóA ní mon^nAT) 50 
nr^éAnf at> fé An fUT> céAT>nA 1 néifmn. Cuif fé bféA^ 
Af n.A nCif e^nnAig jr^n CAinc AmÁm Af ua JeAfmÁmnig. 
VuAtf fé T)Aome fA cíf ifci$ te áir\T) a CAbAinc aí|\ 



57 

ffeifin, efo £;ur\ be-A^ -acu azá aíih ^noif a •óé-AnfA'o é. 
THt fé .ac .AC-Af cupLA btixVOAn nó tfí ó bí ctoó^ "] ctÁbAf 
T)Á ^CAiteAfh te Smn péim'oce, m.At\ "6015 "óe 5ur\b 1A "° 
a oí a' cAffAinnc ACrvAmn |\a cít\. 1f bneÁg ^ufb 14*0 
a fÁoÁit .An cíf íiA "óeró fm, -A^uf cá 'cuite jACóeAt 
fi, féif fin a .ArhOACCÁit T>óib anoif. 5° "oeirhm, ní 
•CAome se-An^rrttA & bí oá 50Aite.Am teo .ac mná f ^vigoi- 
úitú, cUvnn f^ig"oiúit\í .A^uf tucc ctmmnigte ceir\ce.AnnA 
— $r\Am^tvAif5 b.Aite rhóif. S100 \ax> a dí íoctA te n-a 
•óé^nArh 1 fMT) & f u.Aif\ ót .Af\ f on .a "óéAnc^. T\a T>Aome 
a cu$ aíi íocui'óe.ACC T>óib i a tu^ atí c-ót "0610 oí f .aic- 
óíof orvtu f ém ^ *óéAn^m ■} b'féioif a ^*óDAt\ acu. (64. 

CÓSAlt. 

TI-a TjAome bocc.A TMtcéittioe fm a bí & oe.AU.Arn ax\ 
uitc ní tiiat> b.A rhe-df A .ac ax\ rhumcin & tu$ .au ce^Afs 
oóib. Sm é aw có^Áit a fUAif fi.AO. X)\ox>a\k AmeotAó 
5^n cuif^mc. T)Á mbeAt) cuite "óume 1 néifmn m.Ar\ 
bíox)At\ fm bA rh-Aic .au f£é\At T>o S.Af.An.A é. tlí be^ro 

T)ÍC f.A1$01Ú1f\í U1f\tí. tl.AC,A10Íf AtHAÓ f-A 5005^*0 01 "] 

C|\oiT)fiT)íf -Af a fon Atin At\ nóf x\& mAT>rvA, .A^uf x>Á 
m.Afbuit;te Atin i.ao bA be^5 .au éiruc a tiubff,AO fí 
tonncu -| X)Á toiccí ^nn iat> b'fUfUfO.A téi cootA*ó ajv 
a ^cne.A'o. TH fAib mófÁn te CAitteA*ó acu. tlí fAib 
te CAitte-A"ó -acu .ac a ^ce^nn -j c.Aitt a mbunÁice é fin. 

SlAO A 011101$ te S-Af AWA A\K A CfUA'ÓÓI^ f A f CAU-Cf AOg^t, 

1 n-AgAit) "GónApAfcé a^ "ÓÁceftó, A^uf 'cuite Áic éite 
a |V-Aib fí 1 fÁmn — fiAT> a gnócuig n^ CAtAtwiA móf\A "ói. 
At nA T>Aome "oeifeAmtA ní f\Ac^iT)íf ^niAC yA ^co^a'ó. 
t)íoT>Af fio*o fo-f ócArhtAC, r\o-óompóifceAC. An 
ctHT) >acu bí fAbfAó t>o S^fAnA féin fA 5005^*0 
ní f-Aib -Aon f onn ofúu "úut f a j;concubAi|\c. t)í corhfÁ'ó 
iriAit cifim Coif ceAttAig acu -j fm é a fAib T)e rhAit "ói 
'onncu. "b'fe^ff 50 móf *Ó1 50 mbeA"ó a bfofrhóf a\\ 
An fe^CfÁn -| 5^11 aoii Ceo beit te CAitteA"0 acu. An 
cé a ctnffe^'ó fe^bAf a\\ v\a T>Aome boCcA nó a 
x>' Á}\ 'oóe.A'O 1AT) bu nÁniAiT) T)o S^f^nA ó. An cé a 
oéAff-A'ó fojttnm T>óib 1 a téi^feA.\"ó au fe^nt-Af T>óib, 
re-AnóAf a wbun^t) "j a *ocír\e, "óé^nfAX) fé An Cfe^ó -Af 



58 

fAT) Utflfcl. Ua ftOf A£ SAf AUA Cé tlé A CAfA, A£Uf C-d 

fiof aici cé rté a nÁrhAiT). (65). 

t)íonn SAfAUA An-btAT>AfAó te éinmn nuAifi & bíof 
au fAogAt a' *out mA riAg^tt) 1 n-ÁiceACA ette. t)íonn 
fí An-rhAitceAnAC x>o r\á ti-éineAnnAit; nuAin nAó 
mbíonn mó|ún ^neAmA aici oftu. tlí bíonn T>e 
t)ocAf nÁ -o'AnACAtn Annfm ionncu ac niAfl oeAt) 

f£ACA p«MfT)í A bíOf A* T)éAt1Am bAlt 0tX\1fl U1AC1 AUOIf 

A^uf Aníf A$ttf a' CAoineAóAn áat> f^Aitce eite, ^An 
fiof acu 1 ^ceAflc céAfl*o a teAfcuigeAf uAtu. tTUitfe 
fí T)o ua pníofúnACA -] f^AOitfe fí fAOf iat> mÁ tA^Ann 
cof fA f^ogAt 50 bfeitfeA*ó fm *oi -j b'féiTnf nAó 
mbeAT) fé 1 bfAT) 50 T>ciocfA*o fin fém. 1TIa bíonn 
fí 1 fÁinn nít fiof céAAT) uac TtoubflA fí T>'éiflinn. 
Ac 50 j\éit)Cige fí An 5AT) ó n-A fsonnAó, A$uf 50 
•oueA^A a neAflc f ém th f Áif $f e f í oftu Aflíf mÁ f éAT)Ann. 
Sé au T>onAf muf n*oéAnA n& rtéif eAnnAig cof 1 n-A§Ait> 
au cuin a imifc téi nuAip a geobfAf fiAT) fA cfAinn í. 
Sé au buit)eACAf céAT)nA & béAf ontu. (66). 

Ati T>Á t>fieAnt. 

UÁ t)Á "ófleAm itifA cín reo, T)fleAm acu AT)ein ^uflb 
é teAf tiA nétfeAnn a beit f a coflóm SAfAn^ -j T)feAm 
eite AT>ein uac é. 1f t>óca 50 ^cflefoeAnn ^ac Aon 

CAOb ACU Atl fUT) AT>eifl flAT) fém. Atl CéAT) "OfCAm 
ACU 1f T3ÓÓA 50 SCeApAnn f1AT) 50 bfUlt bAlACCAlt 

•o'éintnn a beit 1 bpÁinc te Sa^av\a. 1TIait)1|\ te bAtAó- 
cÁit Atf^tT), nít fin &r\r\, ApAe cá £ij\e fÁ tAtAifl a' 
CAbAifc póe mittiún punc fA mbtiATMin *oo ÓAfAtiA 
caa mAf ca fí a fÁgAit uAtti 1 ní ^nótAóAn Af bit é pn. 
Uá a cnutú fin te fÁgAit "] nít AonT)ume fA cíf 11AC 
bfutt T)Á AtrveAócÁtt. T)eif au T)feAm céA*onA fUT> 
ette .1. ^o bfuit T)íot te fÁ£Ait 1 Sa^avía Af caIIaC ua 
nCtfeAtm 1 ^uf móf An cijgeAóc ifceAó -o'dfinn é fin. 
tllAf "Oót^ T)c, ^uf Af mAite te éifmn cá aii SAr-&nAc 
a' ccAnnAóc bettróeAó, CAOfAó, fACAí, ime 1 AfbAif 
nA nCifeAnn, A^uf & cuf óif, nóCAí punc, nó a tUAC 



59 

iua n-áic. O fé náit)ce &n nuT) uac ^CAitfe cú fém 
50 ^OAitfe "oo óoriiunfA é. TTIun sceAnnuige^T) An 
SAfAUAC ^n rh^incfeoit nó <au rjA^ún ó rhumcin ua 
néine^nn geobfAifje Ttfot i u-aic éi$in ontu. Hf 
fACAiT)íf Amú. (67). 

CofAinc tiA héifieAntt. 

1f -oe-AC-Ain nu*o & -áictti Ajt 'óinne 1 n-AgAfó a tot^. 
TTIÁ T)úineAnn cú beannA Ain fOfStóóA fé be^nuA ette. 
ITlÁ cuineAnn cú 1 n-iút T)ó uac Af Aif^e-At) í>AfdUA zÁ 
éine a cigeacc fu,Af T)éAnfA fé gun mnci acA mumcin 
ua néineann a f ÁgAit T)ít ^n a ^cuit) eattAig, 50 fítf eAt> 
•oume 5Uf te 5nÁT)-T)iA ontu zá ^n SAfAUAó t)A 
ScednuAóc uAtu A^;uf a' CAbAinc feic -oóib iua n-Áic. 
TTuAin if téAn "óó uac ofuit éifeacc ^nnfin, -oéAffA 
fé $unb í S-AfxmA azá a' cof^mc x\& béineAnn, -\ ^au í 
50 mbeAt) éine Atpuigte 45 níogAóc éigm eite ^An 
Aon AóAf — 50 bfuit curhacc n-A bfe^n A$uf c-AbtAó 45 
SAf^nA teif ax\ uárhAiT) a comneÁX Af fiubAt. TTlun 
mbeAt) 45 T)ume ac ^Afó^ f acaí T)éAnf at> fé a óof Ainc 
Af rhAice teif fém -j Af uóc ha bnabAige a beAt) Ai$e 
•óá bÁnn. *ÓÁ n'oéAnA'o níogAóc An bit eite éine a 
AtpA"ó if t)óca 50 nT)éAnfAT) fí a cofAtnc óorh mAit 
if cá An SAfAn-Aó 'ÓÁ t>éAUArh 7 uac mó au íocuigeACC 

A> TMAfff AT) fí Af A UÓC. (68). 

AtpAifieAÓC. 

ITí f e-Af aó finn 50 bfuit aou otc A5 níogAóc An bit 
•o'éinmn nA Aon *oúit a$ a teiteiT) éine & AtpAt) ac 
SAf^nA AiftAm. TTín féAó Aon fíogAóc coirhtigeAC 
eite ^éitte^'ó nA béifeAnn ,a f^g^it ó Aimfif nA 
toctAnnAó -| zá fm c-AmAtt fATM ó fom. O fé occ 
^céAT) btiAt)Ain 6 óuif t)niAn t)ófuniA *oíbifc oftu 
fiúT). /O'fAu fiAT) fUAirhneAó ó fom. Sa feAn- 
CfAOgAt d!o*ó 5Aif5i'ói5 ^nn a' T)ut tAfC ^ bíot) a' 
cfoiT) i a' cofAinc T)Aome te 5fÁt> *oo *Óia "i te 5fA*ó 
<>Á scotfiunfAin, aó tf beA^ acu fm ^5 imte^óc ^noif. 
pé an tott é, if t)óóa 50 n-oéAnf At) SAf^nA éife 4 
cofAinc m^n if ^n fon au Cifc -j Af fon ua fíojAóc^ 

E 



6o 



be^s ac^ fonn uinci cnoiT> A$uf ní Af ucc bAtaccátA 
an bit t>i féin. 

1lít níogacc T>e níogACCA mónd an T>orhAin nac 
nx)e^|An^ a bea^ nÁ s món Tj'AtpAine-ACC le n-A tmn. 
ílít níogAóc nÁ oiteán acu 4b AtpAfOA nA SaranA ná 
if mó & nmne é^^cóin r\Á teatcnom ^n aoti níogácc 
•oá naib fútu ná nmne SAf^n-A ^n 6inmn. An é^^cóin 
n^c n-oe^fvnA n^ níogACCA út> fA fean-cfAOgAt ní 
•óéanf 41'oíf ^noif í. Tlí beAT> f é ^n 4 ^cum-Af a T>é>AnAm. 

1TIÁ cá Sdf^nA 1 n-oon éine a óof^mc C4T> cm^e a 
bf uit fí A5 lAjijtAfó Af éin e^nnAóA a tuit ^m^ó a' cjvoit) 
An a fon. TJein fí $un An -a fon péin fneirm é. ITlÁf 
an & fon fém a béAf éine^nnAig a cnoiT) beit> fiof 
acu cén tu\if if ceAfc T>óib connuige i beit> friof acu 
cé t|\oiT)pe fiAT>. 1f &s r>ume féin if fe^nn & fiof cé 
tuigeAnn sr\ bnó^ a??. (69). 



seAn-poctA. 



*Oo te^f f óm-AC A^uf 50 mbeine cú Ain. 

£uigitteAó fít, puigitteAó cíof-A A^uf fuigitte^ó 
CAf^T), cní nuT> óorh mAic A$uf bí a$ Aon-T>ume AniArh. 



An cé & bu-Aite-Af Jack -oíotAnn fé Af. 



CuAinc $e^rvf\ A^uf imce-Aóc bui-oe.de. 



1f fe^ff be^An con5>dncA nÁ mónÁn cnu^ige. 



tHonn ce-dnn CAOt Af ^n óise. 



CxMtín &s tTlón A^uf tTlón 45 lAnnAi"© T>éince. 



Uf AtnónA bíof na hóinre-dCd 45 cun a scnaicmn T>íob, 



Ce^nn cíontA a tnotAf nA cof d. 



*Ó4 T»cfiAn T>en -OArhfA ^n óofAmtAóc. 



6i 



YL Aticoitie ttiAcCotwiAtiA. 



SeÁn ÍÍUc ContnAf-A ccc. 

Tá S^oit 1mtig 1 n-imm-óe ó nmne fí an c-4n , 
"Cá *oo rhumcif &' cuimniú onc *oe oi*>ce if oe tá ; 
tlí f.^10 cuimfiú 4f c-mncte^éc a' 5>aoáit ^n oÁro, 
Ac ruáimne^f 50 £>fágá c-mcmn 1 of t^icif n^ n^fÁf c. 

pu-áif e^f ctMififS d "o'fÁs bu^vo^ftd mé 1 soAite^m mo 

fd Ogált 
^Uf fUATMlgeA'O Ó ttitATÚ tÚ 'Oe É&fÍjlAtS fhtc Ao'óa. 

t)i an uain Atiíi A5 aj\ fu.A5rwMge.At) t>uic fUMtif n& 

n-Aorh, 
Aó *oi n^tUAifceá fát-ác tuat oeiteá ftÁn 1 scAt^t) 1 

•ocíf. 

Sétno téAn 5é^f náf 645 mé fut T)A ofACd mé au c-án ; 
An ceat-Af 1 n-émf eacc 45 lAtijidi'ó peittis' ^f cfuSig ; 
Cditt mé mo rvAetMfC -j mo téan ^é^f cá mo mifne^ó 

.Af tAf, 
A$uf -Afíf 50 Lá dn cStéioe ní éiteóc.a mé e^n^Aó ná 

Sé ftnf£í Tom SeÁm a o'fÁ^Aio mif e $An mAC ; 
tlí feicf e&T) 50 bfAt ^f cnÁig r\Á an cuite tú a ce^cc, 
Sé mo ófe-Aó if mo óf Át) oí 00 oát> 45 imte^óc f & £>f eAóc 
Tlí fittpf 50 bfÁt A$uf -o'fÁ^Aio fm mife fAoi te-df. 

A /dncolne, ndó bot)4f cú n^c ^ctuine^nn mo gtAoit) ? 
A$uf mé &$ ojvoú tfí mo co*otAt) beit te^c mf a cumn : 
1-1 1\ An "ooriiAin *] pÁgdim fogAm ontu 50 oaubffAinn 

ftÁn cú 1 *ocín, 
Ac cÁim uuiffeAó -] ní fÁgdim cootAt) A$uf c ^ cufa *oe 
mo tMt. 



62 

ttto rhAttACC-fA péin "oo 111 ac &Aeit a finne an bA*o 
tlÁf Attfif •oom fém 50 f aid ^n C-&A5 m<A coT>tA > o f-A 

^ctÁf ; 
flí teisfinn tu fém *oÁ $Aob,Ari Af ctnte nó Af cf ai$, 
Ac fé mo té^n séA\y ^uf éA£ cú -Af c-AtA*) Hua'ó 'n Át. 

TUc cf tiAg mé Af bof*o cuau -\ s^n mo c^f ait> te stAot) ac, 
t)uitte ^uAtAnn ní buaitfi'O *oom 50 *oeifeAt) mo 

f AogAit ; 
C^itt mé ^n ctuAUAfóe ba fu^immge *óÁf coixnn cú 

Afi^m, 
A^uf cá An buAi'ófe-At) T)o mo fíofi-cu<Af\cú -j ní riiAif fe 

mé mí. 

Sin ttiAf AmfÁn a finne SeÁn triAcConmAru x>Á riiAC a 
bÁtAX). pÁx>rtAt5 a t)tíftCA, T)AimteAnn a tug fíof x>om é 

^n An CAtAth t>Án (?) óttíAi-ó x>en CAOtÁine 1 sConn-OAe rhtiig 
eo ftiSAT) SeÁn ttlACConmAriA. CÁ fé beAgÁn of cionn 
leitcéAX) bliAX)Ain ó CAitteAX) é. tM fé ttiAirnm 'f CÚ15 btiAx>nA 
"I ceitfe ftcix) x>'AOif. Hinne fé ctnx> rh&it AmnÁn. CÁ fé 
jtÁi-óce 5unb é feo An céAX) ceAnn a ctim fé. (tti^nAf, 1918). 



ComÁf "ÓrteAtnAc, JJaoa a x>'Aitr*if . 

t)í mé tA pvo'ó 1 t) , imcig mé fíof 50 Cúi^e tiuvó 
^f cf-Aimp. ÍTÁinic fé *oeifeAnn-AC ofm -1 ní f-Aib aoíi 
tóifcín 1 n-Aice tiom. t)í mé 45 imce-ACc tiom Af 
fiubAt tiA 1101*006 nó 50 bfACA mé fotuf beA£ 1 bfAO 
uAirn. Uinne mé 50 *ocí au fotuf. €Áimc mé ifceAC 
f a mbotói^. t)í ceme bfe-A^ Atin -] CAitteAó -j AmAT>Án. 
T)'fiAffui5 mé An bfÁ5fAiT)íf ifcig 50 mAiTvin mé. 
T)ubAifC fiAT> tiom 50 bfÁ$;fAT>. Suit> mé fíof cof 
n-A cemeA'ó. flí fAT>A $uf Aifig mé An cofAnn a' 
cit;eACC Ag beifc boT>AC túrj tÁiTUf -j bu-oó^ bneÁ£ 
5;oi , ote acu. tÁimceAT>Af ifceAó -] mAfbui$eAT>Af í, 



<>3 

d$uf TMAffUVO-dn onm pém "out T)á comnédt T)óib -j 
iat) T)Á fednndt). Cuine^t) fíof pocd t)i d' bfuit 7 
•o'ite^m^n dn fÁit. CuaiT) au beifc 05 riAf f^ feomfd 
d ccotAt). SocfuigeAt) teAbAit) "óom-f a 1 x>on AmAT)Án 
Af T>oftif An Cfeomf ^. Cuif eA*o au c-Am^in te bAXtA 
•j mife Af cotb. ttíon cÁmic Aon né^tt co*otACA onm-rA 
— bí fAiccíor onm. TluAin a fít da fin 05A 50 nAib 
mé m mo cox)Uvo : " 6if\igeAmuiT> ^noif, ' dmM ce^nn 
acu, " 1 mAf\oingeAmuro é." " Udbdin tedc An bloc," 
-A-pf ^n eeAnn eite, " A^uf teAg a$ ceAnn tia teAbtA é. 
UAif\neóCA cuf a a ceAnn Atn^ó -j teA^p a cú Af au mbtoc 
é, -j cAif neóóA mire au cuAg -j bAmpe mé au ce^nn T)e." 
HuAif a cuAtA mé fém au CAinc xjá fdt), ■o'éifug mé 7 
cudit> mé roin dn Z'Axwaxjáví *j au bAttA -j cuin mé auuap 
Af\ cotb é. D'éimg An beif\c peAf\ 05 1 teA^ ceAnn 
acu An btoc Af\ cotb n^ teAbtA, íttis fé Af\ ceAnn ax\ 
avi AmAX)Án -j ted^; pé A H ^ n wbtoc é. §eAf\n An ce^nn 
eite ax\ ce^nn -oe teir ^n cuAig "j fít riAT> ^un tnife a 
bí mdfb. Amdó teobtA -j au c-AmAT)dn acu t)Á cuf, -j 
núdif a puAif mipe bAtuigte aítiaó iat>, "o'éinig mé 7 
tu^ mé mo cuit> éAT>Aige tiom paoi m'ApSAitt "j cfoó 
mé tiom. TVéifig au cAitteAó aíhaó mo t>iait>, -j gdif\ 
rí SU|\b é dn c-AtHA'OÁti a bí mAfb, -j ^un imtig mé f ém. 
t)í tn^At) móf\ acu -j gtAoit) riAT) ^f An mAT>At) -j riot> 
idT) fém -j dn md'Od'ó mo •ótAró. t)í ^n md*OA"ó a$ 
imteAóc 1 ^comnui-óe Af mo bAtA*ó -j iAT)-r^ n A ' |\it ind 
"Ó1A1T), 50 T)c^imc mé 50 pofCdó móiA món-d d fdib 
bfudó mó|\ ÁfT) dnn. Óe^r mé *óá péAfr^ dmdó ón 
mbfUAC -j óuait) mé T)e téim ^mdó r A bpofcdó. Óudit) 
mé 1 bpott mrse 50 T>cí mo t)Á fiut. Cinn d|\ aw. 
xy\ax)aX) mo bdUvó a fÁg^it ón Áic a\\ éi|\ig mé fd téim* 
(71). 

tD'éi^edn T)óib-r^n fitted-ó dbdile -j gedt dn IA. 
Cui|\ mé opm rno óuiT) édT)Aige -j gtudir mé i^cedó 50 
bdite mó|\ Sti^ig. T) , inmr mé t>o tÁnArhdin An ctge 
5dó ir dj\ g^b mé tfíT) 1 5c.dite.Am ua íioit)óe, Úu^ 
fiAT) mo bmcpArcA t>om te n' ite, -j g|\eAT) mé tiom 
a -oédnAm mo beAtAig AbAite. TluAin a bi mé a ^db^it 
^níor tfí tDédt ÁtA r\A túb, bí t)ion5Amdó t)édt ^td 



6 4 

n-A Vúb ifcig 4f\ -a cui*o feitm a' j21-a*óaó. ' " , D , 'éi^i§ fionnAó 
Af com jtAitmge ón gcú. tlí f-ATM -A cu^it) -An fionnAC 
nu,Aij\ a |\ti5 fé coiteÁn. ÍU15 ^n cú coiteÁn. LeAn 
coiteÁn ^n cú coiteán a cfionn,Aig. tlíofb f ax>a *oon 
cnonn,AC 50 |\«5 fé coiteÁn eite. ÍU15 -An cú coiteÁn 
eite. tean coiteÁn ^n cú coiteán -An cfionnAig. tltr^ 
^n ftonn,AC ceit-|\e coiteÁn -j ^u^ ^n cú ceitf e cóiteÁn 
*] te^n ceitfe coiteán ^n cú ceitfe coiteÁn ,An cfionnaig 
1 te,An avi fe^n-óú ^n fionn^ó. teiteit) T>e pA*óAt 
níojt f-ACtAf 4ju,Am 1 n-éi|\mn Agtif ,bí . foift n^ nocc 
gcoiteÁn 1 ^n feAn-cú -] au feAn-cfionn,AC. te méi*o 
n,A fpftAOi, te^n mé *oon pixVóAó. A$uf níof\ Aifig mé 
^iAtii 50 "ocÁmic ^n oi^óce otun. tlí |UMt>. ceAó nÁ cfó 
1 bfoifgeACC tiA mítce , óom, -7 ní fiAib friof A^-Am cé 
<|tAó,Ainn. ÚÁimc T>ume n^f-At *j\óm ,a-j\ ,au mbót.Af\, -j 
ní |\Aib f,Aoi n-A c-Ap-Att ac C|\í cof,A. T)ub.Aif c fé tiom 
50 T>cuibfif,A > o fé fém tóifcín n-A noi'óce 50 mAiT>m 
•oom -] ótiAi*ó mé teif -] cé beA*ó ,Ann .ac pionnbeAjtA. 
ttis fé tóifcín n,A noi*óce 50 m^i'om *oom f a mbf uigm. 
ÍJÁmic fé tiom tÁ a^ vi-a báif e-Aó 5tifv£45 fé 1 *nt)Aite 
An RóbA mé te n-A c^p-Att. Cu,Ait) fi^'o-f^n An c-áca 
•j mife -án ctocÁn, X)ÁtA*ó iA*o-f,An -j cÁmic mife. (72). 

Án ttlAfcfi 'aUa Ati StontiAC 1 Ati Setjtti-ptAti. 

An m-A'Of' -AttA 1 <m fionn,Aó -j ^n 5eifV|\fiAt> a bu,Ait 
comfÁ'O-áóc ^f á óéite. t)í fé ce^p^igte e^coffu 
^nnfin f otÁt-Af -A|\ bit a geobf &*ó ce^óCA|\ -acu a |\oinnc 
neif av\ ^cuit) eite. t)ío*o-A|\ m-Ai'om t-Ae ^nnfm & *out 
Xe S ^ ^t 1 fcAOfJ mum^e 1 n-Áic a *ocu5,Ann fi>A*o 
13ubAóc-A Aif. Con>Aic fiA*o co|\|\-f5t\é>Aóó5 c^ittce ^f 
tutÁn f^ mumg. ' Cia 11^5^1^^/' A'oub.Aíttc &t> mAXf^ 
Att-A, u a f-Aó>Af m-A comne fio*o. An |\^óÁ-f a avm, a 
giotta ^15 ? ,J ai^ f eife-an teif aw n^ei^-f i-a*ó. "Ó muif e 
rh^nAm pém n>Aó |\ ( Aó>AX), ,, >Ai\f -An ^eifit-fi-At), ' 50 
bf utt teif5 o|\m. ,, u 6," -Aff^n fionn-Aó, " ní bf uai^ 
An fionn-Aó ce-Aóc-Aife a\\ bit A|\i-Am a\) f eA W n ^ é f eiri > 
fAóA mife -Ann/' ÍÁ15 >An fionn^ó teif í -) teA^ fé 1 
bf iAt>nAif e ^n cfiú-p í " 'TD-Aite " ^Aff-An mA'Of* -Att-A, 
" ní mAit Ap bit "óúmn cfiúf í, >aó pé A^-Atnn if f me 



65 

bío*o fí di$e fin "oó f ém. Cé'n doif tufd, d giottd 015," 
Af feifean teif dn nseifffidt). " Ud mé btidt)din ^ 
póe i c&at) i oin ed"o teif dn 5CA1U15 t)édf jva. " Ssn ed*o 
rhdi'one onc, d péifc," df feifedn, " n-Aó móf dn doif 
azá cú." " Cé'n -Aoif tufd," dff -dn mA'Of' dttd teif 
an fionndó. " UÁ mife beifte," dff dn fionndt, 
" ó mnned'ó nd ^dbtd ^tmne teif nd n^oi n-of x> dinstí." 
" t)tid*>din fd tÁ 1n , oe, ,, dffdn mdX)^ dttd, " d ^115^*6 
mife, if •óeArhdn btdf íoffdf fib-fe 6oi*ó6e •01." 
TVimtig teif dn nseifffidt) Cfdfnd t)dite dn Uobdif 
5«r\ ionnf uig f é dn Cf ei^-ftidb, TMmtig teif dn fionnaó 
50 "ocuj; fé Ssditp tiA ^CdC ifredó. t)í dn £Áif ci§ed6c 
f éit> 50 bfÁt udit) fin f udf . (73). 



Ati RtfifeAó — Ati meitieACÁriAC. 

med-óon 1 X)ei|teA^6 f 05111 Aip, 191 8. 

Ati náifeAc mótt. 

1f di'óbéit d bí dn Húifed6 móf 1 sceifc 1 t)cúf dn 
6o5di , ó. t)í nearvc nd mítce -j na rmttiún fedn dnn. 
t)í fé 1 $;ceifc ó tmbfd'o fé d dgdi*ó fidf 50 n*oédnf at> 
fé mion-miottós *oen $edfmAmned6. t)núi'Ofed > o 
fé fd n-d 6oif é mdf •óé^nfd te ceitped*oóif nó te 
'oe.dfs-'Odot. t)í fé df nóf nd bfdtdt if nd fean- 
f^édtcd. t)d móf teif *oe Jtteim é d$uf bd bed$ 
teif *oe t>Á $feim é 50 bfd^d-o fé fidf *oen idffdit> 
fin é. Ómi$ fé un cmn teif nd céimeannd 
mófd mdttd 1 if sedff ^uf cuinedt) 1 noidi*ó 
d 6úit df íf é. Cuifed'ó 1 n-oidit) a 6úit if ced6 f d mbo^dó 
é. t)í -oeifedt) & rhditedfd df fá$dit. t)í & fío§d6c 
fomnce md Mdgdit) fétti, -j b* ^edf n uditicuiam. (74). 

ttlí-flAÍ. 

fd-o'f bí fdt dif, bí dn Sdfdnd6 *óá fd$T)ú un cinn. 
"ÓedfmdT) fé dn c-d6fdnn móf d bío*ó edcoffu fdO 6. 



66 

'Óe^m^'O fé ax\ CAimitéarvACC a 010*0 Ar\ bun 45 5AÓ 
Aon caob. > ÓeA|\m^ , o fé 5^c uite fónc ac 50 ruub an 
ítúifeAó a' -oéAnAm 4 gnoc^ -óó. t)A corrhAit te T>ume 
ón T)ei|\t>fiúi|\ "| "otnne ón T>eAfbj\AtAin i.at). t)í fé \r\A 
ubAittín óif\ Ar\ f at> 45 ax\ S-AfAn^ó an uaij\ fin. Ac 
•o'imcig fm -| cÁmi5 feo. TVimtiS r\A cofA ón Rúifeac 
món 1 tuic fé te fÁnAit). ÍA15 an 5e4f\mÁinne.Aó 
cuimmge a AtiAmA t>ó. tlmne f é f\éit>ceAC teif . TVfÁ^ 
fé 1 mbtin a gnotA féin é. te^fctng fin ón RtnreAC 
bocc mAf ní 50 no-rhAit ao\a rhumcif fém a' fvéit>ce.AC 
te céite. tlí fAib oaoi r\Á "oóig a\\ a cín. tlí jvaib a 
cun -oé^ncd -| ní jvAib a f ogrhAn cn Apta. t)í a mtiman 
s fi$Ait bÁif te nocruvf -] te oatt. (75). 

touitieACAf Atl CSAfAtlAI^. 

1f be-A£ a 501 tt fm aj\ An SAfAnac r\Á Af a £áif\cit>te. 
t>A óumA teo é ac au RúireAó a beit a cj\ oit> aj\ a f on. 
ttuAin a bUAite<xt> f uAf ati TlúifeAC, níon f au Aon rheAf 
Ain. 1TtAiT>if\ te btnt>eACAf, ní j\Aib aou cjvácc aia. 
t)í beA^Ámín Atf5iT) 015CA acu aj\ lAfAóc *oó. ílí ru\ib 
•oe fuim acu Ann ac &x\ c-Aif^eAT) nó a tuAó a fÁ^Ait 
Af Aif uait>. TVobAit) fé a cabAinc T>óib. T)ubAiflc 
fé uac mbeAt) bAinc r\A pÁmc Ai^e te CAOb aa bit uait> 
fm fUAf, uac fAib uAtu AflAon ac Aifl^eAT) A^uf 
^nótACAn. tlí f Aib uait> fém ac fUAirhneAf *j fléit>ceAC. 
SuAirhneAf nÁ néit)ceAC ní |\Aib 1 nT>Án t>ó. t)í píof.A 
•oe bótAf lAjvAmn fA Uúife a finne^t) te ^if^eAT) x\a 
S-dfAn^c -j Aif^e^T) x\a bprumnc^c. Úói5eAT)A|\ é fm 
1 n^e^tt ax\ a 5CUIT) A1|\51T). tlí 50 m^it a bí feifean 1 
nT>on 5|\eim a coinneÁt -Aif. JZÁ a feAn-jí)Áincit)te 
anoif t>& lonnf Aige 50 íiu|\cóiT)eAó 5^n cfóCAife. U4 
fiAT) *oÁ fÁmniú toif "j tiAf. "CÁ fiAT> m^f oeA'ó f5^CA 
5-óT)Ai'óte a xxAtA'ó a f 5tu'iéAf te céite fÁ be^5^n ^1^51-0. 

'Oe-AfmAT) f1AT) AX\ CAfAT)Af A bíot) eACOfflU nUAIf a 

óe^n^Ait fiAT) pÁinceACAf te óéite — mÁ bí a teitet-o 
Ann. tlí xtóCA 50 fAib aó AtpAifeAóc -| fAinnc -j T>úit 
f at\ Aif 5eAT>. 11Í te 5f Á*ó t)A óéite a finne fiAT> connrwvó 
te óéite ac te 5fÁt> at\ ^eAr\rr\Á\r\r\eA6 a óuf fíof -j te 
5fÁt) ^nótAó^n -| buncAifce Abeit acu fém t>^ oá\\\\. (76). 



6 7 

Ati ttleifieACÁtiAc. 

O a to\\ a*ó fm te x:Á%Ar\, ^rioif . t)eit) ctntte-Arh *oá 
tofwv*ó te feiceÁt tÁ if fu.T>e r\Á aw IÁ in*oiú. U4 fé 
te feiceát fá tÁt-Ain r-A Ttúire. t)éit) fé feiceÁt i 
•ocíoftA eite btiATMin ón nroiú nó t>Á btidT\dm ón 
mTntí. "Cá rr\At\ oa*o -j ptitmcdT) fA Tlúife fÁ tÁCAin. 
ZÁ r\A f if boccd i n-A •OAome 4 fwMb ctiro A^tif Cdt-drh 
ACti 1 n-é^X)An a céite. An cnát >a ctnnedt) cút ^n -an 
Rúifedó, btiAit ^tpxMfe eite ifcedó f^ fco^At). t)tiAit 
atí 1Tleife.dCdn.dC ifcedó f^n ^ófdnn. t)oc é a bftnt 
óf ^n T)orh>din btmÁice ^noif .di^e ^ó ^n méro azá fd 
ngedfm-dmn. t)oc .df rh.dit teif ctnttedrh óin -j iot- 
rhditedfA a beit A^e. t)oc nÁn rhifce teif ftnt a 
f5<doitedt) te ctnttedrh a beit di^e. t)oc acA d/ f^5*oú 
■Odome eite 'tm ^n óo^-Ait), T)dome r\Ár\ fiiSAt) t)ó 1 
X)Aome r\Á\\ tór£ f é. ém ednn,dig bocc>d a lÁr\ .dcti a 
óti^ró ^nn a' f,dotftí a t^e. X)Aome boccd av- 'ac tnte 
tíf a TVíbin at\ boiccednn.dcc -j ^n edtt -df a T>cíof\t.d fém. 
t)íoT>.df é^f^Aró te fÁg^it ^i^e nti-din a bíoTMf .df 'aó 
tnte tín Ai^e 5-An i.dT> a cedT>ú ac a T)ciomÁinc ifcedó. 
Ó ótiAró fidT> T)on Theine.dc.dn.dc a' f^otf n ^1^51*0 uavó 
fitednn fé ^tif teif fém 1^T) "j 50 bfé^T)Ann fé a 
T)ciomÁmc mA fog^ Áic. T)time -A-n bit .dT>é.dnfdf md 
AgxMT) nít cóin nÁ cednc te fÁg-dit A^e. ~CÁ T)-[\oc-íT)iú 
a' T)tit .din. tei^ednn T)i«a f5.dt.drh teif ^n édscóin. 
Ac nít é^^cóif *óÁ n*oédnf.dit) ^n TneinedCdndc ^noif 
ndó bfeAff^ró a\\ b^tt .din. (77). 

SAifje. 

O f m f Aif fm^ a^ atí 1Tlei|\eACÁn-Aó -Anoif -j ní mrpoe 
teif ctiro mófv ^cti a curv 1 mbe-át>Aó a mb^f^t^. 1f mó 
n^ fif a bí a^ av\ Tlúifedc -j tÁm^ "oeifeAt) teo. TSí 
f-Aib a\\ av\ X)oxy\av\ AftArh -Afm corh móf if bí ^5 An 
Tlúife-Aó av\ zr\Át a f^p^-OAf ó óéite of cionn btiAt)- 
t\a 6 fom. Sé rhittiiín T)é-A5 fe^f a óftimnig fé ifce-dó 
mA Ar\rr\ ó tofdig Ar\ co^a-ó. Cuait) T)f oó-bdit a\\ Ar\ 
leAt if mó dcti. "Cá ÓÚ15 mittiún ^cti roigte nó 50 
rndit of a óionn. Cé n tfidit a fmne ax\ méro fin *oóib 
fém nó T)Á -ocítt. UÁ ^n TTleifedCdndC dnoif 5dif£- 



68 

e^rti ait Af an méiT) f eAf acá Ai^e. D'féroift 50 T>ciocf a*ó 
ati tá a bei*oíf 5-Ann Ai^e. t)'£éiT)if\ 50 x\acaX> oj\oó- 
Íthú ax\ a USn acu. tD'féiTHfv aó 50 n-Ai|\i§e pAT) mrn 
an toic 50 mbeAt) au 0111*0 eite & fiAfnuige "oá óéite 
cé'n rhAit a bí acu fém x>Á bAffv ^au caiuc Af a T>cífi, 
nó cé'n b^mc a bí acu T>on 605AO. Ac 50 *oc-A5ai*ó 
an tÁ fin bei*ó be^^Án te frveA^Ainc 45 au bf eAf a f-Ag*o 
ATin iat>. CÁ bfiof ua6 mbeAt) corhAifvte éi^m 45 an 
mbunA'o (Sirte^nnAó f a f ^éAt An uAif fm -j ua6 gctnjifi'óe 
be^Án c<MT>éife Af ^n S-Af-An^ó fneifin fÁ n scóin 4 
6uij\ fé Af éi|\mn. (78). 

ttA&Aft. 

UÁ fé fÁnAó a^ éif\e>dnnAig a beic a' fúit te CAbAin ó 
tíleifviceÁ fÁ tAtAif . te uAban -] mój\-6úif a 6uai*o at\ 
UleifeACÁn-Ac ifce-áó fA 5003^*6; mAfv t)ói5 t>e ^un aí\ 
a tÁirh fém a bí <m féi'óce^ó U1U5 a •óéAnArii. tlí te 
itiaic ax\ éifvinn nÁ Af j\ío§acc boi6c ax\ bic eite 
a cuai*o fé Ann a6 ^un fACCAf T)ó ^un feit fe t>ó 
péin — au boc if mó Ann a bfuit Aifv$eAT> At^e a' 
ceapAt) sufb é if mo bAtócdf Ain. t)'f éiT>if\ 50 bfuit 
fÁc 6151 n eite teif a6 ní téAf T>on cfAO^At 50 
fóitt é. 50 mbAmceAfv An c-UAbAf "\ aw rrtAcnAf 
Af ní Oevó aox\ áijvo Ái^e aj\ corhAinte, Af cóijt nó 
Af\ é^^cóin. 1f mAic teif a neAfc a féACAmc a\\ ax\ 
n^e^fmÁmneAC - ax\ bÁine a CAbAinc ^nonn teif. 
UA 'Cmte 6or ArhtA6c 50 bf uige fé av\ fe^f eite pÁ féin 
Ai$e. "CÁ rmocAt mAic, cnuAit) Ai^e-f^n nÁn fé^6 fé 
fóf. t)í Ati HínfeA6 mót\ te n-A 6^105^*0 1 61 nn fé ^1|\. 
t)í ^n Pfv^nncAC ci*ó cnéAn a 6Áit te n-A 6tdoi*óe<yo 
"| ní 'óeACA fé 'tm cmn. ÚÁmi^ -au c-6A*oAtA6 -j at\ 
UúmÁn>A6 te cuifte a b^mc Af "j ^eAffA'ó fi^f iat) 1 
nT)iAit) 6éite. pe^f a fmne n,A ^níorhAft^ fm ní 
•oó6c\ ^ufb é aví tneirveACÁnAC 5tófA6, ^Aif^eAríiAit a 

X)éA\\yA*6 bUA1"Ó Alf. UÁ &X\ TJOtflAtl Afv fAT) 1UA AgATÓ 
-| nÍGfv rvU5AT)Afv bUATÓ A1fv. ITlAf T)UbAlrvC An cé Ú'OAXX 

eite, 'óeAtiiAn mAtfA6 f in a CÓ15 Aon be^n AfiArh Ab f eAff 
n Á é. 3> ei ^^eAT) fé Anoif fém -] ní íiÁ'óbAr* nÁine 1^0 é. 
ní oeA'ó caII *oó a 6eAnn a 6fvomAt) taol A6 5éitteA*6 



6 9 

r\Á tocd'ó nt "oéAnf 4 f é . . . ipeAtx é & cuijt bdit -j ftacc 
ax\ a tín te tirm ^n cfíotó-átn -| if feari é a cornócaf a 
tín te tmn 60541*0. (79). 

ÁftD-CÍOf. 

tluain 4 buAit &n Sa? An^ó if ce^6 f & 50054*0 1 *ocof a6, 
f ít fé x\ac mbeA*ó Ain férn punc a\\ btt a *óéAn<Mfi, ^e^tt 
leif, ac be-A^Án ^noif -j beA^Án dfíf te cun 1 ^céitt. 
í>ít fé nuAif a X)eA*t> ctnte fíog^óc eite fptonc^ 50 
"ociocf^'ó fé féin axx\ac 1 n-UAóc-Af. t)o fétn mdf\ bí 
na pÁifcigte eite a CAbdinc uatu b'éi^ean Don 
cS-AfAUAC féin au enÁirh a túbA*ó. Caitfe fé a túbd'ó 
cuitteATfi. T>Á méAX> t>á túbf-A fé é ní bé azá ít\a 
rhÁi5ifcif fe^fCA ax\ í\a níogACCA pÁinceAtA. Uá ax\ 
c-ómóf fin a mit 'oon ttleife-dCÁnAó. X)Á mbu matt 
teif ax\ Sdf ax\ac fíotóAn a ^úéAWAxfx AmAifeAó ní f éd'Of 4*0 
fé a t óéAr\Axr\ 5^n ax\ ITleifeAcÁnAó a ce^voú. Uá an 
HleifeAcAnAó tnd mÁigifOf ^noif ax\ xxa fíogáócd 
pÁifceACA. O ax\ 1fr\Ax\x\CAC rpíonca -| axx Sax^awaC í 
n*oÁit te beit fpíonca a6 zá ax\ THeificeAnAó 1 T»cúf 
a rhAiteAf a 50 f óitt. TluAif a tdif 5 axx Auf Cfi^ camútt 
ó fom fíotóAn a tdffvAinc AnuAf níon féAX> a\x Say*ax\ac 
fe-A*6 nó ní tieA-ó a n-át) 50 5ceA*ouigeA*o fé ax\ tllein- 
eACÁr\At. 1f Ai^e-f An cá ax\ cum-ACc, curh-Aóc x\a bfe^n 
-] curhAóc At\ Aif5i*o, A^uf 'fé An c-Aon *oume *oeti 
tiirhtn fin a bf uit Aon nednc At\r\. (80). 



seAti-focUv. 

T)e^t5 t-Airhe nó f ocat Arr\A t oMr\, 



1 n-oiafo ax\ cf óc-Aife bíof ax\ sjv&ó. 



ttí CAitce^f ax\ c-UAb^f 5^n axx buAi-oneA'ó beit tfí*o, 



&x\ lomAfCA xjaxx 1 mbdtte 5^n Abjidf, nó ax\ lomdfCA 
5éA*ó 1 mbdite 5^n cuftdó. 



t)edfc 5^n tei$e^f if foigiT) if feanf Aif. 



70 



VII. CAifteán uí néitt. 

An $Aif T)ín feo m' f áf ac, a míte 5f Á"ó, 1 unpe tiom 

félTl, 

Hít cóftA aj\ bit a' fAf ann, btát v\a n-Ainní nA 

•ouitteAbAf t\a ^cn aob, 
flí ctumfeÁ ceot ctÁinrige & "out an CffÁiT) reo n<& 

ceiteAbAf ha n-éAn, 
ó *o'éAtuig mo $t^"° «Aini, cút átuinn 50 CAifteán 

W\ tléitt. 

1 ^CAifteÁn tlí íléitt acá an cé út) a bam "oíom mo 

fnuAt), 
'Sé bmneAf & béit a Cuiffe^t) é&nt&xt v\a coitte un 

fuAin ; 
'Sé fArfiAit a béAffAmn "oa méin rhAit if "oo te^An a 

f út : 
fMon-uifse An crtéibe if é 45 éAtcVo att mAi*oin tae 

óiúm. 

Af ftAll&i 1 av\ cige móin fe^t) comnuigeAf if a óo*otui- 

geAf mo gnÁ-ó, 
A^uf a fArhAit nít beo ac An néAtc eotuif ca An att 

mbAite f eo cÁtt ; 
t)u rhitfe tiom btAf a pói^e r\Á n fóf a$ a "ocuiceAnn 

-oom btÁt, 
1f te cumóit) 1 n-oiATó mo rcóiTun ní beo mé ac CAmAtt 

be^s S^Aiif. 

Ca cion 'aíti aa mnAOi if "OAin m' fífmn' ní m-oiu é nA 

m-oé, 
1f cá fiof a^ An fAogAt ^un bAOt An obAif "óom é ; 
An ofnA reo gntm ní f^AoiteAnn fí cuinpe mo ctéib, 
A^uf mo beAnnAóc -| míte te "oo rhín-cnif, a btAt n& 

fU$ CttAOb. 



7i 



tJei-ó mife f ém ^5 imte.ACc if ní f ittf e mé 50 btiátMm 

ó 111*0111, 
Sé'n f-át A£-Á n-<á bftntim TMin 50 *oeimin mAf ftiáif 

mé <An súo' ; 
Sé if bfíg mójt *oon cmne4m,Ainc beit' s-ób-áit omceAtt 

m^n éan 5-An cjteib, 
1f mtirx bpóf-A mo fcóf mife 50 tei^e T)i^ av\ cftámce 

*oom. 

X)Á bfeictÁ-f^ ati fpéifv-be^n 'f í 1 n-énDe^T) bfeág 

f10p4 T)1A tti^m, 
Smb<At tAfc 50 fpéife-átfiAit if 45 -Aefmm'óe-Aóc c^fc 

omce-Att -An ctiAm, 
Tlí fe-Af^c mé -a teiteiT) beit ó éifne 50 CofCAig r\& 

$cti,An, 
Le n-<d 51 te te x\-a rrfém, te n-^ f£éi rh bfeág if te 

LAf^ XXXA SftlxM'O. 



(1) " A5 geACAÍ " — teA^Ati eite. 

sitAt) cíne— riA tiÁiriúiti* 

Saitiaih, 191 8. 

(An T>fé<ACC feo te-án^f bí fé f^fíobt-A fut T)Ari 
ctiif e-A*ó •oeife-A'ó teif &x\ fe-An-co^t). An méiT> T>e ^ 
fe-AffAf fe^fxvo fé). 

CÁittóeAcc. 

Tlí m-Af a céite -a ófvtittng T)ia x\a TMome. Cá CAiti- 
•óe^óc ^n teit 45 54Ó *oume T)ó fém, ^stif ofoóc-A f é & 
fAog-At *oo féif n,d cÁiti'óe-AócA ax:á -Ai^e. ÍMoTMf m^f 
f in ó túf : T)time & f ^ib -a mcinn te-A^t-A Am-AC 4f Áifnétf 
-Ai^e, Af beitiTng -A^tif Af CAoijug, T)time eite <Af t-ALAtfiAi 
•óe-Aóc, -óf ctif, -Af fom-Af -A^tif ^f f-AOtfti x\a c-AtmAn # 



72 

An nuT> a bfuit mcmn •otnne teAgt-d ahiaó din iféAfo 
if f edfvfv a "óé^np^f fé. pvo'f cá T>ume 05, if lonróA 
fm ceif*o a "005 teif -dgdit) a tdb-difc uinti d$uf a 
fogtutm, fé fin, mÁ bíonn mnctedóc corhtfvom di$e 
Aguf ne^f c T>útfv dócd d cditedm téi. Ac ó cfvUA*oócdf 
fé 1 n-AOif nít fin corh nédf 541*0 Ai%e. Uá comv*ouine 
dnn d bíof -a' méif eAit te x>ó nó tní T>e ceinT>ednnd dó 
ní cutte "óume a fédtxdf -d 'óédndm 50 ftdócmdn. An 
bedtdó eite, <dn cé d óditedf Cdmdtt mdit i)Á fdogat 
te j^notd dn bit ditniT) nít don Áifo di^e, mófdn, >An 
td*od ^ó dn dn nuT> a bfutt tuiged'ó di$e teif. tludin 
a tedndf T>ume fsdtdrh "oo ceifvT> nó x>o gnotd, atn uig- 
edtm a cditi*oedcc t>d néijv. fludin t\aó ndib Atin uiti$ 
dc *Od ceifT>, dn fedf d bí d' có5Áit beitroedó d^ttf 
ódojvdó d$uf t>á mdrvbd*ó ní niondnn dn óditi k óedcc 
d bí -dt^e teif av\ bfedf d bt d' fdotfú v\a cdtrhdn. t3t 
fé bonb, fid'ódin tdinif. (81). 

5íia*ó cífte. 

JZÁ av\ f£édt mdtt fm 50 *ocí ^n tá in-oiu fém. O 
cutT> T>e tiA T)Aome fíot)dmdit, cedccmdf tAf a óéite. 
O cuit> dcu T>ínedc, cnedfod tAf d céite. JZá fin *oe 
rhtdndó 1 5Cuit> dcu -d^uf 1 $cuit> eite 'fí av\ có^dit 4 
gníof é. A11 ^tón ndó T)attednn fd ^cednn if cumd 
é beit Atin nó : df. T)o.j\éifv nd timncteAcc^ acá ^5 
-oume fe^*ó tui^f e^f f é &\\ f\uT>. T)o féin m^rv tAitneó- 
c-áf fé teif 'fe^ií) gétttreAf fé t>ó. Tlí fÁg^nn 'oume 
^n oac te bf of*oú, -A^uf nít aou m^it & bett 45 lAnrwMt) 
é & fAgT)ú 1 nT>iAi*ó beitfóeAó nÁ c^ofAó. An cé & 
óte^cc au tfiAit ^suf aw óne^fOAóc T>éAnfd fé av\ fut) 
ce-Afc nuAif a tiocf Af Ain. Ar\ cé a bé\Af cóif, cne^fo^ 
te n-A óorh-dfvfAm beró fé dmt^ró ffeifm te n-A típ. 
An T)ume azá fvo-gdf *óó fém, aw T>ume x\At bftnt 
•oífedó ó nÁT>úfv n^ ó gemeA^tdó r\Á ó tó^Áit ní Af at\ 
mdtt a bédf cóif A^e — r\Á ÁifT> At^e. An Tnnne a 
bfuit fAmnc av\ Aif5iT> fvo- > óorhAm md óforóe, An 
T>ume azá a~s idfvfAró bfdbAó d^uf bdncÁifce "óó 
fém a bxvmc T>e , ódon-T)uine if T>ottig SfÁ'ó n^ 
corhuff-An a óuf 1 n-iút t>ó. 1f T>ottig SfvÁ^ó t>^ X)\a 



73 

x\a *ÚÁ cín a cun i n-iút t>ó. Tlít Aon áinT> aa 
gAot nÁ T>Áirh At^e. 1f mAn rm acá ax\ cúif 
Anotf . T)ume An bic a bf wt beA$;Án Ain^ro 1 mbAtic 
Ai^e ríteAnn fé 50 5CAtttfeAT> fé uttig é *o^ 
mbu.Aitcí buitte te coif An cetnc ax\ &AfAnA nó *6Á 
mbAmcí teA^An Af btc Aifcí. t>ero feifeAn aj\ a fon 
A^uf ní Af fon riA néineAnn. (82). 

An cottntiseAC. 

T)Á mbeA'ó muman nA tiétneAnn An fAT> rácAó Tritif 
th ní beAT> éine rx\Ar\ cá fí. Tlít a muman a\\ fAT> axí 
fon ua nCtneAnn. X)Á mbeiT>íf Ar\ Aon mcmn AmÁm 
Af a fon otneAT» if mí nó re.ACcm.Ain ní beA*o ^neim a$ 
Sá]MrsA uincí. A bfutt T>e Anm 'óeAns no ^ 06 ^nm 
buroe A5 Sdf^nA ní comneoóA'O fÁ óoif í. Ac cá 
beA^Án CAtmitéAn Aróce 1 n-éinmn mAf cá fA 'cuite cín. 
"CÁ étne fiAf teif fm. O An lomAncA fcn AinféAn Aróce 
in-d ceAó. UÁ oij\eAT> acu Ann if 50 fíteAnn fiAT> ^unb 
é a T»ceAC fém é. O SAbtÁm coimcigeAóA mnci a 
tu5 An gAtt c.An fÁite AnAtt teif. ÍÁ15 fé teif iat> 
nuAin a cneAó fé Cine te n-A cuit> cAtmAn a feitbiú 
A$uf te n-A gneim a comneÁt Ain. SíotfvAigeAT)An 
fio*o mnci A^uf cá a mbunAt) f óf f a cín. 'Siat> mÁCAtn 
ax\ $tnn. Sia*o aká comneÁt cúit Af fAonfAóc t\a 
nétneAnn. (83). 

CAjifon. 

TluAin a -o'fuA^Ain at\ SAfAnAó ax\ #neff.áit a cun at\ 
bun 1 nCinmn cÁmi5 T>Áit T>e r\A néineAnnAig te céite 
1 mb^ite Aca CUac. ÚÁmi^ cuac if ctéif T>e CtAinne 
5Ae"óeAt U1U5 An Aon buitte AmÁm 1 n-AgATó ua néA^- 
cófA. CofnAigeAT>Af éi|\e fÁ tACAin A^uf bA món An 
cuuiAf x>óib fin a t)éAnAm. CuineAT>An ceAócAifeAóc 
fj;níobCA Anonn 50 T>cí UAócÁfÁn TtleficeÁ, 50 t>cí 
WiLfon, a cuf 1 n-mt t>ó 50 fAib feAtt T>-d irmnc a\\ 
éininn. Aó ní tuAice a bí An f5éx\t fm tAtt n^ óuif 
CAnfon A^uf a tr\úp ^Aifm-f^oite eite AmAó. Cmn 
fiAT) f^éAtA A5 ITleiniceÁ A^uf T>ubAifC fiAT) 50 fAlb 
roif au cfíomAt) cuit> A$uf An ceAtfArhAt) curo T>e 



74 

rhumofl v\a héineAnn fÁ n-A scorhAifité fém A$uf Ajt 
Aon mcinn teo fém náf teAfcmg mAtAinc 'otigi'ó ó 
éiflmn, Aguf 50 flAib An oin eA*o fin acu f Af ca 50 n$;tAc- 
f At> <5if\e pÁiftc fA 5C05A"ó. tlíorvb fíofl *óóib fin A^uf 
ní flAib ceAtf\ArhA*o cuit) nA cíjte féin teo. UÁ An 
1TleifleACÁnA6 Anoif te CAmAtt A5 Áiciú ^un niAit teif 
ceAjtc a feAfAtfi *oo óuite *ó|teAm T)Aome fÁ 6ú|tfA n^ 
5féme a bfuit teACflom t>á 'óéAnArh oftti. Sm í 
a 6Amc béit. 1f bneÁg 'nA 'óiai'ó fin ^ujt mó án á\\\xj 
acá aa 6eAtflArhA cuix) nA cíjte Ai^e r\Á aa tomtÁn nA 
cífte. tTlun mó, níon óuif fé 1 n-iút fóf é aó te CAtnc. 
Tlí CAinc a > óeAflbó6Af é a6 ^níorh. (84). 

Atl C05A*. 

11a f^ig'OiúifíA tA^Af aa Aif ón 5005^*0 ca fiAt) Ajt 
fAT) Af Aon mcmn fÁ 6uptA poinncí, if cumA cé rhéAT) 
acá eACOffu aa pomncí eite. O *oflo6-6áit acu Af 
An Áic Atnuig. tlít fAtiiAit acu te CAbAijtc aia a6 ^ujt 
^eAtt te iffleAnn é. tlí féiT)ifl au 6Ainc pn a bfléAsnú 
A^uf ní féiT)in í a t>eAf\bú a beit inA fíflmné. T)etfl 
fiAT> Afl fAT> au feAfl a bíof CAmAtt A.minJ Ar\r\ ^un 
mAit teif a toc nó a teA^Au aa beAtA6 ^151 n te 50 
mbei'ó fé 5tAn Af. *ÓA ^CAfCAí iia céAT)tA *ouic CAf 
éif a teA6c AbAite "óóib AonT>ume ArhÁm acu ní CtumpeÁ 
a' -oéAnArh 5Aif5e Af An méiT> a rhAflbuig fé fém. 1f 
cumA teo aa f at> a6 a beit jtéi'ó teif au f 5éAt aa 6onnT>Afl 
Af\ bit, A^uf ní te fAicóíof é aó ^ufl mAtt teo & 5cút 
a tAbAifc *oon f5eAnA"ó A^uf *oon rhdfbA'ó aca aa 
fiubAt. Uá 5fÁm fAO^AtCA acu Aif A$uf ní ruonjnA'ó 
é. S^n aic a mbícó bAitce bfeA^A A$uf mAóAift fA 
ófAinnce nít Anoif aó bfící A^tif ctÁbAf A^uf cr\iAt|\A6A 
pott. SAn Áic a mbío'ó fpéif §tAn A^uf fotuf ^eAt 
nA 5féme nít a6 fmúic A^uf *oeACA6. Án Áic a fAib 
AOibneAf A^uf ceot nít Anoif a6 ^Aif A^uf feATíAigit 
A^uf búif\eA > ÓA6 nA n^unnAí móf. An aic a fAtb 

flAmfA -| fpÓlfC C-A éA^AOin tlA n-OtAf\ -J UAlttpeAfvC 

r\A n*OAome A5 imteA6c Af a ^céitt te íiUAtbAf. (85). 

ITIifneAc. 

TIa nAfo-6eAnnpoif\C aca A5 ug-Oflú nA noibfe Af Ati 



75 

mbAite 'fuvo if mó a bftnt T>úit acu fA bfuit. 'Sut) 
if fuiT>e a t)f tut feAfAm acu teif. tlí fCf ób ofcu-fAn 
Ati co^at» a comneÁt Af bun btiA*óAin eite mÁ ceApAnn 
fiAT> 50 bfeitfe fin T>óib. Hí hiAT> acá 1 n-imniT>e 
a mAfbcA nó a f^eAncA óuite pomnce. Tlí niAT> acá 
bÁicce ftiuó a T>éAnArh r\A sctAffAC, ní niAT» acá & 
fuitmnc cuite f5tÁbui*óeACc te fUAóc A$;uf ^AifvbceAn 
A$uf T)|\oó-Aimfif . peAncAT) ní bAmfe fé Afcu fomnc 
T>Aome a rhAf bú nuAif acá fiAT> f ém 1 bf at> ón T>AimféAf . 
UÁ T>Aome fA fAogAt acá a bAtú Af An 5co5A"ó. Tlí 
móiT>e ^urv mAf geAtt Af a mbAtAócÁit féin if rriAic 
teo-fAn a comneÁt Af 45^1*0 aó mÁ CÁ 1 nT>Án 'f 50 
bftnt fé a' *out ^n a$ait> ní fnAT) a cuiff eAf cofs teif. 
ílí Af au mbAtACCÁit a béAf Af An 5005^*0 fém acá 
fAineA*o acu ac a\\ au mbAtAócÁit a béAf acu t>á bAff 
mÁ CA^Ann a T>CAob fém axx\ac 1 n-UACCA,f. tVféiTnf 
50 bfuit bAmc Ag iia boic rhófA if 'ac uite cíf teif au 
5C05AT) a Coitineil un cmn. Ac ní niAT> if cionncAC 
teif aó au feAóc a cu$;.Af fmAóc T>o beA^Án feAf Af 
cofp A$;uf AnAtn ua mittiún "o^ome. Tlí né fm féin 
if cionncfiocAif teif. Siat> t>íc céttte Aguf fónncAf 
cot>a T>e v\a T>Aome if cionncAó teif A^uf CAirmtéAfAcc 
r\A cox)A eite a bAinc teAfA Afcu A^uf a T>éAUArn 
cifige ■óíob. (86). 

T>f<oc-'óti5eAÍ>. 

UAmAtt ó fom, cuin An AufCfiA f^éAtA a$ UACCAfÁn 
fheifoceÁ 50 mbu rhAic téi fíoccÁn a "OéAnArn. t)í 
Ai^e-f Ar\ cutfiACCA au fíoccÁn a ut;T>nú x>Á TícosrvuigeAT» 
fé é. téig fé aw f^éAt a cÁmi5 cui^e A^uf fÁ ce^nn 
ÓÚ15 móiméAT) pteAX> Ar\ ótui^, ^au ^auaóc CAifif 
fin, cuif f é f^é^t Af Aif A5 ooaX) T)on cfíocóÁn. Úioc- 
f ax> x>6 ^uf téi$ fé f a bpÁipéAf ah tÁ f oirhe fm é, ac 
6 tÁini5 An f^éAt T>ífeAC óui^e fém níO|\ óeAT>ui5; fé 
cíf nÁ pobut 50 T>cu5 fé of\T>ú te Af mAfbuigeA'ó r\A 
mítce A^uf r\A céAX>tA míte T>ume. CeApAnn mumciri 
fheificeÁ 50 bfuit comAifte acu fém Af a T>cíf féin. 
SgéAt cmnce T>Á mbeAT> muincif a cífe iua aJait» uaó 
bféAT>fAt) UA^CAifÁn TheificeÁ au co^aT) a cuj\ un cmn. 

F 



7 o 

Ac cuifceAf a tÁr\ T>Aoine Atnú te bféA^A 4$uf cun i 
^céitt A$;uf nít T>feAm UAome Af t>r\uim au T>omAin 
Af\ fUfA T>Att-A*o muttó£ a curt ontu aj\ An mbeAtAó 
fm nÁ mumcif ttleificeÁ. 5tój\tA mófA A$uf 5Aif$e 
Aguf cun 1 ^céitt An f ónc if mó a bf uit gtACAti acu teo. 
t)í stójvtA mófA ^An ÁifT> fA b^fAmnc Af An ^cumA 
céATmA of cionn céAT> btiAT>Ain ó fom. tHot> mAom- 
eArii Af bfÁitfeACAf A$;uf fAOf\fAóc A^uf comúfom 
t\& bf eAf. ílí fAib btAf T)íob fA n^x>úf nuAif a f é\ACAt> 
iat> A^uf if T>AOf a tmoc ctAnn bocc nA PfAmce a 
bfiACA ó fom. flít fí fA sCjúofcuigeAcc nó fAn 
X\in-ÓfvíofCuigeACC cln if meAfA T)ti$eAt> nÁ TtteifviceA 
fÁ LÁtAin. Tlít Aon cíf if mó a bfuit CAimitéAfi acc i 
•ocfeif mnci. T)ume Af bit a fArhtuigteAf coif teif 
nít Aon cfUit ceAf\c te fágAit Aige munb fuit feAf 
f AbAin fA ^cúifc Ai$;e. Uá fe^f boóc oibfe T>e bunAt> 
éifeAnnAó Afb Ainm t>ó UomÁf Ó tTlAonAig cti^te un 
a ófoccA tAtt 1 SAn 'PfAncifcó Af fiAT>nAifí 5AT>Aigte 
A^uf biteAtfmAó A$uf f cfvíopAó, x>f e^m a tu$; ha póitíof 
ifceAC te rmonnú mA &^&vó. TIa T>Aome & T>'mnfeocAt> 
An fífmne ní fAib éifceAóc Af bit te fÁgAit acu. Sí 
au coif if mó & fmne fé 50 fAib fé A5 iAffAit> ti^ fif 
oibfe & cofAtnc Af tucc n& mittiún punc Ann — fUTh 
nAó ceAfc féAóAmc teif 1 TfleificeÁ. (87). ; . < 

ttliAnAC An *outne. 

UÁ f é T>e rhiAnAó if x\& T)AOtne 50 ^cotuigeAnn fiAT> 
te óéite m-A f^AC^í A^uf m^ T>cféAT)A Af nóf íia ^c^of aó, 
^^uf n.A mbeiti*óeAó ^uf n^ x\-éAn&t&> S& Cfe^n- 
-Aimfif ón Tíítmn, bÍT>íf &s imteAóc mA T>cfeibeAnnA ; 
be-A^A, f ^Aitce & cf oit> -A^uf f ^^itce eite & f éit)ce^ó * 
te céite. ' 1f m^ot gu^t^ s&w bfÁt^if " & T> , -AbfiuigeAT> ; 
r\& toctAimAi§ fAT> ó. Tlíof móf T>o ct-Ainn.AQii T>ume ■>. 
feAfAm te céite. Híof rhóf T>óib beit T>ítif, teAnAtrmAó 
t>á óéite te iat> fém & óof-Ainc &\y &n r\&m&\x>. tTlAf 
fm -o'éifig r\& Cfeibe^nnA. AmAnncA, óuifeA*ó "ÓA ; 
tf eib te óéite teif &r\ ^ce^nn if f e^ff & f AgAit A|\ &r\ 
Cfíorh^'ó cfeib. CuiffiT>íf iAT>-f An f útu Aguf cuif fiT>íf 
\&l&c oftu cuiT>iú teo nó fogAinc *oóib. THAf fin V)> 



77 

x\a ctdnnd & méd*oiS 50 ttdbdTMf \t\& •ocfeioednnd d^uf 
bí wa Cfeibednnd d\ mé\dT>ú 50 tvdib fidT) md ftogdócdí 
d$uf df rm 50 f\dbdT>Att ma ndifium. tlít don méiT> 
x>Á T>cdmi5 dtt nd ndipútn n<dó T>cdini5 fedbdf *ód 
féin dtt dn n^téAf cj\0T>d a oí dctt. Hí ttdtb acu 1 
•ocof dó m-Af gté-df cj\oT>d ac ctoód d^uf mdroí 50 t>cí 
50 DfUAifed'Odf dn c-1-dfdnn. tluditt d fUdttte,dT>df\ 
dn c-1-dttAnn, j\mnedT>dtt fdigiT) d^uf ftedgdnnd, 
cu-dgAnnA d^uf cLdi'omte teif, d$uf bíoT)dt\ 1 DfdT) & 
Cdob teo fm. tHoT>Af a Cdob teo ó dimfin fhdoife 
d^uf 1 ofdT) foime 50 t>cí -dn cedtttdrhdt) ridoif T)éd$. 
t)íoT)Af cdmdtt fAT)d fut T>dtt cuimntgedT>dtt dtt ófudc 
d loéAnAm nd f AbAifC a cuj\ dnn. tlit fé 6Ú15 cédT» 
btidT)Ain ó cedpd'ó nd gunnAí d^uf dn púT>dtt. Ud nd 
£unn^í A$;uf dn púT>dtt nó d dicgetn a' T>ut 1 bfedbdf 
'cutte tÁ ó fom te ndó bfuit cutmfiú df bic dnoif d|\ 
dn méiT) atzá fidT) 1 nT)on íTngce. *ÚÁ T>céiT>íf un cmn 
ctntte^rh ní bedT> Aon Cfedfdrh ttómpu. (88). 

tlA tiÁifiuin. 

T)o féif mdf bí nd ndifiúm a' médT>ú, bíoT>dtt d^ 
dtpú A^uf a' ftu^dt) ttíogdócAÍ eite tonncu fém ifcedó 
nó "ÓÁ ^cuf fd coif. tlí te SfdT) T>Á céite a ttmne^T> 
t>á fíogdóc -dtt bic d tdtu iua céite dttidrh aó cednn dcu 
d' bneic buncÁifce df ttíogdcc bd tdi^e tiA í fétn d^uf 
T)d cuf fd fmdóc te bdftt fteige nó te bédt ctdróim. 
1f te mófdn fotd a T>óncdT) a ttiune<dT> 'cuite níogdcc 
d rhéAT)ú d^uf a f oiftedcnú. ^O'fd^ fm Cdomedt> 
d$uf ocón, T)obfón A^uf mibditce 1 T>cítt ei^ín eite. 
Híorv •oedfnd'ó don níogAóc a cuf dtt bun Afidrh df 
gfdt) dn cini*ó-T)donnA *ód óéite d^uf t>á nT)id, dó 
fíogdóc CfíofCA df dn fdogdt feo. Sí if tíonrhdife 
■OAOitie 50 t>cí feo. *ÓÁ f dT>A fiAf T)d bf uit An f ednóAf 
f^fíobtd df dtt ^cmed^ó-^donnd, Cd fé te téigedT) 50 
ttdib fíogdócd mófd dnn. t)í fíogAóc rhóf d^ tuóc nd 
néi^ipce nd cidncd cdifbfeAód ó fom. t)í fíogdóc 
rhóf d^ tuóc nd* t)dbdtóme. t)í ndirunn rhófd d^ 
peiffig, 5f^ A 5 A1 5 A S u f Horhdndi5 md n-dimfif fém. 
t)í fí.ogdcc if .n,A nlnT)idód if fuiT>e a fedf df bun n4 



7 8 

ceaccAn AC«, A^iif f? An cSín fan Aifi<* Ac-coin an 
níotjAóc if ánf a "ÓÁ bf uit an "ónuim An -ooriiAin. (89). 

néitrceAC. 

ttí rw\ib A5 tiA náifiúm rhófA UIU5, ce^nn 1 gceAnn, 
ac f^uincA T>en T>orhAn. Anoif cá An T>oiftAn 50 téin 
noinnce 1 me^fs fe-Aóc nó tioóc T>e n<A níogACCAí, An 
ÓA01 50 bfuit pob-At An CfAogAit -Att fAT) ma ^corhAf ■ 
f^nnA 45Á n-d céite. t)í íia nÁtftúm a' méAT>ú 50 t>cí 
feo. tlí C15 teo méA*oú cuitte^m mun nT>&AncAn Aon 
níogAóc ArhÁm *oen -ooifiAn 50 niomtÁn. 1f mó an 
cof-ArhUxcc acá oncu 50 bfuit fiAT> & cuicim 6 céUe, 
cébt céAfo & "oéAnfAf teo mA tmait) fin. t>'fétT>itt 
nuAin & bé^f fiA-o fÁtAC mionuigce 50 "oaocfA ftAT> 
té céite rtiAn ^on níogAóc -ArhÁm. 

*OAin teif &t\ tlAócAfÁn Witfon ^un féi*oitt fin fém 
a ce.ApA'ó AtHAó mun món teif cuittearh T>Aome a beic 
mAnb 1 *ocofAC. SítfCAt) T>ume 50 t>cí feo sunb é\AfT> 
bí 1 sceifc Ai^e ac 50 mAttbui§ce,Att ff-At ifiAit eite 50 
mberó ne^fc tírmfcéin Annrin 45 an méix> & bé^f 
fÁ^c-A. UÁ -AirhneAf 45 -a LÁn TvAome nAó fean A|\ a 
f oc-At con Af bic é A$uf n-Aó bf uit Atiti -ac CAimité^nAi*óe 
-Af nóf ti4 n-UAóc-AfÁn SAfAn^c, $;un ó nÁ SafAiiAig & 
fíotjung fé A^uf 5Ufb é -a mianAC ac& ann. UA fin 
mAite 1 1Tleir\iceÁ tAtnif A$uf b'féroin n^c fAT>A 50 
•oce-A^Ai!) au fAOgAt -a ^cuiffi'óe *óá óofA é, A$uf 50 
mbe<vo *oeife>AT) teif an bpÁincigeAóc acá -At^e le 
S-Af-An^. Af beAtAó eite, cá bfiof n-Aó ctuióe if f uroe 
fiAf Af -AttiAfc acA -Af bun A15C Ce^nnAf Ati x>orhAin & 
bí 1 *ocúf An cf .Aogait A^uf au cfeAnóAif 45 éi^tpc n^ 
nAifmceÁ A^uf -a óaií cfetrhfe rhóf a^ An AifiÁ, A^uf 
a bí -Aftf CAmAtt f^*OA -A5 ^n Ounóip, cá bfiof v\ac 
bfeicteAf "óó 50 mbe-At) fe-At eite -A5 Hleife-ACÁnAíg -An 
An ^corhAtfte féin. XX\Á fé fin -acA uait) CAitfe fé 
ctutóe a imifc teif ^n SAf^nAó 1 -ocofAó. (90). 

Af Aon nóf , if \at> fíocóÁn A^uf f éfóceAC "oeifeA-ó ^n 
Aóf-Amn. Sut x>Á *oci5e fin 1 ^ce^fc, bevo Atfú món 
Af An fAogAt. t)eit) •oí-teÁ^A'ó -A^uf T>iAn-f5Aoite^t> 
Af fío$Aóc-A móf-A. 10á fe -ArhT>ui§ce 45 |\ío$aócaí n^ 



79 

nAufCfiA ceanA 50 bf uit Ati c-Atf ú fin CA^tA, nó mAf 
é coit T)é 50 T>ciocfA fé 50 bfuit fé óorh mAtt acu 
StACAt» teif te fonn. T)Á -oceASAT» fé fA fAogAt nAó 
mbeA'ó fÁj;tA *oe nA náifiúin ac An méiT> a tosfóóA'O 
feAfAfh te céite "óíob ní teAfCóóAT» Aon Afim móf te 
ceAccAf acu a comneÁt fÁ ftriAcc. tVféiTHfv sujt 
fío-OAfhtA, ceACcrhAife a$á n-A céite a betTríf mAf fin 
Á E U T 5 u f Tritfe t>á óéite a oeA^ó nuAin a beA*o mumgín 

ACU Af A Óélte A£Uf Af tUCC T)Á f C1Úfl tA. UÁ A f AtílAll 

fin Af fÁ^Ait ceAnA. 



seAti-ipoctA. 

thonn ceAnn CAot Af au 015C 



tTluf mbí a^at* ac pocAiT>e gAbAif bí 1 táfv Ati AonAi$ 
teif . 



T)eAt$ tÁibe nó f oaAt ^n\^in (Cc L.69). 



1f feAf 1f lÁ1T>f\e tlÁ T)1A A CUIfxfeAT!) fAT> f1Af\ Af a 

teAó. 



T)Á tAgAt) Triot au -ofeoittín cAitfe fé a fotAtAjt. 
ComAifte óom^AfAó bíonn fí neArh-CAittceAnAC. 

1f fUjvuf-OA T>ume a cun AmAC nAó bfuit ceAó Ai^e 
•óó fém. 



TlÁ céi"óeA"ó t>o' f úit tAf T)o cuit>. 



T)Á -óonAcc SéAtriAf, if feAjtf é x\A beit "óa éA^mAif 



1f f AT>A f1Af\ AU f UT> nAC 5CU1f\feAT> T>1A AniAf. 

Sé Aif^eAT) nA n-ómfeACA a cuifeAf bfó^A Af\ be^n 

An píobAifte. 



So 

VIII.— btlACAltt t)Átttt a' CÓCA1ÍI 1 

t)í mé tÁ 5-An AmjvAf 

A' *out ffÁiT) An t)óc-Aij\ t)ui*oe, 2 
Annfin a buAiteA*ó .An ptAnt)A omn, 

t)A T>eife i Ab Áitte ^n^oi. 
TTlAiT)in ciúm f a f Aifif &t>, 

A^tif *OAf tiom 50 f Aib au *Ofúcc nA tui*>e, 
Sé mo ófeAó mo bf ón -] m' Am^Af:, 

'Sí An beAn t>o CfÁi'ó mo ó^oi'óe. 

tui*Ofe mé -aj\ mo teAbAit) 

A^uf beit) mé bfeoigce cinn, 
5tA0it)pe mé -aj\ An ^CAitín 

tló 50 5ciaj\a fí mo ceAnn. 
t)í n-á céAT>CA beAn 1 n^f^t) tiom, 

A^uf 50 bfÁc nít mAic *oóib atiíi, 
TluAif & bí 5fÁT) 'guf cion aj\ TtlÁif\e A5Am, 

X\$uf nít cÁf aa bic tiom Ann. 

Sé t)j\AonÁnAC t)Á^n An Uócaij\ 

pe-Af nA 3 fpóifc' if An gnmn, 
TheAttf at) f é mná 05A 

te ^tófCA bo^' a cmn. 
Cu5 fé An cj\Aeb on ttlóincig, 

1f ní áifigim ó Aitfinn, 
A^uf b'fe&w tiom f e-At -A5 ót tio 

TU aj\ cóifoí An UigeAnnA Cm5. ,i 

ZÁ av\ f onAf -j an f éA>n 

1f ^ac CAob a bfuit mo gfVA*), 
1f bmn £uc ceiteAbAf éAn 

5^c oit)óe 1 m-AiTnn bneÁg. 
CA An ton t>uo -j a céinfeAó -Ann, 

1f ní bAogAt *oúinn coit)ce Aon bAf, 
1f f^Aoitim feAfCA An cfAeb teAC, 

1f cú péAjaA An bfottAig bÁin. 

(1) ó SeÁn n'lACComniji 3C01U T)Á VA05 (t)éAt áca mtnce) 
pjAifi mé An c-Am|tÁn feo. (2) "óócAitt Rviait) — SeAnc. (3) á 
— SeAnc. ^4) Later, King-Harman. 



éme— Lticc cotiiAittte i steActns- 

eACCA tlA níOSACCAÍ* 

eAriÁit^, 1919- 

£01510. 

T)ei|A fiAT) 50 t)c^5Ann ^ac niAit te foigiT>. 1f mójt 
aví foigiT) a bí A5 CineAnnAig -] nion móf t)óib é. t)í 
foigiT> acu 1 n-Aimrif t)AmníognA Citífe nuAin a bí 
CAtUA nA néifeAnn t>Á mbÁnú. t)í foi$iT> acu 1 11- 
Aimrm Cfomtnt ntiAif a bí 5^ e> ° 1 ^ ^ gcéAf a*ó A$;tif a 
5;ctAnn t>á ftiA^AT) Af mACAifí x\a néineAnn 50 ftéibce 
ConnAóCA fiAf. t)í f 0151T) acu btiAt>Am x\a bpf AnncAó 

nt1A1j\ A DÍ WA f1f t)Á ^Cjt OCAT) A£t1f Í1AC f Alb AV\ CAbA1J\ 

a' ueAóc. t)í foigiT) acu 1 n-Aimrin An T)noc-fAOgAit 
nuAif a bí nA T>Aome a' fÁgAit bÁif ffé céite teif at\ 
ocfAf. t)í jttiT) if mó nÁ foigiT) acu. t)í fnit acu te 
T)ia. t)í fúit acu teif 50 néit)ceócAT> Sé cÁf íia 
tiíhfeAnn. An tiAin if ftiiT)e a bí fiAT) ó n-A néróceAó 
bí CAf5Aij\eAcc acu te x\-a mifneAó a tó^Áit A$;tif te 

CfOlT)e A tAt)A\r\Z T>Ólb, ITIAf OÍ A^ V\A 5 1 ÚT>A1T)te f AT) 

ó A^tif iat> fÁ t>tib-t)Aoij\fe. O fúit Anoif acu ntiAif\ 
if a\\ éigm if tédf T>óio í, 50 of tnt ax\ CAbAin a' reACZ. 
Ctnj\ riAT) i n-iút te ^oifiT) AntiAf 50 $;cneiT)eAnn fiAT) 
5ti]t féiT)if fAOffAóc nA néineAnn a ctif a\\ fÁgAit. (91). 

An pÁftcí. 

1f móf ax\ f 0151T) a bí as ^Aex)\l f a f AogAt a cAiteAt) 

AC bj\1f Af At\ bfOlgiT) ACtt. t)í f01§1T> ACtl te n-A 

mtimum fém A^tif níof bfif at\ ax\ bf oi§it> acu teo 50 
bftiAtn fiAT> bféAgAó \ax>. Úog fiAT> T)Aome te n-A 

^CÁf A ptélT) A^tlf ttl^ f1AT) tlgT)AfÁf T)Ólb te T)Ut ^O 

SAf at\a teif fm a T)éAnAm. te n-A tmn fm, fé p^fnett 
An c|\eo|\tiit)e a bí o|\tti. Ufeoftiróe mAit, feAf n^c 
n^éittfeAT) T)on cSAfAnAC nÁ x>Á cAimitéA|\Acr. 



82 



'Tu^Ait) fpif x>eió mblut)^íi "00™," án feifean, 
■'A^uf mun T)U54 mé a "OtigeAt) fém o'éinmn AOAite 
tiom ce^ptA, r\Á biot) ^on Áifo 4541$ onm ní if mó." 
tlí n^iD n^ T)eic mbtiAtmA T)e fpÁf fáigce Ai^e ^un 
CAitte^t) é. An mumcin a cÁim^ m-A t)iAit) níon i^nn 
fi^X) ^on ujTMfÁf. t)í An c-ugTMnÁf acu fém mÁ 
b'fíon. jáb fiAT) ^nonn 50 SAf^nA. t)í ^tónca mónó 
acu 1 T)uofAó. t>4T) 1AT) pÁncí n^ néine*mn 14*0. An 
mumcif a -o'fé^T) u5T>AnÁf ^ CAbAinc T)óib •óeAfm^'o 
fi^T) Ajt f^o 1AT). l3^t) i^T)-fAn n^ mÁigifcifí. t)í 
cl^nn tió néineAnn Ag é^tó cneAfn^ an cfÁite 50 *ocí 
n^ néi 31111 n coimcigeAC4. t)í ^n fuit 45 imce^óc Af 
An cín. 11í nAifj oe fuim Ag ^n " bpÁncí " ^nnfm. 
TIac uo a piAin ^n c^to,m T)0 na T)^ome — má b'fío^ 
t)óib fém. Ac oi An CAt^m AnnfioT) T)Á bÁnú 5<m 
Aon iin*o A5 n^ TMome 054 Ain A^uf 5^n tia f eAiiDAOine 
1 Ti-oon a fAOcntngúe. Tlí n^ib De *óoc4n fA méiT) pn 
An f<vo 30 T)cÁmi5 ^n C054T), ^un onTMiJ nA membenf 
6i|\eAtinACA T)o fin na héineAnn CAt^m A^uf cnÁJo.t) 
a frÁgÁit iti4 n*ouMt) A^uf a t)ut a' nórhAn -dn cnmfe 
óaoiI *oon cS^fxm^c if n^ néi^iúm coimcigeAC^, ^n 
DeA^Án pÁige. t)nif An An Dpoigi'o 45 ha 5 Ae>ó1i An 
tÁ fm. UÁ an pÁjtuí imtigce 5<m fitte^t) -3 5^n Aon 
Cf cácc te beic on cu f e-<m tm aó if n>A f e^n-f ^é^tCA. (92). 

A teAÓc. 

flí mifoe an méi*o fm & óun fíof -an pAipéAn anoif ; 
Af cum'me, nó ní tie^t) fiof ^5 ^n tíne 03 acá A3 éif^e 
fu^f nó. ^3 ^n tíne acá te ceAóc cé n fÁc a f <Mb ceicfe 
fici-o fe^f 43 c^3Aifc cúffAí T)o 114 '§&e > óM c^tl 1 
S^f^n^. t)í &ife tA^-bfíojAó 30 m^ic nuAif a cuAOAf 
1 Tjcof^c ^nn. 11Í m^T) nA g^ 6 "^ 1 ^ A cuin ^nonn u\o, 
A^uf ní m^T) ^ n^notA a fmneAOAf c^tt. Hí f<Mt) 
Aon j^ e ^ e ^^ ^f ^ n "oneAm a óuait) ^nonn 1 -ocofAó. 
t)í ^^rcóit bnúijce, bfifce, A^uf ní fdit) fuim acu 1 
n^r.oc^ S^f^n^ nÁ ^on mumgm acu 30 n-éincoó^t) teo 
Atin. Sé Comtucc n^ ^C^iciti^e^ó & bí 1 mt>Aile Ác^ 
Cti^c 1 n-óimfif tlí Con^itt ^ oí ^' fotÁCAf *oo T14 
^^et)it, ATi ueA^Án fotÁc^if A fmne^t). An óonfAigit 



83 

a tri Af bun 1 néinmn A$uf An fAiccíof a cuin fí An An 
SAf AnAó fí a f Aon An crveiT>eArh t>o nA «5 Ae> ° 11 " ^F A 
éif fm a tAbAinc 1 ^ceifc, buAit Trít céitte Ó ConAitt, 
^5uf fít fé 5° n-oéanf at> fé $ac uite f óf c te *out Anonn 
50 t>cí pAintiméiT) SAfAnA. Tlíof tofAig ^ACóa a' 
meAt 1 ^ceAfvC 50 T>cí fm. tlí bfUAin fé uaiT) fm fUAf 

T)Ólb AC T1A dgte móf A, f UAfv A, f AtATflA -A "OCU^Ann f1AT> 

nA workhouses ontu. AóAf seAfvf 'tiA •óiai'ó fm, tob 
tiA fATAí 50 T>cÁmi3 An T)n oc-fAogAt. An pÁncí a 
t>í tAtt ní "óeAfvnA fé Aon rhAit t>o nA "OAome ^guf níon 
commg f é ón mbÁf iat>. (93). 

A' ctsji a nsfieAtttA. 

t)í 5^e , óit & rcníocÁit teif &r\ fAogAt ó fom, &' 
ffi^n^t) teo A^uf &s obAin 50 cnuAit) Af nuAmne a 
mbéiU tTUf bí An c-An-cfeAfArh lonncu níon tu^A-OAn 
«Atu. tlAifeAnncA cuifeA'ó au séAf-Anfog lAtAó oftu 
feAfArh te céite -A^uf connAigit beA^ ^ cun Af bun. 
t)eifeót) ah SAfAnAó nuT> éi^m T>óib te iat> a fuAirhniú. 
TTlAf fm, cuif fiAT> & n^feim fA CAtArh A^uf -óíbif fiAT) 
ttA ogeAfnAí. t^f éif CAmAitt eite buAite^t) fe^n-if- 
bAff pteiT)ceÁtA Afíf iat> 50 5CuiniT>íf Anonn fin Á 
mAnsAroeACC teif An SAf auac A$;uf & "otigexvó teif 1114 
cúifc fém. 

1 te^bAfó a céite a tA^Af An ciAtt T>on -ourne. 1f 
•oóca ^ufv mAn fm ffeifm & tA^Af fí T>on £obAt A$uf 
•oon cíf. ttít éine Anoif & fúit te CAbAin ó SAfAnA 
A^uf nít fí & cuf Aomne Anonn *oÁ ruAffAtt). (94). 

ItlAtAtttC DttSté. 

Uá éife mAf feitm -A5 An SAfAnAó A$uf a f at> if cá 

fé a' bAtACCÁIt Ulfvtl CÁ flOf A5 An f AOgAt UAÓ f^Aff A 

fé téi T)Á *óeom. tJéAffA fé beA^Án T)o T)ume ('151 n nó 
•oo "órve^m ei^m te n-A mAOffAóc T)ó aó comneoóA fé 
^n c-e^f -if-bA.ff At^e fém. 

O fíogAócAí mófA An T>oifiAin & cigeAóc te óéite $An 
mófÁn AÓA^if te fíotóÁn mAinteAnnAÓ *oo nÁifiúm ua 
Cfumne 50 téin a u$T)fú A^uf a óuf Af bun. Tlí né 
An fÁt 50 bftnt fiAT> te fíotóAn a u§T)fú cA fúit A5 



84 

£inmn te CAbAin uacu. 1f minic & bíAn ríotcAn ee^nA 
Ann n^c x>cÁini5 mónAn m,Aite,AfA T>'éinmn *oA bA^. 
1f mimc a ninneA'ó m^n^A'ó é^cón^ó a 5CAiteA*o Aft 
cé <\n •oe^nnA'ó éA^cóin xM|\ a teAcz f u,Af Ain 50 ^cninnni^- 
e^-o ré con^iiArti teif ax\ mAf^At) a b|Mfe^"0 A$uf te 
focnú eite a •ó^AnArii. W'\ xx\a\\ geAtt &x\ 50 bfuit éine 
ce^nn a\* & coirmnce &x\ \A\\\\A\t> feo &z& fí & fúit 
te c&X)&\x\ ó x\& níogAócdí. \T\&\\ <voubAinc ^n f eA\\ f a*o 
ó & bí 1 n-ACféit) íúi^e TTIurhAn " nuAin & béAf mnÁ An 
cftéibe féin & fiúice te céite 'feA'ó geobf^f mife 
cu^ifif5 mo motc." (95) 

" CneAfú CAfi SAiiit." 

, nít Aon rriAic f & f ocnú mÁf f ocnú éA^cóf ac azá 
Aíin. UÁ & cnutú te fÁg^it uac focnú buan a béAf \x\& 
teiceiT). An bti^eoAin ceanA, cnummg x\\o^a£za\ x\a 
xx\X)a\,-5áx\ac con^n^m món $un cuineAT)-An caz a\\ ax\ 
Cunodó ^uf bAmeA'OAf tímifcéin xy\óx\a t>Á nípgAóc 
•oe. Tlu-Ain & cuax>a\\-\* An & f^tiúó^f te céite, ní "óeAnnA 
feife-An &c ionnco"0 c^fc ^uf fciAtt rhón *oen ZAlAxft 
& tó^Áit Afíf ax\ Aif . t><vó é fin fneifin a £ eAx\A6z a^ 
ax\ x\^eAx\xx\Á\x\x\eAC A^uf a^ ax\ RúifeAó 1 n-uf\An!>. 
An f ocnú x\Á\\ x>eA\\ n^t) 1 sce^nc ní \\a\xj fé buAn a^uf 
ní fAib Aon rhAic >dnn. T1a teÁjA nó x\a *ooccúiní a 
b\ot> 1 n-éinmn fxvo' ó > oeif\i > oíf 50 n-Aib "óá be-AtAó te 
cned"ó a teige-Af. AT>é\AnfAi*oíf 50 x\x>éAx\\: A\t>e cne^fú 
lomtÁn ax\ ax\ toc nuAin nAC bfÁ^f^i'óe aoíi T>noc- 
Á*óbAf ifcig te beit a x>éAx\Axt\ bnaom. ' Cne^f ú t&.x\ 
%a\xy\," A-oé-Aff^M-oíf teif ax\ ^cne^fú a -oéAnf Ai*óe nuAin 
& tiocf &t> cf oice^nn &\\ &x\ toc c-Aob ^muig &£ 50 bf A5- 
f Ai*óe mÁCAin &x\ guif beo CAOb if C15 te cuitte^m Át)bAif & 
•oédnATft & bfiffe^"ó ^m-Aó ^níf. '* Cne^fú t&\\ gAim " 
a finne &x\ Je^fmÁinn teif ^n tlúife f^ ITlÁifC feo 
c&\te&X>. t)fif &x\ z-& t ób&\\ &xx\&c óom tu-At if l&s ^n 
cfAiceAnn. (96). 

Át)bAft AcriAinn. 

1f m^f fin "oo nA níog^ccAí mófA eite ^noif fA 
\J>tA\\\. "Cá ax\ iom-AfCA "oen £Aim A^uf T>en xx\ÁtA\xi 



8 5 

$U1f 1fC1§ 50 fÓltt, &S U V ™ "ÓéAnfd f1AT) AOn CfOCjVÚ 

buAn An iaj\t\ait) reo. Sa ^cédT) T>ut fíof , nd fíogdCCAí 
mój\A a bí 1 bpÁif\c te céite 50 t>cí te 501^1*0 nít Aon 
ceAnn acu uaó nT>eAtmA T)o-beAj\c At\ aíi ^cednn eite 
1 n-Am éi$m foirhe feo, d^uf ní te "StvÁt) t>á céite a 
cudit) fiAT) 1 bpÁifc. An tuiT> a |\inneA , OA|\ ceAnd if 
t>óca 50 n^oéAnp AiT)íf Afíf é t>á bfeiledt) t)óib. Sí 
au coif if mó a tunne An jeAfm^mn, coif bd mó nÁ 
5^0 coif, A^uf fí CAtAfAmn d§Ait) SdfAnA uif\ci .1. An 
lomAfCA f oiteAó C05AIT) a t)éAnAm, UÁ ax\ IYleif\tceÁnAC 
& bfAt Anoif An coif céATmA a t)éAnAm. Ac ní tiAiri 
fin acá cfÁóc A^Amn 50 fóitt. tTUf cÁ $Aim cui*o 
ífiAit ifcig A^uf mÁ fÁ^CAf ifcig í -oéAiif a fí cuitteArii 
nimneA*OAif a totSAt). t)éit) cúifc nó coriróAit a$ x\a 
nÁifiúm te fíotcÁn a u$;t>-[\ú. Ac muf mbí íoc-ftAmce 
éi^in te cuf teif An toc a *óéAnfAf ax\ niriineAT>Af a 
tei$eAf 1 n-Áic fíotcÁm féAf\T> a tAirmeocAf ax\ cúij\c 
cuitteAtfi cfiobtóiT)e A$uf cuitteArii co^Ait). (97). 

SpjieACAt). 

TTIÁ bíonn ^téAf nó inneAtt Ann te obAif ax\ bic a 
x>éAx\Axr\ ní móf f AobAf a cuj\ Aif A^uf ní mój\ fpf eACAt) 
éi^m a beit Anu te n-A oibfiú. Hí t)éAnfAit) au c- 
inneAtt obAif UAit> féin. Sa cfeAn-Aimrif\, fé An 
fpfe-ACAt) a bíot) Ann, rpfeACAt) at\ T)ume teif An rpeit 
a cu|\ a fpeAtAt) au féij\ A^uf fpfe^CAt) An CApAitt 
teif ax\ ^céACc a £uj\ a' Cf\eAbAt) ax\ bÁm. 1ua Dce^nncá 
fm Anoif , ZÁ fpfe^CA'ó ax\ guAit A^uf n^ cemeAt) A^uf 
fpfe-ACdt) ax\ eAx^A a bíof a fíof-cuiom te r:Ár\A\ t ó 
nuAif a cuifcedf a n-ACfumn leo. Af ax\ ^cum^ 
céAT>nA fé ax\ c-A|\m ax\ ^tédf a bícó as x\a xw^ce te 
co^at) a óuf ax\ figce nó ax\ fío^Aócdí eite. 1e fedf- 
if-bdff fdotdif a bdinc dfcu níof móf \ax> a féiTjedt) 
fiidf -] níof móf f dobdf a cuf oftú. Sé ax\ ^tédf te 
a nT)éx\ncdí fin -An c-otc d^uf ^n fuat a bíot) ^5 
mumcif x\a nÁifiún fém r>Á óéite a beoódn. Sm é a 
cui|\e-At) a fiuódt) iat> ; fin é a fx\At>\r\A'(> te céite 5-dó 
don Cdob ; fin é a óui-pedt) lonndf lonncu te ^níorn 
mót\ a •óédndrh. TTluf x\x>éAX\AX> fin é cuifcí ^níom- 



86 

AfC^ a fean A^Uf a nnnrif 1 n-iút *oóib. TThif n-oé^nATJ 
fin é ctufcí 1 n-iút *oóib 50 fdib bdtAócÁit móf te 
pAgAit 45 5AÓ *oume "ÓA n-éifige^'ó te v\-a fí fém an 
bu^i-o a fÁg^it f^ 5005^*0. Sm é A ótnneA-ó at\ 
fumneArh lonncti. An cé a fÁ^CAÍ ax\ pÁifc ah óaca 
bí a fÁit 4i$e. -A^tif an méi*o uac ^CAiceA'ó fé bí pé le 
pÁgAil ^3 An breAf a ciocf^t) ftÁn. An fedf if fe^ff 
a cf oi*oed*ó A^tif a *o'f^n^*ó beo c>df a éif bóme^T) fé 
f^robfe^f A^tif mncce axwac *oó fém A$uf tm ftiocc 
\x\& -óivAró. (98). 

OtC AJtíf fU>ct. 

Th't 40n ceo T)e n^ neice fm v\Áx\ rh^ifv 50 *ocí tá ^n 
U*e iivoiú. THt ^on ceo ^cti nÁf cuife^t) a^ ob^if fd 
^co^t) ^cá c.Af éif a Cfíocnuigce. Tlít ^on óeo acu 
n.Áf ctnfecv'ó a fiuc^'ó te fpfe-ACát) a c^bdifc *oon 
vnne^tt ^uf b-Ame^.t) tiA fiucc^ fionn^ Afcu. Tlít aov\ 
ceo acu nÁf cuife^'ó ríof Afíf -A^uf Afíf eite. Tlu^if 
a bícó ^n c-otc a bíot) a^ mumcif tia féi^mn confici- 
$e^c "ói céite 1 n*oAit te beic í*oi$ce, ceApc^í bféA^A 
te reAf-if-b^ff uitc a ug*ofú. W\Á bí aou cof-ArhtAóc 
t^c^ ax\ ^n otc a bí T)on nÁrhAi*o ctnfcí feAf-if-b-Afn 
■^u^it Af ^n cemro A^uf cuifcí fe.df-if-b.Aff bots 
•dá féroe-A'ó. VCiÁ bí aou *oume a^ éifge ctnffedó 
"oen gteo A$uf & bt\At m^icceAn^f a CAbAifc f^n otc 
a bí x>éAr\ZA ce^pc-AÍ bfe^A te v\-a coffuige Afíf. 
CedpCAÍ uACbÁf 1 muttAó uAcbÁif A^uf éd^cóif 1 
mutf^c éA^cóf^ te t\-a fpfeA3^*ó A^uf te v\-a féroeA"ó. 
An CfUóJ 1 ^ce^nn ati gf^t) a bíof a^ fe^f nó mn^oi 
•oo piifcín t^5, 05 cuifcí A5 obAif mt) nu^if a b^mcí 
n-6 tim^ *oe tia pÁifcí mÁ b'fíof if n^ f^éAtc^ mófd 
^^uf if v\a pÁipéif nuAróeACCA. Tlí $aca Aon*oume 
-óá mbAmc ^nu^f iat> ac oa óum^ fm. Tlít otc x>Á 
méro t)ac e^*ó if fuf a Cfeif*omc 50 bfuit a teiceiT) Ann. 
"Udif ^f bic a bío*ó av\ ceme a t^^^'ó d^uf ax\ c-mneAtt 
a fu^f^-ó ní f Aib te T>éAr\Axr\ aó cuitte-Arh *oe na cnÁrhAl 
a cuf fíof. (99). 

5tÓfCA. 

lr n^ x\wt,ACZA coimciJeAóA bíonn foctA mófA a$ 



87 

OAome ceannAf aca te T>AtLA*o muttós a cun Af rhuincifl 
a *ocí|ve — A^uf ctrifteAfin fiA*o ontu é. teif An nÁifiún- 
cacc a cofAinc a ctnne.A'ó an 0054*0 feo ^n bun, mÁ 
b'fíon. Uín n-á t)eitse an •oe-Afn.A'o fAobAó uifti A$uf 
mAf bíof cnuAg *oon t^5 1 scorhn uvóe. *o'ionnfui§ na 
fíog^ócA mófA eite aíiiaó te *oíogAtcAf a *oéAnAm Af 
an n^CAfvmÁinn *oá bAff. Sm é ^n fÁc a bí teif An 
50054*0, mAf *oóig *oe — an nÁifiún móf & fAj-oú teif 
au nÁifiún be^5 a corAinc. Sm é &n fÁt Af *oórvCA*o 
*m f uit. Ctnn eA*ó é f m f íof & bnuit Af íf 1 Afíf eile ^ur 
DAine^*0 na fiuccA fionna Af. 1f be^5 te 50 bfuit 
aou ifu\it fÁ^c-A Ann Anoif te fpf\eACA*ó a cun f^n 
inne^tt cnotM. 1f tÁi*oif -An feAf^m *oó mÁ gníonn 
fé fog^mc Af\íf coi*óce. UÁ fé imtigte, ^e^tt teif, 
inA §Ait A^uf m^ "óeACAig. . . . 11í fAib Aon cjvácc &c 
Af\ au nÁifiúncAóc. 11í jvAib cnÁcc Af bic Af nA *OAome 
nÁ Af An bfuit a f5AoiteA*ó AtnAó A^uf a fúig ^n CAtArh. 
Tlí ruvib Aon cnÁcc A|\ &n f5tAbui"óeACc & bí Af tia fif 
^mtng fA ^co^At). tlí fAib cnÁcc Af An ocnAf n& Af 
ah n^^nnc^n be-Ata bí fA mbAite. tlí jvAib cnÁcc aj\ 
ca*oa ac Af n^ foctA mófA a bí 45 *OAome mófA a bí 
1 bf a*o ón *OAirhféAf. tlí nAib cjvácc A|\ ^n é-A^cóif nÁ 
&i\ cneAC bí tiA •o-Aome céA*onA f m a "oéAnArh -Af a ^corhAf - 
f^in béit "oofAif. t)í -An nÁifiúncAóc 1 bfotac ^nnpn 
5^n fúit te foittfiú. (100). 

níjice. 

Sa fe^n-cfAOgAt ifé ^n fí ^n ce^nn^oinc a bícú 
A|\ ^n cíf. X)a*ó é cofAncóif a *óAome é. "b^t) é a 
"oc^oife-Aó CAt& é. t3-A*ó é & > ocfeoj\ui , óe é. X)o féif 
m-Af bí An fíogAóc a' méAt)ú bí f Aot-Af ^n ní a' méA-oú. 
t)í oifeAt) Af -A Aife if nAó bfé^'Of.A'o ^on fe^f ^mÁin 
é -a fftoió U1U5. ^í A Uacca ^nó te ffe^fc-At Ai^e if 
n-A|\ móf "óó tuóc feAfA te eotuf a fÁg^it *oó. 11íof 
rhóf *óó corh^ifteACA a tiubfA*ó comAifle •óó. 11uaij\ 
cuifcí co5A*ó Aif, níof rhóf *oó cuAifsni'óe caca leif 
An ^CAt & tA,bAifC m^ xSic. X)Á mbu fí m^it & bí Arm 
níof CeAfc a tei^e^n fA ^concubAifC. X)Á mbu peAp 
ctAt)ArvtA á bí Ann b'feAff teif *OAome eite a tei^e^n 



88 

f a $conuubAif\U. *ÓÁ f eAb^f i)Á mbe.A'ó r-é ní f é,AT>fAti 
fé mófÁn t^f cion pifv & t)é^nArh. tTlun fAib corhAijvte 
Ai^e fém ^n 5te-ACtJi*óe if fCAff a bí aj\ a cu-AttAóC 
'fé ctJir\e^\ , ó fé 1 mbun com.Air\te. 1 teAbAit) a céite if 
^ac uite tif, teis au fí au fumif Af a tArhA fém. 1 
teAbATó a céite, tofAig fé a$ éAtó fiAf Af AtfiAfC r\A 
iroAome. t)í fé a' fteArhnú fiAf 50 *ouí uac fAib Ann 
mA tÁn uíoftA Af T>eif\eA > ó ac feAf bféi^e. AmAnnuA 
nuAif a T/áimgexVO au ní 50 fAib f é & CAitteA'ó a gfeAmA 
bAmeAT) fé aítiaó 50 ^cuifeAT) fé fUAis Af a tucc 
corhAifte A^uf t>á mbtj ufeife teif-feAn cuifeAT) fé 
nA corhAifteACA Af fmbAt A^uf t>á mbu cneife teo- 
f au f é fém a fiubAitfe^'ó. (101). 

ÍUCC Alttjlt). 

te 'ótiite fCfíocÁit, rhAif cuit> *oe ua fígce A^uf 
comnigeAT>Ar\ a n^feim 50 t>cí tÁ An tAe mT>m. 1f 
be^5 acu a commg An rnéiT) corhAifte Ai^e a bí a$ na 
fígce eite foirhe. Ac An curhAóc Aguf An corhAifte 
a bí *oe *óít Af\ An fí ní > oeACAT>Ar\ Amú. t)í T>Aome 
fA 'cuite tíf if mó a f\Aib f uim acu 1 n^notA nA fíogACCA 
riÁ au fí, T>Aome if mó a fAib bfÁgA 51U, acu nÁ é. 
t)A*ó 'm iat> tucc An Cf Ai'óbfif . Sm iat) a gtAC f aúfA'o 
A^uf fOftÁrhAf ^ac uífe. 1f mAf fin An bí An f^éAt 
fA ttóirh nuAif a bí fí Af Áf\T> a curhACUA. 1f mAf fin 
a bí Ati f^éAt if 5-AÓ uite óe^nn T>e n^ fíogAócAí mórt.A, 
50 nAitfiT> 1 SAr-Av\A A^uf 1 tTleificeÁ te 50ifiT> ^nu^f. 
ITIÁ 'fe ay\ ^enefÁt^Tóe if mó nó -án 5teACAi*óe if mó 
a gt^c ce^nnAf n^ cífe 1 n-Áic -An f\í, nu^if a te^fcuig 
cút cofAic uai'ó b'éi^eAn t>ó c^ffAmnc av\ fe^f av\ 
a\]\^X) A^uf bí feife^n 1 nT>on a óe^nnAóu. 1f cum^ 
cé bí 1 n-UAóCAf, -An f\í nó r\A corhAifte^óA, if a^ tucc 
ax\ Aif^iT) bí ax\ óorhAifte *ÓÁ fífí. TTIÁ te^fuuig uaúu 
uuitte^rh ufÁóu^ a beit ax\ a ^cuit) e^ffA'ó fém níof 
ftf 6b oftu co^aX) a ugT>f\ú te féi^mm eite a óuf jpÁ 
fm^cu a fíogACUA fém. tTlÁ bí aov\ T>f\eAm ^5 iomA*ó 
nó a^ coirhtmc teo fém te ^nocA ufÁcuÁtA T) >j péACAT>Ar\ 
te buitte feitte a buAtA*ó Ar\ a fíogAóu fm. ITlAf fin 
a cuif SAfAnA 005^*6 Ar\ r\A t)oef\ fióe btiA<)Ain ó f om 



8g 

•o'f onn Ati c-ón a bí m<v 5Cuit> cdtrhdn fidx>-fdn d beit 
an feitfj acu. tlíof rhrfoe teo be^in fean a rhdfo^-ó 
teif <m fsédt a cníocnú dsuf níon xx\óx\ teo bfdondód 
fot^ a f5Aoiteú"ó -drndó ax\ dn Cdtdrh ^tdf 1 n-onóijv 
*oo *Ó\a dn Óin. (102). 

AtpA1|tí Atl A1f<5lT>. 

Tía ridtpdi|\r feo a §tdc fontArhdf d^uf corhdinte 
at\ nd fíogACcd 1 n-Áic x\a bfíon-nígce ní cofAncóifí 
TXdome a bí lonncu. tlí tug,d, x\& t>éi*ó rm, a tu5dT>dn 
dn c-dmm oftu fém. 'Ctnte §din Cdtd a bío"ó 45 nd 
nígce & fdgx)ú d 5CtnT) dnm un cnoT>d d^tif un cedn^- 
rhdLd bí fí dcu-fdn óorh mdit. X)\ cndóc a\\ níogdócd 
be^5^ acu d$uf ax\ ^n éd^cóif a bí "ód T>édn-drh ontu 
fm 50 ndib fé md "óeitm dcu. tTldiTnn te curhAóc 
n-á nT>4otne a beit 1 T>cneife d^uf 1 n$;tiocdf if ^dó 
don fíogdóc, xxxÁ b'fíon T)óib fém, nmnedTMn redmfdn 
uVtig T>e. tlít don gtédf x>Ár\ ce.dpdT) Afidrh te 
incmn tiA troAGine d féiT>e^T> nó te f-dob-dn a cun &\\ 
a ^cuiT) &\\m x\ax\ cuinedT>dn d' fogdinc T>óib. t)dm- 
eA*odf tedf df ax\ ndifiúncdóc, Af fUAt nd ngednm- 
Amne^c A^uf tÁrh^ nd bpdifcí. tlí ndib cndóc ax\ bit 
ax\ ua pdircí a bíoT)df fém a xx\ax\ xja'Úi x\á ax\ x\a xnxiÁ. 

í)iymedT>df oinedT) te^fA dfcu ^un ttnnfig íia T>dome 
t>íób. : ÚU5 x\a tlúifig fA T>eAfd, T>d btiA*óAin ó foin, 
T>d n-éinigexvó te n-d T>cín fém ^nóCAódn ndó ^cu fém 
a beiMÍ> ax\ ^nótdóAn aó a^ x\a t>\úcax xx\óx\a d^uf a^ 
tuót ^n cfdit)bnif d^uf idT)-fdn *ÓÁ mbfug^t) fá n-d 
5CÓif 50 fíoffdi^óe. ÚU5 mumcif Aufcfid fu-o ei^ín 

XX\ÁX\ é' f A T)edfd, A^Uf CÁ AX\ gAtf d d' fgApA^Ó 50 T)CÍ 

An Jedfmámn d^uf b'féi-oif ^uf seAff 50 mbe^-6 
Ax\ Sax*ax\ac fém buditce fíóf teif, ^An Áifedm ax\ ax\ 
bff-Ancdó a bfíiit fé a' T)ut 1 n^Ainfedt aXx\ te fdT)d 
dfi^rh. 

UÁ dn <r nÁifiúncdóc " f ug-óAitce A^uf í *óá c^itedm 
t>o teitfig. TLÁ x\a -cóx\A\x\x\CAtA T)Á ted^An d^uf x\a 
"OAome a' cigeAóc un a óérte. tlí fAib tocc a\\ bit ax\ 
ax\ nÁifiúncACc *otifcedndit:. 1f ax\ .'Ax\ otc a bí a$ 
niifiúm nó ! muman ,nd nÁifiún fém x>Á céite a bí ax\ 



go 

tocc. CuA*ótAf 1 ^cofCAf nó-rhóf teif An otc fin. 
CofAin fé átí lomAfCA fotA. An nAifiúncAóc bnéAS-Aó 
fm a x\a\X> AtpAiní a' bAinc teAfA Aifci bAt) 'in í An 
rhACAin guin i if be^5 An f$éAt mÁ cá fí ^tAncA. 
(103). 

teASAti. 

ttlAf fm nuAif a tiocfAf tucc ugTiAfvAif ha náifiún 1 
•oceAnncA a céite 1 scorhAifte ní bfuige fiA*o An óeifc 
corh néAfSAit) ax\ a néit)ceAC if fítteAf. Tlí món teif 
n-A níogACCA mófVA a beit 1 *ocneife mAf bíoT>An AniArh. 
1f mAit te S-Af-AUA foif^ne-Am •o^in^e^n. tAiTnn a 
•oéAnArh *oe ua nÁipúin acá fAbfAC t>í fém, ^An bun 
cteice irceAC a beit ax\x\ x\Á bÁx\x\ cteice Am^ó, 
A^uf í fém a beit 1 n-uACCAf a -oéAnArh 
•oí*om A^uf f^f^Ait) T)on cui-o eile 50 téin A^uf \ax> a 
beit ax\ a corhAinte. UÁ SAfAnA A5 lAffAit) a beit 1 
n-uAócAf ax\ 5AÓ uite fíogACc. 1f A\x\ te pn fAitVóne 
SAfAnA a beit 1 n-uACCAf ax\ a muinan fém. 1f mAit 
te tucc ax\ AifsiT) ax\x\ x\a fin oibne — ^S^V 6tn te feAn 
eite — a beit Af a scorhAinte te *out AmAó 1 n-éA*OAn 
ceAn^rhÁtA nuAif a tiocfAf ontu te n-A 5CUIT) fAit)bnif 
fiAT)-f An a cof Ainc. 1TIÁ zá r\A fin UIU5 f Af ca aia fin nít 
tocc Ain. Ac zá fé 1 sceifc te 501^1*0 50 bfuit cui*o 
éi^m acu uac bfuit, A^uf 50 mbéit) be-A^-án cniobtóiT)e 
mAf geAtt ax\ ax\ fsé-At. Ax\ ptéAf^At) a néAb An 
ílúife A^uf AurcniA ó óéite bAinfe fé CfAtA'ó Af 
Sax*ax\a. tD'féiTnn nAó ax\ ax\ SCAffAi^ nÁ ax\ ax\ teic- 
téit cá au ceAó món, "OAinseAn "oéAncA A5 ax\ SAf ax\a6 
ac Af An n^AineAm A$uf 50 T>ciocf at> fgoitceAt) Ann. 
Uá fé nÁit>ce fÁ'n teAmÁn ^un pn^ "oe féin ^f f eAx\x\ 
a f^oitceAf é. Ax\ ax\ gcumA óéA*onA ca fé fÁit)ce 
^ufb 1AT> Arhuincifféin AbuAitfeAf An SAfAnAC. (104). 

AifAf-tottétie. 

1f móf 1 ^ceifc nA fíogAóCA beA^A aó nít fíogAóc 
beA^ Af bit f AfCA teif An focfú azá x\a fío^AóCA mófA 
a cun Af An f^éAt. 1f mAit te ^aó fío$Aóc acu í féin 
a teA-oú fAoi. Ua cíf xjeA^ 1 tÁf x\a nOófpA yx\ax\ 



91 

&ed*ó ^AinTnn 1 tAn na CníorcAigeACCA, mAn T>ubAinc 
Za-ós ó CiAnÁm, feAncAi*oe, fAT> ó fÁ n cín céAT>nA. 
A$uf ní bnéA^ sÁijvom fém a tAbAinc uinti te Áitte a 
btÁt A^uf bAnfA a ^onc, te tíonrhAine a contA A^tif 
te T>uitteAbAn A^uf meAf a coittce. Uíf í Af nóf nú 
néineAnn a bí " feAftfiAC, fíonn Ait>e tÁiT>in, neAtfi-ctAon 
1 ^cneroeArh eA^tAife T)é." Sédjvo cá mna : t)A 
cúi^e 1 T>ceAnncA a céite An a -ocu^UAn Anoif AtfAf- 
toféne. HuAin a bí An $eAf\máinn t- A 5> bíoT)An fA 
corhAifte ní nA pnAmce. íluAin a bí au PfAmc tA^, 
bíoT)Af fA fmAóc ní ua ^^F™^ 111116 - HuAin a bí $ac 
aoíi níogAóc acu tA^ bíoT)Af Af a «vCorhAinte fém. 
An c-Am An T)íbr\igeAT) ftAtA ua ngAe'óeAÍ Af éinmn 
fAT) ó, nuAin a bí Aot) ó Tléitt A^uf a muman a$ 
imceAóc A^uf a' ríon-imteACc mAn beAt) T>eonAit>ce ó 
cín 50 cín, níon CAfAt) t>óib aou ní nA nó-ftAit a cuift 
oifeAT) fÁitce nómpu nÁ tu^ biAt) if T)eoó t)óib mAj\ 
cu^ ní ua tonéne. O muman ua cíne fin mT)iu A5 
lAffAit) a ^ceAfc fém a fAgAit. UÁ An PfAncAó a$ 
lAff Ait> ^feim a fÁgAit oncu. Ac ní CAitnigeAnn teo 
a beit 1 bpÁin c te tuóc Ain-cf\eiT>irh nA Pf Aince. t)'feAnn 
teo beit Af a scomAifte fém. 50 ^cuine T)ia aji 

beAtAÓ A teAf A 1AT>. (l05). 



seAn-foctA. 

tlít iT)in "óá tá An bit aó Aon ofóée ArhAm. 



An nuT> a bíof *oá fíon-tu At> a^eAnn fé ifceAó fa 
x>eif\eAt). 



t)eAfc ^An teigeAf if f oi§it> if f eAnn Ain. 



UAbAif bAnntÁrh *oon boT>AC A^uf béAnfA fé pém 
ftAC teif. 



An cé bíof bocc bíonn fé f^éAtCAó, 



flÁ bí T>0 fCÍObAf\T> gAUn A^ ClgeAfUA f Alt)bin. 

G 



ga 



IX. ArilttÁtt ÓeAHbAitt* 

TVéifvig mé axwaó cjvAtnón-A T)ia T)orhtiAi$, 

Oroce bneÁg fogrhAif a^ ctnfe^'ó tin n^ txdtnfe, 
t)í mÁtA ^n mo t-aob, poc' An mo *órvtiim, 

111 o fe^n-riAUA Anti^f <df mo ftntí : 
Sú$Án péif\ ^niAfv fÁ mó tÁn, 

Cteit rhófv $ax>a ttom m mo tÁtrh, 
Ca^aX)az ottA -AntiAf f-Á mo bnottAC, 

TTIo fe^n-bfífce fíof fá mo fÁLAi- 

Ca^a^ó "óom T)onnca, 'te-AbAf 1 b& tÁgAó é, 

TVfi-Affvtng fé "óíom cé'n c^ob a XJCÁini^eAf | 
T)ub<Aifc mé teif ^tirv óti^At) -Anoif 

A^tif a cftnnmú mo cotmc azá mé. 
ITUrv bí mé mo *ótnne oocu ^ofU-A, 

"b'éi^e^n T)om ftn*óeA*ó 50 rrífeAtt, 
t)í CxMtíní aw T)oife *] bti^ó-Aittí An CoffAig 

&' tei^eAn a fún tiom *o'c>if ífcatt. 

"O'éifig An 015-oeAn rhtíince, béúfAó, 

t)'f ^iffin^ a tÁrh 1 bA f ome^nnc^ a né\d*OAn, 
t«5 fí "óom AfÁn 1 im Ain, mo fÁit; 

A^tif T>'orvT)tiig fí aví T)inné^r\ a gté^f -oom, 
S^i^n -j f ofc if 5AÓ tÁirh ttom, 

ptÁCA nó *óó ^f av\ ^ctAf f úm : 
Sé^fo *oubAirvc mé téiti é ctirv ifA ^ctifrvAoin 

Jo TJCti^Atnn é -Ab^ite a^ riA pÁif*oí. 



(1) — x)±]\ An loAbAiv 



93 



bUACAltt 1meA|1CA lAftCAIÍl 

T)orhAin. 

1f móx\ a bí ax\ ' bu^CAitt ImeAttt-A" nó Ati 
" puvyboy"i £ceifCfe,ACc nó noccoebtiA'OAncAó fom, 
nu-Ain a t^inis fé .Am-AC 1 T)cof-Aó, cui*o T>e tia "o-doine 
a ' ]\Át) 50 jvAib f é a' cAice^m T>noc-me,Af a\\ ConnAócAig 
1 a\\ éife-AnnAi$ 50 niomtÁn, A$uf cuitteAm &' nÁ'ó 
t\a£ fVAib, ^un xx\a\\ fm a bí fiAT> ■•óá-j\íf\í, T>íne.AC mAn óí 
cun fíof ontu f a te-Ab-An. 

Sé atí p e<Af\ a f Sfíot) -An T>néAcc fiT) Syn^e, "j mi 
c-áS-Ann cAit món 1 sceifc <aij\ -Am>AC annfeo beit>fe>Att a' 
cun bumn aj\ An ugTxan a t)í Aige T>on CAit>t)|\éim nó 
•oon T)|\-AmA a ceap fé. An An Á/ób-An fin, b'féiTnn 
nac mifoe -An c-ugT>Aj\ ce-Anc a tónuige-Aóc -Anoif, £at> 
if za TXAome beo póf a $éA*OA? fin -a tab-Ainc 50 
C|\umn uAtu. ttu-Ain b&Af fímnne ax\ f^éit ax\ fágAit, 
C15 te 'cuite *oume a bneit fém a t-Ab-Ainc a\\ ax\ 
Sceifc : A nT>eAnn-A Syn$e é-Ascóin a\\ Conn-AócAig f a 
méiT) a fsníob fé nó'f nAó x\x>eA\\x\A? 

X)éAxup a mife fíof -Annreo An méiT) ugTXAin & fUAin 
mé fém cupt-A bti.A'ÓAn ó fom. tlít asaxx\ ac cuit> T)en 
f^éAt, -A^uf me^f-Aim ax\ cé ctuinfeA*ó 50 momtAn é 
50 bfuigeAT> fé Á h óX)A\\ teAbAin nó fmn-fséit if 5AC 
SábAt) *ó4n gAb An " t>UACAitt " t|\íT), nu<Ai{\ a bí fé 
Att ax\ fAogAt T>A-fífí. ttuAif a bé-Af ax\ méiT) fm 
cuntA 1 T)cott a céite A^Am, T>éAx\x?A mé cjvácc An 114 
teA^AnAOA CAince aza fA f^éAt, A$uf féAT>f AtnuiT) 
bAfnAigeAóc a 'óéAnAm a' bfuit fiAT> fin T)o féin óAince 
nA nnAoiíie, xx\a\\ T>ein feifeAn. 

CAit Syn$e CAmAtt 1 n-xSnAmn A^uf if 1 n-^inn a 
fUAin fé u§T)An ax\ f^éit, ci*ó $un 1 5ConnT)^e ttluij 
60 a focj\ui5 fé lÁtA\\ ax\ CATóbféim. A$uf ní nug-odn 
bnéA^^ó AmAÓ if AmAÓ azá y*a mbun-f^éót A bí Ai^e 
xx)A]\ nmnfeoóAn Annfeo. (106). 



94 

1 n-lonfuf tílón a nusA'ó An " thiACAttt t)Aine," 
nó niAtt T>eitt cuitteArh f a sCAtAt ix>itt rm -| Ctoó na 
ftón, A$uf nít An *oa aic 1 DfAt) ó céite. Sé^nT) a bt 
Ann mAC f5tÁDui*óe *oe feitméAfvAi'oe bocc a cótseA'ó 
te CfvUA*ocAn au cfAogAtt. Aó mÁ feA*o péin T>ein 
•OAome nAó bfuigteá m *oo fiubAt tAe feAf Ab feAff 
cfuc -j T>éAn4rh nÁ é, "oe fSAtrhAine bneAg, Vcigte, 
fSAottce i 50 T>cu5 fé CttAOb nAíiÁice teif te n-A peAbuf 
if bí fé te sníorh SAif^e -j te 'cutte ActAigeAóc. T)ein 
cuitteArh ^un feAf bfvíogrhAtt, .ceAnn a bí Ann -j ^An 
é fo-Áfo. SéAfvT) a bí fAn AtAin fúigceottt a T> , ótA , ó 
'cutte pigmn a bfAgAT) fé ^feim utntí -j T>'fA5Aib fin 
beo bocc é-| b'éigeAn T>ó-fAn An bAite AfÁsÁit nuAin a 
bí fé mA fcóCAó 05. Óutn fé Annrm Aimrin teif An 
bfAitttt^e, -j Cfvutuig An fAittfse 50 mAtt , , óó. An 
c-^if^e-AT) a fAotttuigeAT) fé cuifeAT) fé AbAite aj; a 
AtAitt é ^ufv ceAnnuig f etfeAn ^AbÁtcAf CAtniAn teif ; 
ní fAib Ai^e ac pAifoe beA^; CAtrhAn noirhe fin. t)í 
An ^AbAtCAf a *out T>ó-fAn nuAin a tiocpAt) fé AbAite 
mAtt uac fAib AonrhAC eite A5 ax\ feAn-feAf. $óf at\ 
peAn 05, T>'éifvig fé Af An mÁinnéAtACC 1 cÁmis fé 
AbAite. ílí fAT)A ^ufv CAitteA*ó An rhAtAin. pór- 
av\ feAn-feAf ac-uaij\. tlíonb Áit teif sfetm An bit 
a CAbAifc T>on rhAC. tlíon fvéi*ócig An beifc te óéite 
50 mAit. t)'Áin teif Ati bfeAn 05 ^AfóA be-A^ fACAí 
a Cuf "óó fém. ílí tei^feA^) au c-AtAin *oó é -j cuAit> 
fé *ÓÁ bACA*ó mAf bí au c-oitbéAf Ann. Ilu^ fé ax\ An 
tÁige 50 mbAmeA-o fé *óe í. S^n eA*OAfvf5Ám a bí 
e^cofvfvu fUAif au feAn-feAf iAfvttAi , o 1 tuic fé mín 
mAfb. 11íof CAitteA*ó AmAC if AmAó é. Cug nA mnÁ 
ifceAC un a' cige é -j "oubAifc fiAT) teif An mAC a "óut 
Af a teiceA*ó mAf uaó fAib Aon cfúit teif An feAn- 
feAf. t)í au beifc acu fAbfAó *óó 1 n-AgAi'ó An AtAf 
mAtt bí feifeAn \x\a bAicín corh cfo^OAncA fin 1 mA 
fúigceóif óorh móf if uac fAib meAf A5 Aont)uine Aif. 
^O'imcig ax\ mAC Annfin Afv a teióeA*ó 1 óAit fé nÁite 

Afv fUA1T)fveA , Ó fÁ ConAIMApA -J UA pÓltíOf fA CÓ1f A1f -J 

ní né An Áic a 5Co*otui5eAT) fé au oi'óóe a mbíoT) fé 
te fÁgAit Ann Afv mAixnn aó a fíof-imteAóc mA tóirvnoe 



95 

ó Áic 50 tiAic -j ó bAite 50 bAite. $Ab fé tni n-a Lán 
^ÁbAnnA pAX) 'f bí fé 1 sConAmAjvd a' fiubAt e^nAige 
1 ftéibce 1 poncdc, T) , oit)ce if x>e tó, -| if minic Ab 
éige^n T)ó a t>ut *oa fnilm t^n toód te y\-a cnotceAnn a 
tóbóinc ftÁn teif. tlu-Ain & bí fé rÁnuiJteAmAC, ninne 
fé ^n c-eottif 50 noiteÁn j^ftimnA -A^tif fu^in fé bÁT) 
^nnrtn a tug 50 nAnainn é. tlí naib bnós ^n a óoif 
nÁ f náite éATMig a\\ éi$;m ay\ a *óf uim nac n aid f cnóicte, 
néAbtA. (107). 

t)í T>ume mumcneAC T)ó 1 5C1U, tlónÁm, be^n 
•oe ThÁitte^ó a bí pófCd 45 fe^n T>e ttlumcif lAfnÁm 1 
n-Á|\Ainn. O a btinAt) fAn Áic fóf. ÍTlÁitteAC a bí 
Ar\n fém fneirm, "oe ttlÁtttig An CáttA. ÍJAfnAin^ fé 
uifti 1 bí fé Af\ a CAomAtfiAmc annrin aj\ feA*ó 
f^Aitce. 

t)í An fuo & finne fé a' ^oitteAT) An-trtón Ain, A^uf 
bíoT> fé A5 imte-Aóc Ann fém ^ay\ tAbAinc te T)ume ayí 
bit 1 ^An coroneAb Aontniine a "óéAnAtrt. Sít a t)Aoine 
mumcneACA 50 T>ciocrAT> fAobnóf céitte Atn mun 
n-Acnui£eAT) fé béAfA. An An Át)bAn fin, cuif\iT>íf 
cóirin beA^A ay\ bun t>ó, imifc cAncAí -j T>AtfifAí te 
riAmf a a *toéAx\Axx\ T>ó A^uf te x\-a ónoi*óe a tó^Áit. Sin 
é a bí 1 ^ceifc a^ Svn^e nuAin AT)ub<Mf c fé 50 mbítí a' 
neAit Ain A^uf a' CAbAinc bnonncanAf *oó Af u6c ^un 
mAfbtng fé An c-AtAin. tlíon cóif 00 Syn^e ax\ féite 
nÁ An cópcdf a lomAjVOAt) trtAn toóc aj\ muman Con- 
nACCA yy\a\\ fm nuT) a bí a' mte teo te y:ax>a AruAXií. 

(108). 

t)í ^n be^n tíl^itteAó 1 n*oon cút cofAic m-Ait 
A tAbAlfC T)Ó YHAY\ bí fí *oeif eAtn Ait, tAi*oin i cotfiAifte 
móf aici f^n Áic, A^uf nuAif a tÁim^ Ati f^éAt 50 
jvAib r\A póitíof ay\ a tóin, óuif fí bÁT) teif 50 b-1nnif 
ttle^'Ooin. 'Siat) y\a bÁT)óifí a fmne a lomtu^c .1. 
bepc fe^f -oe CtAinn 'ac Conp^otA. C^it fé CAmAtt 
f at)a Annrm 1 n-tnnif tneA*óoin 50 bfu^in y\a fíotmAo;\A 
f^éAtA 50 fAib fé Ann. ÍTÁini5eAT)A|\ timóe^tt ayk ay\ 
zeAC *oe fiubAt ofóóe. Tlu-Aif a o'^ifig fean ^n cige 
íat> T)ubAifc fé teif ay\ ttlAitteAó a beit ^5 imte^óc 
1 50 T)ciub|*AT) fé é féin 1 tÁtfiA n^ fíottiiAot\tA m4 Áic 



96 

T)' éips au 1YlAitteA6 Aguf uu,Aif a bí fé & *out aitiaó 
bí tu p'otm-AotvA "oífeAó a' cige-Aóc ifce^6 f^ "oonuf 
6ui$e. " t)fint a teiteiT) feo ifcig " ATnibAinc pAT). 
" O fé ci^f f-A feom|\A, M -Af feife-An, " 5-AbAit) fiAf 

A$Uf CU^Alt) tib é." $A&. tlUAIf A bf fOtUf au tae 

acu, bí fiof acu ua6 é au peAf ceAnc .a bí acu. T)'imcig 
ax\ fe>Af eite teif 1 óu^it) fé 1 bfot-ac 1 f^Aitp óoif 
cnÁgA gun 6Ait fé cAm-Att -Af & 6AorhArhAinc Atm, S^n 
Atn fm, bíot) bÁi*o a' T>ut -Af /ÁnAmu te f acaí 50 ConnT>Ae 
CiAfif^ige. fluAif & bí ce<Aun acu a T)ut ax\ be^tA6, 
cu^At) f^éAtA •óó-fAU Aguf óuai*ó fé teo. tÁims fé 

1 T)CÍf\ 1 T)Uf\Á1§ tí A£Uf flUb-A1t fé -Af f1U 50 COfvCAlg 

-A^uf óuai*ó fé iua rhÁinué\AtA6 Af f oite,A6 -Af Coj\6aiS 
50 t>cu£ fé 1Tleit\ice-á ifceac. 

Óotuig fé ax\ bÁ'oóifeAóc 50 tvAib fé iua 6Aipcín, 
A$uf t>Á btiA/OAin X)Ár\ scionn feot fé foiceAt TTIeiíU- 
cáua6 ifceAó 1 5CUAn n-A 5 A1 ^irhe 5 An Aitne a beit 
aij\ &% émneAó ac -au cé -Ajt tos^ir* fé a -Aitne & cuj\ 1 
n-iút T)ó. (109). 

ÍÁJ5 fé x\& féigiúm x>6 féin Afíf, A^Uf níof 
fníteAt) f^éAt r\Á fgu-Au aj\ au caob feo uai*o mun 
bfUAin & *óAoine mumcneA^A nó a tuóc AJteAucAif 
pém é. X)e&x> fé -Anoif (1918), cu,Aipm 'f ceitne £161*0 
btiAt)Ain *o*Aoif x>Á Yt\A\r\eAX> fé. Ar\ cfean-beAn T>e 
ttlÁitte-Aó & finne a 6-Aorh-ArhAmc CAitte-A'ó cuAipm 'f 
•oeió mbtnvon-A 6 fom í, >A£Uf bí fí cuAipm 'f T>ei6 
mbtiAT)nA i ceitne fióiT) 'o'Aoif f^n Am -Af CAitteAt) í. 
T)eitv T)Aome 50 "ocÁim^ au c--AtAin ftÁn ón lAff^i'ó a 
f uAif f é >a6 ^uf CAitte-A'ó 50 íi^itge-Aff m>A "óiAit) pn é. 
Sm f^é^t ^n cóip^óe úT) -a t>cu^ Syn5e " t)uAóAitt 
ime^ftA lAftAif *Óom-Ain " Ait\. tlí bu,A6Aitt imeAft^ 
nÁ bÁife -a bí >Ann 6 6e^t\c nÁ ó t)út6Af gun CAf^'ó -au 
mí-Á-ó iriA beALA6 ^uf b^m feA6t\Án au cf-AogAtl -oó 
\r\A X>iAVó fin — r\Á -An uAif fin pém. t)í cfvu^g A5 
mutncif A\\ Ainne *óó m-Af bí pof acu -au fmÁt a bí Ain. 
3 niAiT)it\ te fsé^t -a 6ut\ 1 bfuifm, nít CAtt -oo fSfíb- 
neoif te-An-Am-Ainc fo-*ótút T)on fípnne, -A6 nuAin & 
6uife^f fé foirhe cun fíof & "óéAnAm Af t^ob cí|\e ní 



97 

mót\ i)ó a gfmne^f a ctif 1 ^céitt tAijtif fin. Tlí mifoe 
•oon fgé^t-Ai'óe f5é.At m^vit úf -a ctimA'ó : nít aow X)oca\\ 
fA sctimxvoóifcócc ac ^aw bféAg fo-tiióf A £ u t* A f 
•ótime ^f bit. AC ni 1 fgé^t at\ " X)uACAttA " AtriÁm a 
bí Synge bfé-A5-Aó ^ó if wa oéA^A a f AtfiUvig fé teif n^ 
•Oáoine. Tlí a\\ "ótime a ctnf fé bfé^s ac Af An CAob 
cítte -df f at>, ^tif ní jtAib T>time f CAiT>éA|iAc aj\ bit f-A 
fgé^t Ai$e ac AíftÁ'm pei^ín Thike ^jjtif a n^tAif, At\ 
ti-áif -Ann^m a bíoT> fé Att a céitt. (ll). 

Sa méiT) ACÁ ttlAf , AJZÁ AVi C-tlg'OAf A bí A"5 

Syn^e T>on gníom a bí m^ f^é^t, nó xvn méiT) a bí 
fío-jt *oe. t)í ceAX) Ai^e -An f ^jéAt f m 3f ^tf ú mA-\\ T/oif 
t>ó fém. peicfe4mtiiT> Anoif cé'n fófc X)Aome a 
t-Aff-Am^ . f é ifcedó ^nn A^tif cé'n cAoi a nT>eAj\nA fé 

A T)Cd1 > Óbfm. 

CAit Syn^e c^m^tt 1 n-Afwvmn -j bíoT> fé fjteifín 1 
5Conn*OAe ttltug Oó A^tif 1 ^CiAffAi^óe A^tif *oei|\ fé 
50 ^ctiifeAT) fé cfontuge 1 ^c^mc tftAOftd, lAfSAmí 
A^tif X)Aome eite, AmArmzA £An Aon eottif a beit ACti 
fém 50 fAib fé a% éifce^cc teo. t)ti cetfc x>Á féif 
50 mbeAt) cti^iftm tfiAit A^e céAt\x> ^oéAffAi'oíf ax\ a 
Vertero t/ócáit* if a bí xvi^e f^ f^éAt. 

t) , féi > oif 50 fAib avi ce^fc Ai^e 50 mbíoT) fé a% 
étfce-áóc tftiT) nA ctÁif A^tif é ifcig iha feomjVA te 
feáfbóncAí 1 OAitíní xvmifijte (RéAm^ÁX) VI) a' CAmc. 
Ac ní tiAtti ^ tAffUMn^ fé a te-A^An CAmce nA a eotttf 
ax\ iia *OAome ^f fA'o. HtiAif a tAbftnge^f fé Af -d 
" He^tc eottnf" a oeAX) " a' fmbAt ^f mAtAig íléifinn 
te T)ttticc tiA no1 > óce/ , ^n tiAif a bío'ó <r An oaVaX) cúrhf a 
Af éifge," if mó tf coftfiAit ^tif Af AtnfÁm gfÁ-ó-A 
Conn^ccA a tAffAms fé n^ foctA fm nÁ 50 bftiAif 
fé T)í|\eAó ó béat v\a mAOftA a^v^ vía n-iAf^difí 1AT). 
TLá cuptA tíne 50 nÁitfiT) fA te^b^f (pt^yboy, t. 67,) 
Agtif if be^5 n>Aó a\ AtrifÁm "^^a^óa Cúi^e ConnAóc 
(t. 6) a f£iob,<yó mti, foc^t Af focAt: 
" tD'fe^ff tiom . . . téi X)Á fíof-pógA'ó 
HÁ'mo ftn'óe 1 bftAite^f 1 ^CAtxMf ha U|\íonó1T)e. ,, 
1 n-Aic eite, bí fé a CAfAOiT) 50 f^ib 05 Ajtif fe^n 
a' x)éA\\Axx\ ^éim T>e ,;> (cc. An T)foi§eAnAn T)onn). 



« » 



9 8 

ugTMf if fine nÁ fm ff\eipn Ai$e. Cuif 1 ^cáf, 
ttUAif a CvMncigeAf fé Af An mbAinctteAbAig nÁt\ rhAit 
tetf Ati " mbuAóAitt" pófAt) (ptAyboy, t. 35), cuifeAnn 
fé $;e,\f a CúcutAinn 1 scunfme *oo t)ume : " 1n cóeb 
fofú^uifA of fe ní comfAiciubf a tuff." U-á teA$;AnACA 
CAmce oe f ó|\c " pm T)eit\e,A*ó Aimfife " (t. 28), " m'Aon- 
fcuiUe" (t. 66), 50 tiAn-coicceAnn fA cfeAn-JACóits, 
ac nít a tetceiT) 1 n-úfÁiT> 1 mt)éAt\tA nÁ 1 n5<\e*óit5 1 
^CAinc aii tde mT)iu. (m). 

T)Á mbu j\ut) é 50 nT)eAt\nA Syn$e fC*MT)éAt\ 
Af CAinc tia nx)Aome if mó au meAbAif a bcvó Ai^e 
&]\ au úfÁio a bAtnceAf Af foctA mAt\ " é féin" 
(" tiimfetp ,") :t concéic ,s A^uf ' fCfAotttm ''' nÁ bí 
Ai^e. UA au méix) CAince a tunne fé t>on cfeioeAtii 

1 T)o nA fAgAifC bun-of-cionn aj\ fAT) nó ua céAOCA 
fctuvóAin Af t>áca. SéAfT) Ab Áit teif fAriitú 50 
mb' ionAnn cfeioeArii ua néifeAnnAc A^uf fAiccíof 
|\oim au ^ctéif, A^itf cá fiof A5 au fAojAt uac bftnt 
Annfm ac fíof-feAfóiT) Aguf tiac bf tnt CAtt é bféA^nú. 
Vjíof tAbAif AonT)ume AtUArii At\ " 6Af bo^ ConnAóCA " 
(t. 26), rriAf nac fAib a teiceiT) Ann. tlí mó nÁ fin a 
cu$ AonT)ume motAt) T)on cé a tunne CAOitug a fpeij\e<\t) 
(t. 3). ttí tié AriiÁm nAC motdnn muinot\ tiA cít\e a 
teiceiT) ac C|\eiT)eAnn fiAT) "j corhAineAnn fiAT) uac 
mbíonn au c-Át) Att An cé a t)éAnf a*o é. 

x^n cé a téigfeAt) au teAbAf út>, An r< ptAyboy/' 
ó cúf 50 T)eij\eAt) t)éAnfAT) fé lon^nAt) ouine a bí A]\ 
a tA$AT> eotuif Af muincif ua cít\e if bí Syn^e 50 
•ociocf^t) teif teAbAf a f^tuob fútu. 'Sé An féAfún 
acá teif : ua "OAOine a cui^eAf iat> T)Á-t\í|\í A^uf a bf uit 
fíof-eotuf acu oi^cu nít a noótAin fuime acu m-A 
teiceiT) a "óéAnArh, beA^ nÁ mó|\. tlí Mé acá UAinn 50 
§ctnffit>e teAbAf Synge fÁ *ó|\oC-meAf nA fÁ mí-óACA 
at\ f at), mAf cá iAff\AncA triAice Aige Annfeo A^uf Ann- 
fiúT), aó níof óeAfc 50 n^AbfAT) fé AmAó of corhAip 
aii uotfiAin mAf ceifc |:í|\inneAó At\ muinci|\ nA néit\eAnn. 

(I12,i. 



SíotcÁti, botfeitjeACAr— At\*ú Ati 

éitlititi. 

t)eAtcAine, 1919. 

A ? fíofi-iiieitc. 

An mwteATin a bíof a fíofx-meitc T)eif fiAT> 50 
meiteann frii mín A^uf 5-<v|tb. Ac 'f-dT/f cÁ Ar\ c-mfge 
a' tut te fÁnAit) A^tif -An ftotA a' c^f-At) A^uf é a' meitc 
t)éAnf a fé te^f 615111 at\ Ar\ mbeótAó fin, mÁf otc m<Mt 
A T)6^nfAf fé 6. 1f m^it Ar\r\ ax\ mm 5-dfb f6m, ^5Uf 
beiT) An bfonn>Aó x>Á bÁftt te fÁg-Ait A5 T)ume nó 45 
beitifteAó. Tlí ne fm t>o fot^í aw Cf^og^ut. Tlí H6 
AtfiÁm 50 bftnt fiAT) a' cax'AX) ac cá fi^T) mA fOTMjt 
-a^ua cá t)A fmbAt f.An axx\ céAX)r\A f útu ; if mÁ 
bíonn An twtÁn 1 n5ioT)Án ÁitfiT) Anoif if x>eACAM^ 
a fÁt) cé mbeit) fé fÁ ce^nn míor^, 5-dn c^mc a\\ a 
fiÁt> cé mbeit) f6 fÁ ce<mn bUA*ór\A. An ce acá a' 
fxMfe^t) ^tt -á bfonnAó te ciomfú if T)oiti5 t)ó móttÁn 
C4ifbe a beit ^i^e. Af Ar\ Át)b^tt fm, níott riiótt T>o 
t)tnne -a beit iha Úotum Citte nó mt\a t)eAttcÁn TUomcA 
te 50 bf6AT)f^T) f6 fÁt> te cmnce>dcc nó btntte-fÁ- 
tti^i|tim fém a beit A^e cé'n cojt a X)éAf Att av\ f^ogAt 
ax\ rhí foe cu^Amn, ní Áifigim f Á ce^nn oUax^ua. (113). 

SAOJAt CO|1|1AC. 

~GA Ar\ f^ogAt bfifce, C15 tmn a r Áx>, te ceitjte 
oUAX>r\A A^tif cfí jváite, ^c cá f6 a\k fiuóxvó ^noif fe^ó 
'f m^f bí fé ^fi-Arii. TTIÁ bí f6 coffAó ceitfte bUAttnA 
6 fom if 5e<\tt te 50 bfuit fé mt\a bnotc<Án Anoif. 
T)eif fiAT) nAC bftnt aov\ tfiAit a beit a fúit te fít ó 
&Aoit. Tlít aov\ riiAit a beit a' fúit 5Ufb mt) cutLacc 
l^áfif a u5T)fóó^f fíotcÁn Toon T>oriiAn nÁ CAft^nn^f 
r\Á c^om-óoriif^c i*oi|t nÁifitnn. An tíiuincin a "o'tig- 
T)f U15 Ar\ c-Aóf Ar\r\ zá fé f Auac a beit a' f úit te fíotcÁn 
u^tu. Hí 116 ^riiÁm ^ufb aat> a óuif au ceme fíof aó 
'x"\ax> if mmice a fmne a cat>óÍ). ^ax) 'r- rii^if Ar\ ^u^t 



100 

•oóib i r\A ctUrh^í bíoTxarv 'ÓÁ CAT>6't>. tluaif a béáf ati 
511 At c^itce ^suf r\A cn-AiíiAí fuaigce jvaóai'ó Ati ceme 
Af uáiti fém. Sm í ^n uairv a puAfv664f Ar\ f^ogAt 
A^uf a fuAittineoóAf fé. Ar\ 6uma bé-df -difv Ar\ UAif 
fin f^npA fí fSAfcAtíi A\r\. (114). 

An piAn, 

UÁ fíog^ócAí ^n "ooiri-Ain aj\ pvo 45 lAffVAi* fíotóám 
A^uf é cmnce ontu a f^§Ait. O na níogA6cAí pÁin- 
ce-AóA 45 iAririAi*ó Ar\ éAX>Árt azá ^nóitce acu a tAbdinc 
teo 5^n cof 5 %Ar\ bAOAt). tlít fiAT) b-Aite^6 ax\ Aon 
incmn cé n óaoi Af 6óirv a r\ oinnc. An rhumcifv & cáitt 
an ctuióe if iriAit teo ax\ c-uaLa6 a óAite^rh *6íob. 1f 
mAit teo Ar\ brvett a feA6Ainc. 1f miAn teo fvei*ó-An- 
AóAif a fág^it nuAif n>Aó ofuit fiA*o 1 nt>on ax\ p\At\ 
'puitmc. <Cá u-aLa6 orvtu ua6 gcuirife piAT> T)íob 50 
féit) .1. ay\ c-ocf^f. Úá fiAt) Af a motú teif A^uf Af 
a ^céitt. O fiAT> Af -a scéitt teif au mAfvbAt) d$uf 
ax\ toc A^uf at\ x>ór\ZA t 6 fot-d a 6onAiceAT>Arv te ceicne 
btiA*ónA A^uf cní fÁite. CA fiA*o a' cun mAtAinc 

6f OCA -A^Uf mAtA1f\C 6ÓfVCA1f OfVtU 6 tA £0 tá %AX\ AOT\ 

rr\A\t *6óib Ann. O fiAT> 45 Atnú ó caoi 50 caoi d£Uf 
ó t-AOb 50 CAob mAf beat) oume a oeAT> a' rvAtfiAitti$ 
\y\a mcmn A^uf a oeAT> a% \A\\r\A\'ó ax\ cmne^f "j atí 
tfom-tui'óe a cuf *óe A$uf é cinnce Aif a 'óéAnArh. 
péAófA fiAT> óuite ftige A^uf 6uite feifc teif at\ 
meÁ'ócAin azá a' tuigeAt) ax\ a 501x01*60 A^uf a\\ a n- 
mcmn a cuf *óíob fut x>Á "ocu^a fiAT) iat> péin fudf x>oi\ 
t)Áf. O fiAT) A5 lAffAit) Af a r\Árx\A\r) ^ay\ a beit *óa 
ScéAf-dt). UÁ fi^*o a' cuf impróe oftu Af uóc T)é 
tei^e-An t)óib A^uf ^au a beit *óá bip\Ar\AX) cmtte-Am. 
Y\a corhAinteACA feo azá ax\ t\a rtio§A6c.Aí pÁi|\ceA6A 
a Xj\ a x>éAr\Arr\ ^Aif^e Af au méit) *oen CfvíofCuige>á6c 
a bí tonncu fém bu tfiAit teo 6uite teige^f a fé^6Ainc 
te n-A nAirhTíe ac Arf\Á\r\ 5fÁt) T)é A^uf mAitce^nAf . (n.5)« 

t)otfei6eACAf . 

1f cofrhutt 50 fAib fUT) éigin bun-of-cionn teif ax\ 
f^ojAt 50 fAib fé \r\A 6ioncfioc-áif teif au omeAt) 



10 1 

fin fotd d 'óóncd'ó te n-d cedncú d^uf ndó bfuit fé i 
gcednc dn udin fin féin. p'ferpin ^un fAT)d fidf 4 
t)í a Á'óftdf dó cá d teige^f f óf <dn lAnn'di'ó. An ^tlooAf 
d$uf ^n bednc teif dn fdog.dt d fuiT)edT) n^ó bpédcfdi" 
notrhe feo mdn fdctdf T>on tucc fedfd ndó ndib fé 4' 
tuiged/ó te n édf ún cá fé t)Á fédódmc Anoif. C4 bocc 
d^uf fdi*óbin T)Á nT)édndtti corhtnom fd fdogat — dn 
fe,dn fdiT)bin T>d cun dnudf d$;uf dn fedf tooóc *oÁ 
ánT>ú. T3ubndmdn fA bpdipédn feo cednd 50 fdib 
nd cój\dinnedó.d & bí iT>in r\& náifiúm t>d ted^dn .d^uf 
n-á CníofCdi*óte T>d teigedn un & céite 1 n-don pobdt 
dmÁm. "CÁ Acníi eite Af fiubdt cof A|\ óoif teif dn 
ACfú fm, fé fm, fditVónedf nd cíne d nomnc comtnom 
an n-A T>dome. Sm, mdn t>óig TVe, ndó T>ciocfdt> te 
fean df bit d ná*> $;un teif fém don óeo, 50 ndib tedt 
•ÓA fdib dige d' T>ut T>on fedn bd soine "óó dj^uf tedt d 
ndib &s dn bfedn fin & agedóc di^e-fdn, dn mÁom 
dn fdt) d beit nomnce sav\ cóndmn dn bit 4 beit dnn 
dc nd cnédT>.d -d tei^edn un a céite -j 50 mbu Leif -dn 
cín mdn d óéite -dn méiT> fcuic A^uf áinnéife t>á mbed'ó 
dcu mnci -df fdT>. An c-ón d nomnc m-dn -dn 5CédT>n.A 
d^uf 'cuite fdfóbne<df. 1 n-dicedó-d, fédnT) d gníof 
fiAT) 'cuite btdf t>d bfuit A5 tucc -dn cfdi'óbnif d 
b-dinc T)!ob d^uf n-d T>Aome botc-d a Áfoú d^uf d ^cun 
m-d n-Áic. (116). 

Ati fomnc. 

Ce^pf dt) T)ume d^Ainn-ne 50 mb' dif redó dn •otiged'ó 
é fm, dó nít don T)tigedt> d^ imte^cc if cditnedrhdi$e 
teif n,d T)dome d bfuit fé df bun acu nA é. 1f T)tigedT> 
é d cditneoód'ó te 'óuite •óume &£ teif dn cé d bfuit 
fé^fúncdóc óednd di^e d^uf d ó>dittfeAT) teif dn noin-nc. 
1f iomT)d T)ume, md óe-dnn fin, Af rh-dit teif fiof d beit 
di^e cé ríiédT) d bí Af d feitb d$uf x>Á mbu -ouine 
cíogbufdó é d beit a' cun m-d óe-dnn. X)S mbu T>ume 
fíne^rhdit un oibfe é bu rhdit teif dn méiT) d r>e&'ó 
fdotfuigte di^e f-dndóc di^e -d^uf ^dn d beit dif é 
fomnc te teAT)Ai"óe ndó nT>é-dnfd , ó punc df bit dc dn 
fUT> d ómnpedt) dif. t)edt) cfiobtói-o móf d' bdinc 



102 



teif av\ nomnc A$uf be^án AófAinn. An nu*o a 
fvóotnutt; "oume 50 cnuAit) -] 50 cneAfo^ níon óe^nc 
a t)^\mr *oe, ax\ -aon fSéAt. Tlí be<vó fonn a\\ "óuine 
tuije^t) xMn fétn mun bfÁscaí au nux> ^i^e t^n éif 
& f^otnuigte. Sé\<vjvo . *oein tucc oibne ^a^awa ^noif 
n<Ae ce^nc 50 mbeA-ó fe^n cneAfTM a\\ bit 1 n-e-Af natíi 
jtu^mne a béit. 1f *oóca n^c nx)é\Anf,<yo fé cúif *oó 
bett cne^fTM, nÁn món *oó beA^Án otbne a •óéan.dm 1 
•oue^nnuA tiA cncófUACCA, 11í beití a\\ aox\ mcmn cé 
iíf)éAX) oibne bu ceAnc *oo 'cuUe fre^n a *óé\An.dm te 50 
mbe.A'ó r\\At\ a cÁif a^ ax\ cín uitis. (l*7)« 

An cnÁtth a' 'óut CAfi cuAti. 

Sm •otige^'ó tiac -oaocfA 50 néinmn 50 ce^nn 1 
bf a*o nÁ b'féiT)if coi*óce. 1f T)noc-fe<Anf 50 *ociocf4 
fé 50 S-Af^n^ aó oifeAT) 'í\ro'f bé\Af f^otnú móf\ Atin 
A^tif fuT) te fÁg^it Aif. *ÓÁ fcopA*ó ax\ fAotfú, 
•oe^f btA, nit £iof cé n cmobtófo a tiocf óró 1 S^f aua. Tlí 
bevo fé é\df$Ai*ó a^ tucc TíéAncuif Ati fAotnú a 
t^bAifc uAtu ywá bíonn An cnÁóc CAittce ac\a. Uá 
cf-óóc Ó^f-AnA .45 imteACc 50 ITIeificeÁ. pvo'f bí ax\ 
S^f^nAó a cfoix) teif a\\ nJe^fmÁmneAC níon tu^ fé 
Aif\e "ó^ ^notA fém. t)í a tioóc a\\\. XX\a\\ T>ub<Mnc 
ax\ fite, Aot) XWac T)omn>Aitt, a bí a' "oé^n^m caj\ $Aifl- 
e-ócca *oon ob^if feo of cionn cní fici*o btiAt>Am 6 
fom (R.I.A., 3B38, t. 46) :— 

" t>évó tone-ACAm fÁ n cn At fo f^oitce \r\A IÁ\\ 

1f imeoóAi*ó ^n mÁttn a u-At-d, 
'S ní béi*ó o\\\eA*o te bÁfC uaó mbéi*ó uaúa ax\ f Ait 

1 5005^*0 te n-Áifiún uAibfe^ó : 
toéi-ó Woolly if S-ÁnAit) a jVAOAm fÁ n ^cti^im 

'S 5-AÓ CÚ ACA 1f CÁ1f 50 CtUAIf Alt\, 

Aóc cmcfA tAf fÁit An c-1ofAf 5^n fpÁf 

1f bé^ffA fí Ati cnÁirh tAf cu^n té1t. ,, (118). 

Atyú mé|t. 

1f fdté^f -Af Aon-óAoi 50 bf uit Atr\ú móf a' ceacc — 
Atf v Com móf if nÁr\ f-óct^f a teirefo f a cíf feo Afidm, 



103 

A$;uf ní téAf t)úinn a mé\x> 50 fóitt. te congnAm 
T)é, ní tin T>eifi > ó a f AóAf fé tdo íu g-Ae^oit, a\\ *oo féin 
m-A|\ cÁ S^f^nA *óá bfifeAt) Y eA> ° °é^f 6ij\e a' tÁit)f\iú 
A$;uf a cigeAóc -áf a ceAfc fém. T)o féif m^f bédf 
x\a tioibfeACA mófA CAtt a' ctife^*ó te tnne-Afbáit) 
C|\ácca A^tif te tnfeAfbAit) con^AncA feA*o béAf *oeif 
A5 nA iioibneACA beA^A 1 bftif a T>ut tm cmn. A^uf 
ní te oibneACA AtfiÁm a fACAf éhne tm cmn ac te 
f ogtuim A£;uf te CfíofCCAtfitAcc, te Áittedóc 3 a cíue 
A^uf -áitteAóc mcmne a TMome. tílAf béAf T>etf A5 
r\A h6ifeAnnAi§ uac bftnt A5 a tÁn cíofCA eite. tTUn 
zá cóif a\\ au bf ogttntn acu A^uf cóif Att avi ^CfíofC- 
AtihtAcc. O ftibÁitceAf A^uf fomeóncAcc lonncu 
A^uf CAOitíie cÁiti > oeACCA acu f eAó'f aou x>\\eAm 'OAome, 
Aj^uf cÁ oÁ\\\\ Aitte a^ 6ifmn uac bf uit A5 aow cíf. 
Cé'n éxroÁit fm aó avi fnAf a béAf tnfci nuAtn a béAf 
fí a^ éifge Afíf, nuAif a béAf a mAOt-cnuic Aguf a 
mAoiteAtmA ftéibe pA bfAC coitte-^vó, agceA'o bneÁgA 
A|\ bojvo toóA mnci, atí gtuAifeAcc A$;uf av\ fiAtnfA, 
atí ceot A^tif An c-AoibneAf a béAf mnci te tmn ua 
*OAome a beic a x>éA\\Am 50 mAic if \ax> T>eif eAtfiAit (119) 

locc. 

tTIA bí tocc Af btc Af ná 1i6ineAnnAig noitfie feo ifé 
atí toóc é ctim-Am^e cnoi'óe A^uf cAoite mcmne beic 
a' bAinc te n-A tÁn acu -j a x>'fÁy ori ti^ofCA -j ón 
n^-AnncAn f a fAogAt a CA\teAX> nuAif a bí 'cuite 'óume 
f^AnfAigce pÁ gneim a béit. t)ti móf te cuit> acu a 
5ComtiffAnnA a beic a' *otit tm cmn. 1 n-Áic *oóib 
con^nAm a c^bAifc x>Á céite if AtfiUM'ó a bío'ó cofft- 
•ótime a^ i^ff-Ai*ó ^n cé v\t>avi eite a bAf^^'ó mÁ btt món 

teif A bí fé a' T)tlt Af AgAI'Ó. X\f AVi 5CA01 fm, bíOT>Af 

fém a' comneÁt ctíit a\\ a céite A^tif avi x>á ómt) a' 
comneÁt ctiit a\\ av\ cíf . 

Sm toóc a bí a\\ avi éife^nnAó A^tif toóc móf, A^uf 
ni tié pém bAite^C tf cionncAó teif. Aó ní t>ei*ó Aon 
uJ'OAf teif níof mó. X)e\t> x>etf a^ 'cuite feAf a 
bftnt Aon \\At teif cúif mAic a X)éAr\Am a\\ a fon fém 
A^uf a\\ fon nA cífe. A\\ T) , féAT>fA > ó ctnte fe^f f a 



104 

cif\ s beit i bp<vo éine-Ann níof fAi*óbf\e r\Á zá fé, ^an 
aoti óeo a 6un Af *oo *ouine Af bit. UÁ a Lán mAite^f^ 
1 ofAt^ó 1 -ocín n-A tidfeAnn póp a' f^n^óc te n'pAgátt. 

Cotum Cttte. 

Uíj\ ^n bit azá a' *out Art 4gAi*ó if món An poitge.Af 
•oon cé ^ bpmt pÁinc -Ai^e mnci. 1TUn cá 'ctnte f e.Af\ a' 
•out ^f AgAi*o *oo néin a óéite A^uf ^aó Aon*ouine 
fáfCd. 1TIÁ bíonn uif\e-AfbAi*o an óofp-'óuine fs^tAm 
ní bei*ó mófván moitte ^if 50 bpÁgA fé ptige te é pém 
& f eabf ú : — 

' Cuin Cotum Citte & be^nn-ACc 6u$dib 
A$uf T>ubAifC fé tib & beit &s ót, 
A^uf &r\ cé r\At jvdib fin di^e 
An *oume eite *óá tab-Ainc *oó." 
tlí né bí 1 sceifc ^i^e 50 5CAitpe«A*o fé a t-Abdinc *oó. 
t>Á ■£CA\te& t ó, ní be^t) buit)eAóAf &s T)ia nó 45 *oume 
4if . Tlí beA*ó m^it *ÓÁ 6noi*oe nÁ tuaigToedóc *oá -Anam 
ann. ílí mó nÁ fin & bí fé motc-áó ^n An ót. Sédtt'o 
4 bí 1 ^ceifc di^e, mÁ 'fé A*oubdif\c ^n ó^mc 6on an 
bit, ^uf on*ouig Thd fiAf d 6Áif ^ beit a^ *6uite fean 
d^uf na6 mbe^ó &r\ fAi*óbin & tuigeA*o An &r\ mbo6c 
46 a' cui*oiú teif, d^uf 50 5Cui*oeó6^*o n^ "OAome fém 
te 6éite 4f\ & 5CfUA*óói5, -j n^6 mbe^*ó ^ontiiiine imm- 
t>e^6 ?Á t\-a be^tA. "C& fé nÁi'óce nuain & bí Cotum 
Citte Af &r\ fdogdt ^uf\ 6uif\ *oume 6151 n ceifc Ain : 
cé'n bait & t>e&*ó &r\ éinmn fd f-AogAt & bí te ce^6c ? 
TVmnif Cotum Citte f^édt n^ *ocf\í bpe^CAí *oó. t>\ 
cfí pe-AC^ &s Cotum Citte : cac ^suf *of\eoittín A^uf 
cuit. CuxM*ó Cotum Otte ^m^ó & fpAif*oeoif\eA6c 
t^ A^uf 'fA-o'f bí fé Amuig tmc &r\ *of\eoittín &r\ 6uit. 
/d^uf *o J ic &r\ c-ac ^n *Of\eoittín. T)ubAif\c fé ^uf m>Af\ 
fm & be>A*o fé 1 néifunn — 50 mbeA*ó n^ *o^ome a 
ftu^-ó-ó & céite. A^uf &r\ f^*o 'f beA*ó fin AmtAi*ó 
50 mbe^*ó éife ipÁ meiff A5 ua ^&itU A6 6orh tu-At 
if te^nf ^i*oíf *oon 6óif\ Aguf béAffAi*oíf comtfom r\A 
f émne *ó-Á 6éite 50 n*oíbf\eo6Aí n^ gAitt A^v\y 50 mbetfó 
éife f^of. Ajuf 'r\& *ói^i*ó fm 50 mb' ^oibinn *oon 
cé pn a be^*ó beo 1 n6if\mn. (121). 



105 



Foctótm 

The numbers refer to paragraphs (printed at foot). Ih* 
Roman numerals refer to poems. S.£. = SeAn-poctA. 

♦Words which I have not met with in the spoken language 
are marked with an asterisk 



Ab, (who, which) was, would be. 
ÁbAtcA, able ; clever, 61. 
AbfAijjim (=AbfAim), encl. to 

A-oeinim, I say ; a n-A.,* what 

I say/ III, ii. 
AbjtAf, m., yarn (S.£.). 
ac 50, with subjunct., as soon as, 

19, 38, 78. 
ACAn, m., space ; space of time, 

while, 9, 5An Aon acaji, 45, 

soon, g. 30. 
ACftsmn, v. Acmuinn, 98. 
AclAiseACc, /., feat of agility, 

athletics, 107. 
Actú, m., freedomof use, limbre- 

ness, 5. 
Acrhuinn, /., (1) endurance, 4, 

(2) resource, 52, (3) appliance, 

application of power, 98. 
Acnéirj, m., plain or level 

country, 12, 95. 
acc, m., an act, cti^A-ó acc 

AmAC 48, ' an act was passed.' 
A"ÓAntA, perhaps AOntA, "ouine 

A-ÓAtitA, ss. a íooL 
Á-óbAti, m. t (1) cause, reason, 

25, 64 ; (2) materiai, 21 ; (3) 

source of innammation, 95 ; 

•oéAnArh Á-óbAin, ' making 

pus/ 

showy, pictur- 



AenAC, bnght, 
esque, III, iJ 

Aenmui-óeAcrj, 
VII, 22. 

A5, at ; A5 a 



taking the air, 



:\vhose 



A5 ts 



ojien used vjith oblique cass 



of rel. ; A5 a -octiiceAnn -oom 
blÁt VII, 11, 'whose blossoms 
fall for me/ ^5-^=^5. 

A5AIT), /., a face ; Att a^aió, 
opposite ; ahead, 3 ; Af a 
hA5Afó f éin 29, ' on her own 
account ' ; 1 u-a^ai-ó, against; 
A-oéAnpAf mA A5AIT) 77, ' who 
opposes ' ; titjbfA-o f é a 
A5A1-Ó fiAf 74, (20), ' would 
turn westward ' ; a 'cAbAifc a 
A5AIX) 11, ' setting about ' ; 
81. 

A5fAim, I entreat, invoke ta 
aid, condit. IV, 9. 

Ái-óbéit, terrible ; vast ; enor- 
mous(lv), 74. 

Áit, liking, pleasure, níofb Áii 
teif 107, ' he did not like/ 

Áitte, /., beauty, 119. 

ÁitteAcc, /., beauty, 19. 

AimteAf, m., something to his 
disadvantage, 54. 

AimneAf, m., doubt, 38 ; sus- 
picion, 55, 90, 

Aimfif, /., time, Af a. 5, ' in 
service,' ctiif fé Aitnfif teif 
107, ' took service with,' 
' devoted himself to.' 

Ám, /., desire, if Áin te 104, 
' desire.' 

Aincif (Ainceif), /., lasting 
iníirmity, disability, 20. 

Ain-cnei-oeArh, m. t unbelief, gv 



io6 



Ain-ófíorctnseAcc, /., the non- 

Christian world, 87. 
Aitroeif, 50 Via. 46, ' badly off, 

crippled.' 
Anroeoin, t>á Ain-oeom, in spite 

of him ; Aint)eoin nAC 2, 

' even though . . . not.' 
*Ain-oeoncAc, v. óstÁCAf. 
AineoUc, ignorant, 65, pl. 9. 
Ameotuf, m., ignorance, 38. 
Ainm, m., name, nominal, 58. 
Ainmn, /., a maiden. III, 6. 
Áifo, /., ríeed 23 ; attention 32. 
Ái|t*oeAlt, m., watch, watching 

7 ; r-An ÁijvoeAtt 33, 45, 

' watchful/ ' having a care.' 
Ai|\e, /., heed, attention, 43. 
AineAC, watchful, careful, 4. 
AineAccÁit, v.n. feeling, 67. 
áineAth, v.n., counting, en- 

umeration ; ^An ÁifeAth Af 

105, ' not to mention.' 
Ainisim, I notice, feel, pret. 39. 
Ainne, m., a sloe, gpl. Ái|iní 

VII, 2. 
Áijméir, /., stock, 81. 
Aif5e ; a gift, 1 n-A., for nothing, 

1 n-A. nó te ceAnnAÓc 15, 

' for love or money.' 
^ipÁ, /., Asia, 89. 
aic, excellent, Vaic uai-ó 41, 

' he was well able ' ; comp. 

50 mb'Aicí tiom III, 23, 

' I should prefer ' ; strange, 

II, 1. 
AiceAncAf, m., acquaintance- 

ship, tncc a. 110, acquaint- 

ances. 
Aic^eAnf (50 h-), very shortly 

110. 
Aic^em, /., a type, something 

after the pattern of, counter- 

part, 88. 
aicí, comp. of aic, q.v. 
Áici5im, (1) begin, start, set 

about, pret. 39, 57 ; (2) 

prove, force a thing on some- 

one, 68 (v.n.) ; emphasise a 

fact, 84 (v.n.). 
aiciú, v.n. of Áici5im, q.v. 



A^cméAtA, /., regret, 23, bfieié 

Afi a AicméAÍA 12, ' ieave to 

undo what he had done.' 
Aicne, /., k:iowledge ; reco- 

gnition, a a. a cun 1 n-tút 

•oó ioy, ' to reveal his 

identity.' 
AicneAccÁit, v.n., to know, 64. 
Aicm^im, I know ; recognize, 

fut. rel. 30. 
Áicni-o, certain, special, par- 

ticular, 63, 113; (50 h-), 

especially, 7. 
Aicm^e, /., repentance ; 50 

n*oéAnf a . . . Aicjn^e cnuAi'ó 

Aiin 38, ' will bitterly repent 

it.' 
Aitnif, /., imitaHon, 25. 
Atttif, r.x., sweat, Attuf a 

cnÁth 10, 37, ' sweat of his 

brow.' 
AlpA-ó, v.n. to grab, 49, 68. 
AtpAtfe, m., a grabber, ra- 

pacious person, 37, 49. 
AtpíifeACc, v.n. grabbing, 68, 

76. 
aIpa|a-óa, adj. grabbing, 68. 
AÍpú, v.n. to grab, seize, 89. 
Atpni5im, I grab, seize. 
Alptngce, seized, grabbed, 68. 
Am, m., time, pl. AmAnncA, 88. 
AinÁm, alone 5, only 112. 
Am*otii5im (= A*omui5im), I 

confess, admit, 3 pl. pret. 3 ; 

3Q> 42. 
Anrotiiste, p. part. admitted, 

90. 
AmtAi"ó, so, thus. 
AthttiA"ó, m., damage (through 

weather), 16. 
Amti (=Anrux>A), astray, 27, 

67 ; -otit Attitj 48, ' error.' 
AnACAin, /., calamily, mis- 

fortune, harm, 5. 
AnAm, m., soul ; life, 19, 31, 

Ann, in it, him ; in existence, 

112. 
AiinAm, seldom ; rare 110. 



107 



Atífóg, /•» distress, misery 12» 

94- 
AtittnfseAc, rapacious, 37. 
AOitmeAf , w., delight, 85, V, 8. 
AOifleAtibAi-óe, /., senility, dot- 

age, 13. 
AonjiAic, m'AotifAic, alone, 25. 
Af, for, because, 104. 
Af, (1) on, upon ; (2) for, Af 

beA^Án 92 ; (3) at, Af TnnnéAf 

34 ; (4) amongst, Af fíoJACUA 

móf A 46 ; (5) Of, A]1 A fOCAt 

90. 
ajiac, m., control ; 1 n-Áf ac a 

céite, ' at each other^ 

throats.' 
AfAe, for, because, 12, 37. 
Af b, 54, (to whom) was. 
AfbAfi, m., corn, g. 15, 67. 
Afo, m., and /., height, Af Áfo 

An cf Ao^Ait 41, ' at the 

height of their power/ ' up 

in the world/ 
ÁfT>-ceAnnpoifc, m. pl. t rulers, 

generals, 86. 
Áfoú, v.n. of Án*OAi5im, I raise 

up, 116. 
AffAnn, m., feeling, 5. 
ÁffA, m., ancient, 89. 
AfSAtt, /., armpit, d. 72. 
ÁÚAf, m., cause of rejoicing, 

g. 21. 
AcÁúA|t, pres. impers. oí acá, 

is, 21. 
Ac-buAite, /., a disused milking- 

place, III, 13. 
At-comAifte, /., change of plan, 

20. 
Atnú, v.n. change, to change, 

11, 52, 53, 90. 
Atftngim, I change. 
At-toif, far east, 89. 
At-*»Aif, /., a second time, 

again, 5, 107. 

daca-ó, v.n. to hinder, interfere 
with 12, 26, 37, 115. 

bACAttAC, curled III, 22. 

bÁ-oóif eACc, /., boating ; sea- 
faring, 109. 



bAtqfAigim, I threaten, 14, 
pret. 14. 

bÁi-óce submerged, wet, 3, 

DAicín, m., a mean or despic- 
able fellow, 107. 

bAit, /., plight, condition, 5, 
x 7> 57» 78, ní feAff An bAil 
Af a bpf Ainc é 25, ' France 
is no better off ' ; good 
condition 79, bAit ot>aih, 
fix, straight. 

t)Aite An CobAif in *OubACCA, 
Cornamona, 73. 

t)Aite Uí t)neACÁm, 38, Bally- 
bricken, Waterford. 

DAiteAC, quite, 5, 46, 115, 120. 

bAimm, I cut, pull, take away, 
a bAin T)ó 35, belonged, 
concerned ; bAin *oe, deprive, 
19 ; cofi a bAinc Afctj 19, 
to stir them, bAineAT) fé 
atmac 101, ' struck out ' ; 
' acquired,' 98 ; bAineAT)A|* 
teAf Af, 103, ' utilized.' 

bAinc . . . teif, v.n. connection, 
concern with, responsibility 
for 86, 39, 76 ; bAinc .... 
•oon, interest, 78 ; bAinc 
AmAc, to obtain. 

bÁife, m., goal, field for play- 
ing ; game 14 ; 1 -ouof ac 
bÁifie (also bAjif a) i, ' at the 
very outset ' ; btiACAitt b. 
107, playboy ; victory, 79. 

bÁifneAC, m., a limpet, pl. V, 
16. 

bÁice, bÁitce, bÁtA-ó ; drenched 
86 ; submerged, wet, 3. 

bAtAT), m., smell ; scent, track 
72, iii. 

*t>AtsÁnAC, gpl. Balkan 

countries, 96. 

bAtt ACfA, m., implement, 22. 

bAtú, v.n. gaining, profiteering, 
86. 

bÁn, m., green untilled land, 
98. 

bÁn, vacant, empty, 33, 36. 

bAnntÁm, a ' bandle,' a measure 
of 30 inches. 



ioS 



bAnrÁmre, /., advantage ; 

favourable opportunitv, 8. 
bÁnu, v.n. of bÁnui5im, I lay 

waste, depopulate ; being de- 

populated, 91, 92. 
bAor, foolish, VII, 14. 
bAfAmn, /., tidiness, econo- 

mical use ; connected ac- 

count, 63. 
bÁff, m., (1) top, summit ; 

(2) crown, palm, bÁff Áitte 

119; 21; (3) addition, 6; 

(4) bÁf f bmne 37, 52, surplus 

(population, etc.) ; (5) crop, 

15, 10, pl. 105 ; (6) result, 8. 
bAffAX>, m., (1) hindrance, IV; 

(2) to surpass, excel. 
bAffAi^eAcu, /., an estimate, 

106. 
bAf^AX), v.n., impede, hinder, 

clog, 39, 120 ; g. cun 1 

mbeAtAC a mbAf^tA 78, 59, 

' send them to their de- 

struction/ 
bÁtAX), v.n. to drown, being 

drowned, 45 ; (g.) ctfinn 

bÁice IV, 18, ' high sea/ 
béAt, m., mouth, béit x>OfAif 

100, ' next door/ a cAmc 

béit 84, ' his spoken word.' 
béAt au Aúa, 34, Ballina. 
beAtAc, m. } a wav, 78, 59 ; 

Af beAtAc eite 81, ' on the 

other hand.' 
beAnnú, m., a salutation, 6. 
beAnn, /., (1) a peak ; (2) a 

" band," the number of 

sheep, etc, required to graze 

land, (g.) bÁff bmne 37, 52, 

' surplus population.' 
tDeAfcÁn nAorhtA 113, an Irish 

saint to whom prophecies are 

attributed. 
beAf nA, /., a gap, 68. 
beAfc, m.. a plan, 18, 23, 116 ; 



a bundle. 



w 



beAfuAc, clever, 57, tricky. 
beAfuvn^eAcc, /., cleverness, 

57, trickery. 



béAf, m. t a habit, pl. 51, 

habits, manners. 
beAÚA, /., provisions, (uncooked) 

íood 2, 13, 14, 15. 
beix>, fut. will be ; beit> teo 31, 

' they will succeed ' ; fut. 

pass. bei-óf eAf 106. 
*t)eit5e, /., Belgium, 100. 
beifte, born, 21. 
beiú, v.n. to be, a beit Aif 117, 

1 to be obliged to.' 
beiúí, 117, condit. pass. would 

be. 
beo, alive, beo bocc 48, 107, 

very poor. 
beocAn, v.n., to enliven, 98. 
beoif, /., beer, IX 3 7. 
bisitt, /. abstinence, 41. 
bmneAf, m., melodiousness, 

VII, 6. 
bíox> . . . nó nÁ bíox>, 54. 

whether . . . or no. 
bionx)A! Af a mbionx)A 39, 

' at their best/ 
btAX)Af , m., flattery ; plausible 

talk, 18 ; fmne btAX>Af teif 

3, ' tried to fall in with.' 
btAX>AfAC, complimentarv, 

rlattering, 66. 
btAf , m., taste ; some (oí any- 

thing), 15. 
btiAT)Am nA bpfAncAÓ, 91, 

' the year 1798/ 
boc, m., a rich man, capitalist, 

11, 20, 86; a domineering 

fellow, 77 ; pl. 48. 
bocc, m., a poor man, 121. 
boccÁn, m., a pauper, 14. 
box)AÓ, m., a churl, a big 

brutal-looking man, brute, 

40. 
bo5AC, m., quagmire, 74. 
bo^AX), v.n., loosening, 7. 
boicceAnAcc, /., poverty, 48, 

77- 
boits, npl., bellows, gpl. 98. 
*t>otféibeACAf, m., Bolshe* 

vism, 116. 
bonn, m., foundation, finne 

bonn x>ó pém 28, ' established 



109 



himself,' cuin fé bonn Atjt, 

' inquired about it.' 
bocós, /., cottage, cabin, hut, 

72. 
bocún i: m., mistake, 58. 
bfiAbAc, /., proíit, 17, 44, 82, 

a' OAinc bf AbAi^e TJíob 28, 

' exploiting them.' 
6fÁc, m. tÁ Ati bfÁté 31, the 

Day of Judgment, 50 bfÁc, 

for ever. 
b\i&t> A S^Vl, substance, effects, 

capital, 42 ; stake, riches, 

102. 
*bnÁitfeACAf, m., brotherhood, 

brotherly love, 87. 
bfAon, m., a drop, pl. bn aouaca, 

102 ; a' -oéAnATri bfAOin, 96, 

' forming pus.' 
bf At : a' bfAt 11, about to. 
bféAg, /., a lie, bféASA a 

fArhtAi5 fé teif 110, 

1 belied,' cuin fé bféA5 aw 

tia hé. 64. 
bféA^AC, lying, false, 29, ói, 

92. 
bféA^nú, v.n. deny 112 ; belie, 

85- 

bfeAtnú, v.n. t look, 15 ; An 

cpti^e a bfeAtnú mAf if 

cóin 37, to act judiciously 

or cautiously. 
bneit, (1) v.n. bear, catch, etc, 

12 ; judgment 22, 115 ; de- 

cision, 106. 
briíj;, /., force, eífect ; t>á bf 15 

f in 49, ' on that account.' 
bníojjrhAri, stout, 107. 
bfifCA-o, (1) defeat, disaster, 3; 

(2) becoming bankrupt, 24, 

TI 9 »' (3) break out in revo- 

lution, anarchy, 52. 
bfifim, I break ; btufeAT> Oftvj 

46, ' they were defeated ' ; 

onrf. Af An bfOi^iTj acu 92, 

' lost patience/ 
bfif ce, broken ; in revolution, 

at war, 114. 
briqnnAc, m., offal, bran, 113. 



bpofoú, v.n. incite, egg on, 

12, 24, S2 ; Aif 43, hurry on. 

bfotcÁn, m. t gruel ; inA b. 

11 4, ' in complete anarchv/ 

bfUAC, m., bank, t n^neim An 

•oÁ btvuAC 31, ' on the fence.' 

bfúsATJ, v.n., to crush, 103. 

bfui-o, /., bondage, 1. 

btvtnseAn, /.. a fairy palace. 

bftnseAn, v.n., quarreling, d. 

36. 
bfúi5im, I crush, condit. 74. 
bnvnt, v.n. /., boil, 100. 
buATJAifc, trouble, annoyance, 

80. 
bvjATJAftA, troubled, saddened, 

71 ; lonely III, 15. 
bvjAi-ó, /., (1) victorv, 8, etc. ; 

(2) gift, attribute, 32. 
buAiTJfeAT), m., sorrow, trouble, 

worry, 59. 
bvjAitim, I beat, strike ; go, 
rush, 12, 77, 80 ; biiAit 
comfÁ*OAcrj Af a céite 73, 
* became comrades/ 
bvjAtAT), v.n., beat, strike ; 

rush, 27. 
bvjAnú, v.n. to make lasting, 1. 
bvj"OÓ5, /., a heifer, 72. 
buiT>eAC (leg. bA-óc ?), m. p 

margarine, 34. 
bvjiT>eACAf, m., thanks, ^au b. 

18, in spite of. 
bvjitte-fÁ-tvjAifim, m., an ap- 

proximation, 113. 
bvjifeAT>AC, /., bellowing, roar- 

ing, 85. 
bvin, m., bottom ; Af bun, 
going on, 49, on hands, 42 ; 
bnn Of cionn 2, wrong ; 
1 mbvjn 75. ' in charge of.' 
bnnAT), m., (1) race, descent 5 ; 
(2) descendants, 47, 48 ; (3) 
ancestors, 46. 
bunÁice, almost. 
bvjn-f^ÓAt, m., original story. 

106. 
bvjncÁifce (=bAncÁifrje), / 
advantage, profit, 62. 



110 



CAb, m., lip, (S.£.). 

CAbAin, /., help, assistance, 

relief, 4, 12, 40. 
CAbtAé, m., a fleet, 5. 
CAbnú, v.n., to help, assist, 5, 

21. 

ca"oót>, w.fi.. kindle, rékindle, 

5°> "4- 
cAi*oéif, /., a questioning, in- 

quiry, g. 78. 
CÁ1I, /., reputation, 33 ; fame, 

renown, 47, 79 ; repute, 52, 

57, 85. 
CAilteAC "óéAffA, d. t 73, the 

Old Woman (or Nun) of 

Beare, a mythical írish 

character : a corn goddess (?). 
cÁiti-óeAcc, /., mind, character, 

7,42, 81. 
CAitteArriAin, /., loss, 54, to 

loose. 
CAittim, I lose, pret. 42 ; die, 

pret. pass, 13, 92. 
CAittueATiAf, m., loss, 54. 
CAimitéAf Act, /., crooked ways, 

38, 75- 
CAirmtéAfAi"óe, m., a person of 

crooked or dishonest ways, 

90, pi. 38, 83. 
CAiríc, /., speech, -oe CAinc béit 

32, verbally ; asservation, 

85 ; words, 121. 
cAmceoin, m., a speaker, 28. 
CAincijim, I speak, rel. 111. 
cÁif, /., open mouth, grin, 118. 
cÁif*oe, /., respite, 44. 
cAinbneAc, in phr. tia ciatica 

cai|\ bn eACA 89, ' remote ages.' 
CAifteÁn Uí néitt VII, 4, 

O Neill's castle. 
cAiteAm, v.n. spend, 41 ; 

cAiteAm Atmfine 32, a pas- 

time ; 1 gcAiteAm, during, 

71, 72 ; CAtteAm -j fÁgAil 

41, living up to his income. 
CAintiseAC, m., a Catholic, 93. 
CAitim, I throw, spend ; f a 

f AO^At a cAiteA-ó 120, ' in 

bygone times ' ; in pass. = 

pass away, 72. 



CAittm, I must ; condit. t sub- 

junct., 121. 
CAttce fiAf, abandoned, 59. 
CAtctngte, hardened, 59. 
CAtt, m., want, destitution, 75 ; 

necessity, 36. 
CAm, m., crookedness ; caíd 1 

T1-A5A1-Ó ah CAtm 37, retali- 

ation. 
catia-ó, v.n., to sing, 8 ; to 

speak aloud. 
CAOite, /., narrowness, 119. 
CAOtme, /., gentleness, 119. 
♦cAom-comfAC, m., good-will, 

114. 
CAOineAcÁn, m., crying, 66. 
CAOtneAf , m., gentleness, kindli- 

ness, 6. 
CAot-ctn-o, /., slender portion, 

17, ' worst of bargain.' 
CAomAmAtnr;, /., protection, 

sheltering, shielding, 109, 

110 ; Af a CAomAmAinr;, 108, 

' on the run.' 
cAttA, /., a friend ; in sense of 

beloved, or faithful friend, 

VI. 
CAf^uf, f., Lent, 41. 
CAf f ac, scabbed, with broken 

skin, 51 ; scraggy. 
cAfCA-ó, v.n., dig up, shovel up, 

II, 12. 
cAtttAnnAc, friendly, 5. 
cAftAnnAf, m. t friendship, 114. 
cÁf, m , a case, cause ; tf cÁf 

imn 7, ' we trouble about ' ; 

f a ^cÁf ftn -oe 15, ■ as far 

as that goes ' ; cf. cÁ-ÓAf . 
cAfAim, I turn, pret. pass. 110 ; 

CAf ax> -oóib 105, ' met ' ; 

cAf ax) Ca"Ó5 34, ' T. chanced 

to be.' 
cAfAOfo, /., a complaint, I, 5. 
CAfAOfoeAC, adj. used as v.n. 

25, complaining ; cf. motcAc. 
cAt, m. t a battle ; a battalion, 

P*. 5- 
ceA-o, m. t permission, ceA*o a 
cinn 11, free rein, free hand. 



III 



CéAt), m. t a hundred, pÁ céAT> 
60, ' a hundred times/ 

céA-ócAc, a hundredfold, 16, 
36. 

ceA-otá, v.w., consult, 77, 80. 
ceAT>tíi5im, I consult, past. 

subj. 80. 
•ceAn^ ws<?^ as gpl. of cion, 

crime, v. conAin. 
ceAtíA, already, 18. 
ceAnstAijjim, I bind, pret. 76. 
ceArm, m. t a head ; uti ciun 23, 

ahead ; ceaun 1 5ceAnn, in 

turn, individuallv, 90. 
ceAnnAéc, demand, 45 ; buving. 
ceAnnAi-óe, m., a merchant, 17. 
ceAnnAf , m. t authority, control, 

11» 35» 52, dominion, 90. 
ceAnnAfAc, adj., in authority, 

100. 
ceAnn-r aoi, m., shame, 23. 
ceAnnponc, m., leader, 9, pl. 

18. 
ceAnnrú, v.w., subdue, 57. 
ceApA-ó, m., thought, idea, 59. 
ceApAim, I think ; invent, 

pret. 10, pret, pass. 88, 99; 

intend 21. 
ceAptA, invented, 33 ; "passed/ 

92- 

ceAfnbAC, w., a gambler, 24. 
♦ceAncAtl, a circle, orb, 4. 
ceAnc, m., right, origin, ó 

ceAfc 35, ' by right.' 
ceAncií, v.n., to set right, 116. 
céAfA-ó, v.n. t torturing, 115. 
ceAfACc, /., complaining, 25, 

46. 
céAfAim, I suffer, 40 ; pret. 25 ; 

torture. 
ceAcrtArhnAC, adj., quarterly, 

rerpnán c. 70, ' quarter 

sessions/ assizes. 
céile : in phr. ó céite 9, 

assunder ; mAn a céite 81, 

ahke. 
CeiteADAn, m., warbling, VII, 

3- 
ceitpeA-oóirt, m. t an earwig, 

centipede, 74. 



ceitc, v.n. t to conceal, 28. 
céim, m. and /., a step ; rank, 

25 ; céim fíof 61, ' lowering 

of prestige/ 
céin, d. of ciAn ; 1 5céin III, 

16, ' from afar/ 
cetf/o, /., a trade, business, 32, 

42. 
céiffeAC, /., a thrush, II, 21. 
ceifc, /., a rag, pl. 64. 
ceif c, /., a question ; cÁ f 6 

1 sceifc 5, 11, surmised, 

believed ; 1 sceif c, to the 

fore, into prominence, 8, 10 ; 

iA"o féin a curt 1 scetfc 33, 

' make themselves felt ■ ; a 

CAbAif c 1 sceif c 93, ' to bring 

that about/ 
ceo, m., a fog ; aou ceo, any- 

thing, 23, 53, 99, n6. 
ciAtt, /., sense ; Af a céitt, 

mad, 5, 115 ; Af a céitt 110, 

' sober,' curt 1 ^céitt 59, 8o f 

87, make believe, pretence. 
ciauca (pl. of ciau), ages, 37, 

ua ciauca CAinbfeACA 89, 

' remote ages.' 
ci-6, although, 3, 5, 7, etc. 
cineA-ó, m. t surname, family, 

race, 5. 
cinneA-ó, t/.w.,defeat, "beating," 

excelling, 46. 
cinnim, I outdo ; fail, 50 

5Cinni"ó of Ainn 26, ' until 

all fails ' ; An ruro a cmnpeA*o 

Ain 117, ' what he could not 

help.' 
cinnce, certain ; 7 é cinnce 

Ofcu 115, ' they having 

failed ' 7. 
cinnceAcc, /., certainty. 
cion, m., (1) a share, 101 ; (2) 

love, 28, 39, 53. For devel. 

of meaning share : love, cf. 

ctnxj, a ctn-o, pÁinc, etc. 
cionn, m., loc. and dat. of 

ceAnn, head ; An bt. -oÁrí 

5Ctonn 46, ' the following 

year.' 



112 



cionrpocAin, /., cause, origin, 
21, 86, n6; excuse, 39. 

cionrAc, adj., responsible for, 
to blame for, 41, 86. 

cíoi<úa, combed, 105 (S.£.). 

cíof , m., rent, pl. 37. 

cifeAC, /., footstool, g. 86. 

cit, m., a shower, 27. 

ctÁDAf, m., mud, 64, 85. 

ctAX>Ac\ m., the shore, g. V, 16. 

ctAx>Aine, w.. a coward, villian, 

5- 
ctA-óAfitA, cowardly, demora- 

lized, 46, in. 
ctAix>eAth, m., a sword, pl. 88. 
ctÁiff eAC, /., a harp, g. VII, 3. 
ctAif, /., a trench, gpl. ua 

^CtAffAC. 

ctAiiifÁn, w., grumbling, com- 

plaint, 41. 
ctAmpA|t, m., disturbance, row, 

12. 
ctAnn, /., a family, a clan, npl. 

CtAinne 5Aex>eAt 84, the 

native or Gaelic Irish. 
ctAnn, /«, two threads woven 

together, npl. ctAnnA 88. 
ctAnnAC, in ' claus ' or slceins, 

III, 22. 
ctAOix>eAX>, v.n., defeat, crush, 

5- 
ctAOi-óce, cnished, broken, III, 

14. 
CtÁf (au), V, 4, Claremorris. 
cteAcc, m., practice, 21. 
cteACCAim, I practise ; am 

used to, pret. 82. 
ctói n, / , the clergy, 84 ; V, 5. 
cteice, m., a quill, 104, ^au bun 

cteice . . . well proportioned 

and regular. 
cUac, m., a phalanx, battle, 5. 
ctifeAT), m., failing, 5, 119. 
ctifim, I fail, pret. 5. 
ctó, m., print, 21, 60. 
ctocÁn, m., steppting-stones, 

a causeway, 72. 
Ctoc riA Rón, 107, Roundstone, 

( onamara. 
ctmce m., a game. 115. 



ctúix>, /., corner, recess, 6» 
ctumAc, m., feathers, 63 ; I, 7. 
cnÁim, m., a bone, gpl. '10. 
cneAX>, /., a wound, 65, 96 ; 

cox>tAX> a.h a 5cneÁx> 65, 

1 remain unmoved by their 

sufíerings.' 
cneAfx>A, cneAfCA, honest, 26. 
cneAfx>Acc, /., honesty, g. 117. 
cneAfú, v.n. healing, 96/ 
cox>tui5im, I sleep, rél.'VU, 9. 
co^At, m., cockle, tares, 38. 
coix>feAb, /., intercoursé, 108. 
coix>fi5im, coixnpm, I asso- 

ciate with, approacn, am 

friendly to, pret. 14. 
coi^cfíoc, loreign, 35. 
coi^cpoc, /., a foreign couhtrv; 

remote district, 6. 
coiteÁn, m., a whelp, 72. 
coimx>eAcc, /., escort ; support. 
coiméAX>, m., a guard, guarding, 

a c. beACA 42, ' his pro- 

tectorof life/ i.e., ' his armed 

right hand.' 
coimifce, /., protectioa, back- 

ing, 62, 95- 
coimtmt:, v.n., competing with, 

102, hastening. 
coimtiseAC, strange ; foreign, 

35- 

coinf eAfc, /., coll. pl. of cié, 

a hound, III, 5. 
comneÁt, v.n. keeping, II, 6 ; 

coinneÁt cúit, 83, delaving, 

retarding. 
coif, /., a crime, 87. 
cóif, right, fitting, 31 ; hospit- 

able, Af cóif 115, ought. 
cóif, /., (1) a proper thing, &\s 

An scóif 36, ' properly ar- 

rauged,' ' just ' ; (2) a favour- 

able wind, IV, 3. 
coifce, m., oats, pl. coifcí, 16. 
coif {d. of cof, a íoot), beside, 

109. 
coifcéim, /., a step, 25. 
cóifif , /., a party, a feast, 108. 
coifne (=coifx>e), m., jury, 63. 
cotb, m., edge (of bed), 72. 



H3 



com&ifteATri, v.n., calculating. 
coritAiftim, I reckon, consider 

I 12. 

comAiftte, /., advice, council ; 

iníluence, 50, 109 ; plan, 5S ; 

A-jt a coriu\ifte péw 42, as 

he should wish it,' ' at his 

own comnaand, , 54 ; 1 mbnn 

coriiAifle, ioi, ' acting as 

adviser ' ; Af a ^coriiAijtte 

■péiTi 105, ' free,' 
coriiAiftteACj m., an adviser, 37, 

53, pl. ministers, 2$, 115. 
coriiAifl i$mi, I advise, 53, pret. 

14, past subj. 14. 
comAipce, calculated, 16. 
corhAtt, wt., mutual help, co- 

operation, 17. 
cotVfóÁtt, /., convention, con- 

íerence, 97. 
corii^A^, m., proximitv, reach, 

II, 14, 1 5COTT15A11 III. 3, 

near. 
C0TYi5AttAC, convenient, readv 

at hand, 80, 105. 
coriitíotuvó, v.n. to fulfil, 11. 
coriiliu\-OA]\, })i., companv, I, 

4- 
corrilncr, ;;?., association, 93. 
coriintn-óe, v.n. to dwell, 3 : 

habitation, 48. 
comntnjim, I dwell, nrf., VII, 

9- 

eomófCAf, ;;:., comparison. 43. 
compói|ireAC, comfortable, 05, 
comnÁxu\éu, /.. compamonship 

comtu\iemb ( 1 sg. fut. of con- 

^iccim, I come togcther 

with. touch, etc, 11 1 ; v. 

Eriu, vol. v., pp. 20S, 214. 
com-ftnm, sum total. 1 5:00111- 

ptaiTTi, 42, total. 
comcttom, evenlv, II, equal, 

116 ; average. 81. 
coritúnom nA fémne, ;;:.. 30. 

121, íair plav. 
*conAip, /.. a \vay. coiiAif ceAtt 

11, ' path of crime.* 
conoAe, ;/?., a countv, pl. 17. 



con^iuuri, m., help, 95 ; labour, 

worhers, 15; g^ coti^-t.v 

4 Sa. 51. 
eotiTTOAft (conntu\-ó), m., con- 

dition, 85 ; pl. comu\j-tv 
coTTTitAC, ;;:.. stubble. I, 1. 

(alsa comnleAc). 
connlÁn. ;;:., ingenuitv. 33. 
conntuvó. ;;:.. alliance, league, 

11, 2^,, compact, 76, 
conrnUAifT. /., danger. 31. 
con, ;;:., a stir, 19, turn, re- 

taliation, 17 : position (of 

atíairs) 113. 
conji, occasional. 6. 23, 81. 
coff p^néACÓ^:. /.. a crar-e, 73. 
connAC. unsteadv ; disturbed. 

35. TI 4- 
cottjtAi^it, /., disturbance, re- 

belhon, 93, 94. 
conjuutim, 1 stir up, excite. 33. 
eof ftn^te. disturbed. 37, 46. 
cónuAf, m., yi) generositv. 

hospitalitv, 10S : (2) con- 

dition, attítude. 43. Cf. 

cóitt. 
cof, /.. a foot ; cof tta T€hneA"ó 

72, ' beside . . ..' cof Af coif 

116, pari passu : le coif 1:.. 

' to spare ' : v. coif 
cofAitrc, :'.;:., to protect. 56 : 

5- *3« 

cof AirilAcr, /., appearance, 9 ; 
resemblance. ]ikeness : -oul 
1 sco]\\ihU\cu 40. resembles ; 
evidence of the existence oí 
something 10 : lifcelihood, 79, 

cofAticóijt, ;;:.. a defender. 101, 
103. 

cof^. ;;:.. pre\'ention, 11. 115. 

cofthAít, like. if coftiíiAitj it 
seems. 30, 41. 

copuMtim, I piotect, ptei 103. 

cofCAf, m. t expense. 103, 

coru-tim. [1) I mamtain, pl. 
: stich tc 
tinue. 62, 109 : 3) congre- 
gate, associate toj . ar, SS. 

CttÁ"ó, ;;:.. torture, pain, 41. 



ii4 



CfAob, /., a branch ; palm, 
distinction, 10, 107 ; cfAob 
cof AticA 13, defender ; cfAob 
Áttiinn, 20, ' pride/ ' flower.' 

CfAob-f^AOiteA-ó, v.n., spread 
64 ; distribution, 22. 

CfAptA, gathered in, 75. 

CfAtAX), v.n., shaking, 104. 

CfeAC, /., ruin, destruction, 
13» 36; mo cneAC IV, 13, 
1 alas. J 

ctieACAirri, I ruin, past. subj. 
24. 

cnéAcc, /., a wound, pl. 11. 

cpéAf 05, /., clay ; fÁn 5cnéA- 
f 015 78, dead. 

CfeAptAi^te, crippled, 5. 

CfeACA, V C]UZ. 

c-pei-oeAniAinc, /., credit, 22. 
Cneij-fliAb, 73, a hill over 

t>Aite An CobAif, Coniamona. 
Cfteir-omc, v.n. to believé, 32. 
C ftiACfiAC» m ., a mire ; a place 

full of holes, 85. 
Cfio^AT), v.n. to crush, over- 

whelm, conquer, defeat, de- 

stroy, 23, 79. 
cni 05 tA> defeated, overwhelmed 

12. 
CfíofCAi-óe, m. t a Christian, 

pl. 116. 
CfíofCAintAcc, Christian civili- 

zation or iníluence, 119. 
CfíofcvngeACc, /., Christianity, 

49, 115 ; Christiandom, g. 

8 7> 105. 
Cfit, /., a shivering, trembling, 

5 ; (pl.) Af cneAtA IV, 2, 

shivering. 
Cfit-eA^tA, /., terror, 3. 
CfocAim, (1) I hang, pvet. pass. 

63 ; (2) carry off : cf oc f é 

teif é 13 ; (3) go away, éf oc 

mé tiom 2. 
Cfo-ÓAncA, (1) brave, bold, 

fierce, 5 ; (2) mean, shabby, 

107. 
Cf omA-ó, v n., to bend, stoop,79. 
C|to nAijje, /., criticism, notice, 

iii. 



cttocAc, /., curliew, g. V, 3. 
CftiAC, /., Croagh Patrick 

mountain on Clew Bay, V, 

14. 
cfUAc, m., steel, 88. 
cf tiAT>Ai5im, I harden ; advanct 

(in years) fut. 81. 
cftiA"ó-cÁf, m., dimculty, 

straight, 5. 
cftiA"óÓ5, /., time of stress, 5, 

65, 121. 
cf uax)Ó5ac, busy, hard pressed, 

5- 
cfiiA-ócAn, m., hardness, stern- 

ess ; stress, 107. 
CftiAi-ói5Úe, hardened, 59. 
cnííb, /., paw ; claw, 54. 
cftnnn, exact(ly), accurate(ly), 

106. 
cntimne, /., the world, earth, 

95- 
cftimnm, v.n., a gathering, 

meeting, 14. 
CftiitneAcc, /., wheat, 15, 38, 

g. = wheaten, V, 17. 
ctmt, /., form, build, 107. 
ctmtú, v.n., proof, 67, 96. 
cntittngim, I prove ; work 

out, respond, succeed, 107 ; 

test, fut. rel. 31. 
ctiAicín, /. dim. of ctiAC, a 

cuckoo, II, 22. 
ctiAi-ó, went, ctiAi"ó Af 46, ' was 

defeated ' ; pass. ctiA-ótAf 

103 ; dep. --ocaca. 
ctiAinc, /., a visit, 45 ; fÁ 

5CtiAifc, ' round about/ 
ctiAttAcc, /., attendants, fol- 

lowers, 101 ; forces, 12, 

group, 114. 
ctíAn, m., harbour ; tAf ctiAn 

118, ' over the ocean.* 
ctiAfCAi5im, I search. 
ctiAfcn, v.n. to search ; harrow, 

VI. 
ctii*o, /., a share ; some ; An -oÁ 

cni-o 120, both ; large po?:- 

sessions, riches, 77, property, 

42. 



H5 



ctnxíeACc, in phr. i 5Ctnx)eAcx 

15, together. 
ctnx>t5im te, help, condit. 121 ; 

38. m 

ctnxnC m., help, 22. 
cmi, /., a fly, 121. 
cuite— 5AC tiite, every. 
cúttín, m., head of hair, I, 3. 
cmmne, /., a thought, 41 ; 

remembrance. 
ctnriimtí, v.n., to think of (aí\i ), 

59- 

ctnnifige, /., protection, 75. 

ctiimftti, m., calculation, limit, 
88. 

ctiifeAX), m., an invitation, 22, 
70. 

cutftm, I pnt, send, sow ; 
cause, 14 ; — &\\ btm 84, 
establish, institute ; — aji 
fÁj;Ait 91, procure, make 
available ; — Af , quench ; 

— Af x>o ... 70, 120, injure ; 

— C05AX) 12, 43, make war ; 

— coniAifte advise ; — cút 
77, drive back ; put an end 
to ; — x>e(x>íob) 115, shake 
off, get rid of ; — x>Á cor a 
90, overturn, overthrow ; 

— fiof Ajt 22, send for ; 

— PA01 (ftim) 47, settle 
down ; — mA ajjait) 30, 
oppose ; — 1 scÁf iii, for 
example ; — 1 scéitt 28, 80, 
pretence ; — ixnf , cause 
dissensions ; — 1 x>cíf 34, 
land ; — ifceAC Af 26, 
interfere with ; — te 98, 
apply ; add to ; — fotm 5, 
intend ; — fíof 39, put 
down ; — ríof Aif 32, de- 
scribe, discuss. 

Ctttf , /., cause, case ; nAC 
nx>éAnfA*o fé cthf x>ó 117, 
* would not do for him.' 

Cttinú, v.n. m., to requite ; 
recompense, restitution 5, 
24 ; ní 5An ctttcitt ó 3, ' not 
unavenged.' 



cút, m., back ; Af scttt, back« 
(wards) 26, downwards, 43 ; 
in retreat, 3 ; comneÁt cúst 
120, ' holding back, delay- 
ing ' ; 1 troiAfó a ctíit 74, 
back, backwards. 

ctit, m., back of head, a head 
(of hair), I, 14, VII, 4; 
— cofAtc 62, 109, ' support.' 

cútAi5tm, I draw back, retreat, 

39- 
cútti, v.n., to retreat, 4, 12. 
cttmA, /., shape, 114; way, 

manner. 
citmA, equal, like ; if ctirtiA, it 

does not matter, it makes no 

difference, 7, 24, 43, 57. 
cttmAcc, /., power, influence, 7. 
ctmiAX), v.n. to invent, 52. 
ctimA'oóif eAcc, / , composing 

or inventing of stories, 110. 
ctimAi-ó, /., grief, sorrow, 5, 46. 
ctimAtn5e, /., narrowness, 120. 
ctimAnn, m., bond of unity, 31 ; 

love, 62. 
ctrniAf, m., power, effort, bA 

móf An c. x>óib 84, ' they 

proved well,' 60, 
ctim-OAtgim, I guard, protect, 

subj. 5. 
ctijt, m., v.n. of ctttftm, q.v ; 

tillage, 15, 36, 75 ; burving, 

72. 
cúf AmAC, carefully, 4. 
ctjffAOtn, a wallet, IX, 23. 
ctáff a, m. t course, 42 ; pL 

events 6, 21. 

x>Á, two. 

x>Á, if, with past subjunct. 

x>Á (= x>o-|-a), foll. by part.~ 

being. 
x>Á (= x>e a) foll. by verb = of 

what ; by noun =to his. 
*x>Áit /., assembly 48, con- 

ference, 84. 
X)Áit, in phr. 1 nx>Áit te 98, 

almost, 17, 55, 80, 98. 
x)Aitcín, m., a hanger on, a 

servile person, 5, pl. 30. 



n6 



T)Áim, /., relationship by marri- 

age, 82. 
TKMrhféAf, m. danger, 86. 
-OAinseATi, firm(ly), 18. 
■0^1^511151™, I make firm, 

strengthen, 47. 
x>Ain, by, — m' fínmn VII, 13, 

' by my troth ' ; — 50 

•oeihun VII, 18, ' indeed/ 
■oaIU-ó mtittós, m., blindness ; 

deception, camouflage, 23, 

28, 87, 100. 
•oaIxa, m., an associate, follower 
■oÁn, m., (1) a poem ; (2) destiny 

1 n-oÁn, destined, alloted, in 

store, 33, 46. 76. 
•o^oinre, /. bondage, 91. 
■OAOtf f e, /., dearness ; CÓ15 

fin -OAOiffe 45, ' that raised 

the price ' ; Ati a -ÓAOittfe 16, 

' at top prices.' 
••OAonnA, human, 89. 
■oÁ-níjií, in earnest, 30. 
■oeACAif, hard, difficult, 54, 113. 
•oe, off, for, of, by ; -oe oi-óce 

71, by right ; -oe ftnm 76, 

92, any regard ; ní -oe of-otí 

*Oé 35, " God has not or- 

dained.' 
tieÁj-fCAi-o, /. good behaviour, 

37- 
•oeAllfA-ó, m., brightness, re- 

fulgence, reflexion, 21. 
■oeAttn Ai^te, perished, semi- 

unconscious, 25. 
•oeAlú, v.n., to separate, 38. 
•oe-AlAi^te, -oeAlAi^te, sepa- 

rated, 29. 
■oÓAnAim, I do, make. 
■oéAnArh, m., build, 107. 
•oéAnctif, m., manufacture, 52, 

lucz -oéAnrtiif 118, manu- 

facturers. 
oe&ftA, in phr. -óÁ tADAinr: fÁ 

t)eA]iA, being noticed ; also ' 

fÁ "oeAfA, caused. 
-oeAnVjtA, certainlv, indeed 5. I 
X)eAnb-ú, v.n., to secure, 48. 
t>eA|» uin 5im, I prove, fut. rel. ; . 

insure, 36. 



•oeAfCAim, I see, pret. I. 1. 
■oeAfmA-otA, forgotten 13. 
— -oeÁttnA, neg did. 
■oeAftÁmAC, handy, adept, 38 
•oeACAC, /., smoke, d. 100. 
•oéiT), after, 'nA T)éiT) fin 103, 

even so. 
•oeilín, m. t a superfluous repe- 

tition, 103, lit. a little lathe. 
T)eifbfiúf, /., a sister. 
•oéifce, /., charity, alrns, gift, 

30- 
•oeitteAT), m., end, tin -oetttiti 

46, behindhand, -otit tati 

•oeifi-ó 10, declining. 
•oeineAnnAC, late (at night), 72. 
•oeif , /., opportunity, 5, method 

line of polic^; 30. 
•oeifeArhAit, well-off, 17, 53, 

119. 
•oeom, /., well, free will, 31, 

35» 55. 95- 
•oeott, /., a tear, pl. 5. 
-oeon Afóe, m., an exile ; a 

homeless wanderer, 19, 105. 
•01AIT), behind, afterwards, 'tia 

■Ó1A1T) fin féin 46, ' even so.' 
*T)iAn-f5AOiteAT), m., rout, dis* 

persal, 90. 
•ofbinr:, v.n., to banish, 33. 
■oíbftijim, I banish, exile, 7, 

48, pret. pass. 105 ; drive 

away, pret. 94. 
-oí-oeAn, m. : protection, shelter, 

90, 104. 
*-oí-teÁ5AT), m., dissolution. 
•oíte, /., deluge, fA creAn- 

Aimftn ón -oítinn 88, ' in 

prehistoric times.' 
•oítif, loyal, 35. 
*-oíne, m., generation, 93. 
•oíosAtcAf, m., vengeance, re- 

vanche, 37, 51, 100. 
-oíot, m , sale, 43 ; sufficiencv, 

2, supply, 15. 
•oiomAtt, m., waste, 45. 
-oíomAomeAf, m., idleness, 44. 
•otonntAT), m., severity (oi 

weather), 25. 



ii7 



oítteAÓ, straight, honest, 82 ; 

just, 109. 
oífteAéc, /., loyalty. 
•oíc, m,, (1) want, 65.. II, 8; 

oe -óíc 102, wanting, cÁ 

CtlfA "OO mO TÓÍt VI, 20, 

' I miss you/ ' I feel your 

loss/ oíc céitte, foolishness, 

93 ; (2) injury, 26. 
OícceAtt, ra., maximum effort, 

12, 25. 
ofccéittióe, foolish, 19, 65. 
thúcaí, m ?J dukes, 103. 
OtiseAÓ, m., law, 94 ; laws, 

government, 36, 39, 92; 

arrangement, regulation of 

affairs, 117; constitution, 

84. 
oti^ce, due, 38. 
otifceAttAC, loyal, true, 31, 

103 ; rightful 34> 35, 36. 
00-beAttc, m., an evil deed, 20, 

38. 
oobttóti, m., sorrow, 59, 89. 
trátgj /•, (1) method, order, 

organization, 75 ; (2) lilceli- 

hood, rtiAtt 0015 -óe (mur 

o-yeh) 11, 36, 50, 79, ' as it 

were,' ' moryah.' 
oóijjce, burned. 
001U5, hard, diíficult, 10. 
001 nb, hard, bitter, 57. 
oóittcim, I spill, shed, pret. 

pass. 20 ; waste. 
ooicceAtt, m., an inhospitable 

or unfriendly reception, 6. 
•oon, m., ground, position ; 

in phr 1 iroon, able, 21, etc. ; 

te beic 1 n-oon -oóib 1, ' by 

their being able.' 
oópcú, v.n., spilling.shedding, 

55, 89, 115- 
oofsÁn, m., small batch, hand- 

ful, pl. 19. 
•oócAin, /., enough, sufnciency, 

2, 15- 
OttÁth, m., drawback, disa 

bihty, 21. 
oneAbtÁf, m., carousing, dissi 

pation, 43, 45. 



ojiéAcc, m., a portion, piece ; 

composition, 6, 33. 
otteAtn, m., people, set, factioa, 

etc. 
•oneoittín, m., a wren, 121. 
•oftoc-ÁóbAn, m., pus, corrupt 

matter, 96. 
•opoc-meAf, m., disrespect, S. 
o|ioc-f AO§At, m., the famine oí 

1847, 91 ; evil times. 
onoc-f5eAtAióe, m., a pessi- 

mist. 
ontnoeos, /., a starling, II, 21. 
otttiim, m., back, ridge ; -00 

ópuim ci^e 37, ' from house 

and home/ Att óftuim atí 

oomAin 87, ' anvwhere/ 
•otíAip, /., a prize, 21 ; reward. 
ouAt, m., inherent or natural 

quality 1, etc. ; function, 40. 
"OubAccA, a village nr. Coma- 

mona, Co. Galwav. 
•oubÁitce, /., evil, vice ; sad- 

ness, gloom, 59 ; depression, 

despair, 89. 
otib - ÓAOip f e, /., hopelesa 

slavery, 91. 
•oúit, /., desire ; an element, 

gpL -oút V, 18. 
•ouitteAbAf, m., foliage, 105. 
•onine, m., person ; friead, 

fellow countryman, 3. 
ouifín, m., a dozen, 22. 
•otncce, /., landed property, 98, 
otit, v.n. going ; 50 p Aib out 

opcu 3, ' that they were 

defeated ' ; a' -otit oó 107, 

' becoming his property/ 
•oúccAf, m., natural qualities, 

ó -ónccAf 110, ' by nature ' ; 

g. -oúccAif 7, native 
•oncfAcc, /., zeal, dili^ence, 

pains, 10, 81 ; care, energv, 

42. 

óao, m., jealousy, 52. 

ÓAOÁit, /., booty, spoil, 44, 
115 ; something of conse- 
quence, 11 ; sumcient quan- 
tity, 15 ; cé'n éAX)Áit fm 23, 



n8 



• what matters that ' ; wreck- 
age. 

éA-OAn, m., a face ; i n-éAT>An 
TiA míof a 6, monthly ; i n- 
éA-OAn a céite n, 77, ' at 
each other's throats ' ; 1 n- 
éAT)An 114 bpitéAf 43, * facing 
the bullets.' 

©AT)Anf5Án, /., quarrel, 107. 

6A5, m., death, 50 héA^ 46, 
ever. 

éA^AOin, /., v.n., moaning, 85. 

éAscóip, éAgóin, /., wrong, 
injustice, 19, 36. 

éA^cófAC, unfair, unjust, 35, 

95- 
ÓAsmAif , /., want ; -oÁ éAsmAif 

80 [S.f), ' without him.' 
éA^nAc, v.n., to mourn, 19. 
©AlA-ÓAin, /., art ; play-acting, 

tricks, 38. 
GAtAnnAC, deficient , disabled, 

23- 
eAttAc, m., stock, III, 9. 
éAló, óaIo-ó, v.n., to go away 

quietly or gradually, 92 ; 

— Af 7, dying out. 
éAtxntim, I steal away, VII, 4. 
eAnAc, m. (old neut.), a moor, 

marsh, mire, 107. 
^AngAC, /., a rishing net, VI. 
éAfo, éfo=é f tix), 1, 50. 
eAf - if - bAff , m., remainder, 

balance, 95. 
eAnnA-o, m., article of merchan- 

dise, 2, 42, pl. goods. 
©AfbAix), /., want, 13. 
éAf^Ai-ó, easy, easily, 77, 118. 
OAf5Af.tA, completely (sepa- 

rated), 29. 
eAfnAm, m., shortage ; 1 n- 

eAfnAm 117, * short of.' 
eA^of f\i, between them ; acá 

eA^of nu 85, ' they differ.' 
éi-oeA-ó, m., clothes, VII, 21. 
éipeAct, /., effect, force, 

practice, 1, 8, 21 ; point (of 

remark), 68. 
frgeAti, éi5m, stress, effort ; 

Af éi^m, scarcely, 10,15,21, 



(68) ; b'éi^eAn "oó, he had to. 
étsniú, v.n., to force, compel, 

58. 
éif se, v.n., to raise ; to suceed, 

42, 52 ; A5 éifge Af 23, ' to 

get out of.' 
éifi5im, I rise ; get up, pl. ipv. 

72 ; níf éifis teif 38, ' he 

did not succeed ' ; — -oó 58, 

happen. 
éific, /., ransom ; compen- 

sation (for life), 65. 
éif , ÚAf a éif 98, after it, him. 
éifceAcc, /., hearing, IV, 18. 
eot, m., knowledge ; d. cuit 

1 n-tút 1, make known. 
eotsAc, used to ; experienced 

at, II, 12. 
eotuf , m., knowledge ; proper 

course, 33 ; way, 107. 
eofAip, OofAib, /., Europe. 

fÁ, under, about ; bí fúinn 26, 

' we intended.' 
fAbAf, m., íavour, favoritism, 

46 ; f eAf f AbAif 6, sympa« 

thiser, 6, 87. 
fAbfAC, favourable, 11, 104. 
f AbcAC, corrupt, 39 ; rotten. 
fActAf, was seen, appeared, 

116. 
f a-o, m. and /., length ; An f at> 

'f , whilst ; Af An bf a*o fm 

12, ' during all that time/ 
d. fu-o. 

fÁ5Ait, v.n. to find, get ; 

cÁmtn-o Af fÁ5Ait 1, ' we are 

still surviving,' ' here we 

are ' ; available, 46. 
fÁ^Aim, I get, 1 sg. ipv. VI ; 

— te . . . 82, can. 
fAittise, /., neglect, 8, 22, 42. 
fAife, fAifeA-ó, v.n. t waiting, 

24 ; watching for, 62, 113. 
fAiffse, /., sea, pl. 15. 
fÁinnéif.. /., account, inlor- 

mation, 19. 
fAiffin^, fAiffinn, plentiiul, 

13, 78. 

fAiffinno. f., scope, ease, 3. 



iig 



fAifsim, I squeeze ; fÁif^fe 

fí of tti 66, ' treat . . . merci- 

lessly.' 
pAiccíof , m., fear, le f ., lest, 58. 
pÁl, m., Ireland, g. 33. 
f aIac ; v.w., hide, 19, cover, 63 ; 

a hiding, 10. 
fAllAirm, /., cloak, III, 23. 
fAlcAnAf, m, spite, grudge, 

spleen, 37, 51. 
fÁn, m., aimless wandering. 
fÁnAc, useless, vain, 28, 79, 

114. 
fÁnAix>: le fÁnAi"ó, down, down- 

wards, 3, 30, 31, 113. 
f AnAim, I remain, — A5, pos- 

sess, 42. 
fAobAc (leg. fA-óbAc ?), m., 

outrage, plunder, 100. 
fAOCAn, m., periwinkle, £/. V, 

16. 
f AOitre, /., ease (from pain), 4. 
fAfAe, m., fodder, 17. 
fÁf ac, m., a plantation ; a 

rank growth, wilderness, VII, 

1. 
fÁt, m., reason, cause. 
fAtA, m., potato, £/. 93. 
péACAim, I see ; try, condit. 

pass. 116. 
f eADAf , m., excellence ; im- 

provement, 53, 88. 
feACc m., current, drift, 

imceACu fA bf. VI, drifting. 
feAX>Aisil, /., whistling, 42. 
féA-OAim, I can, pret. pass. 12. 
feAtt, m., treachery, 84 ; mnne 

fé f . 57, ' he deceived/ 

' disappointed ' ; mÁf f eAtt 

fittf eAn 20, an ugly act will 

bring its own nemesis ; g. 

feitt* 102. 
peAttcArhAit, treacherous, de- 

ceitful, 37. 
feAncATJ, m., a bend, budge, 

86. 
feAnnAim, I skin, flay, 72. 
feAf, m., a man, feAf bféi^e 

101, a scarecrow ; feAf 

PAbAif 6, 87, sympathiser ; 



pl. f eAf a, 33 ; g VW 79» 
' male.' 
féAf, m., grass ; hay, pl. 

féAjlÚA, 16. 

feAjtAcc, /., similar case, 27, 

46, 96. 
feApAim.. I descend ; come 

down, fut. 77. 
feAf-if-bÁfrs m., extra, 3, 94, 

98 ; remainder, balance, 30. 
feAfrJAinn, /., rain, V, 15. 
feAfOA, henceforward, 92. 
feiceÁt, v.n., seeing, 44, to 

see, -oÁ -peiceÁt, appearing. 
feicim, I see, feicteAji, seems, 

2, 12 ; pret. pass. fACÚAf . 
fei-óm, force, 58, ^An fei-óm 

59, ineffective. 
feiteAmnAc (=oifeAmnAc), 

suitable, 43. 
feitim (=oifim), I suit, pret, 

3°, 43» 79 ; M. 17, cond. 97. 
peitte, 102, g. of feAtt, q.v. 
f eitm, /., a farm, 95. 
pém-fiAgtú, m., Home Rule, 

57- 
feif, /., parliament, 30. 

*peififeAcc, /., attending par- 

liament. 
piACA, debts, 87. 
fiA-ÓAc, m., hunting, 72. 
fiA"ónAif , fiA*ónAifí, a witness ; 

evidence, 7 ; 1 bfiAxmAif e 

73, ' in presence of.' 
pAHA, fiAnnA, the Fiana, gpl. 

5- 
piAnnAiseAcc, /., Ossianic 

stories and poems, 32. 
pigeA-oóif, m., a weaver, III, 

21. 
piseA-ó, v.n. to weave, 21. 
fiSim, I weave. 
pgce, plaited, I, 3. 
fiti, m., a poet, pl. 12. 
fili-óeACC, /., poetry, 21. 
pitteA-ó, v.n., returning. 
pttim, I return ; bring a 

nemesis, fut. pass. 20. 
fmn-fgéAt, m., a romance, 

romantic tale, 106. 



120 



ponn, fair, white, fitJÓtA 

porm-A 99, thorough boiling. 
píonnós, /., a scaldcrow, (S.£.). 
fior», m., truth. 
fioji , true, mÁ b'f íof 92, ' as 

they pretended.' 
fíoji-fsoit, /., the pick of, 54. 
fiof , m., knowledge, lucc f eAf a 

8, 101, experts ; 1 n^An-fiof 

10, 61, unknown to. 
fiú, worth, worthy, 54, 55 ; 

50 pti, even, 4. 
pitJCAT), v.n. boiling, 98, 100 ; 

pl. 98. 
f íf eArhAit, diligent. industrious, 

117. 
ftAit, /., chief, prince, pl. 105. 
plAiteAf, m., sovereignty, 7, 

20, realm, 36 ; pl. heaven. 
X ocaI, m., a word ; comment, 

19- 
fó-o ceAttAis, m., mensal land, 

demesne, 48. 
pó"olA.c, (lit. Irish), universal, 

í". 33. 

po5Amc, v.n., serving, service, 

5, 48, 88, 100 ; 5An f ogAinc 

2i, useless. 
po5nArh, m., service ; Af 

posnArh, respectable, decent, 

good, 7, 53, I, 4. 
P0151T), /., patience, 27. 
foittfitj, v.n., exhibit, 32, bring 

to light, 100. 
foirieAf DA1-Ó, /., want, *oÁ 

bfoifeAfbAfó 23, ' without 

them.' 
•poip^neAiri, m., buiiding, 104. 
pointeAtAn, general, 22. 
*f oifteAtnií, v.n. to extend, 89. 
fonn, m., desire, longing, 25, 

53 ; t>o fonn, in order to, 3, 

8, 58, 102 ; te f onn 90, 

willingly. 
ponbÁf, m., edge, slope, in- 

clined plane ; a\\ f ortbÁf 35, 

50, ' unstable equilibrium.' 
for»tÁrhAf, m., authority, con- 

trol, dominion, 35, 102. 



f rieA^Aifc, v.n. to answer ; to 

result, work out, 57. 
fféAth, /., a root, pl, 47; 

fféAhi -óiátcAif, natural in- 

heritance, hereditarv pro- 

perty, 20, 47. 
ffeAfCAt, v.n. to attend to, 27, 

33- 
ffeifin, also. 
ftiA-OAC, v.n. to carry ofí by 

íorce, 7. 
f\iAT)Ai5im, I carry off forcibly, 

abduct. 
fnA5fAi5im, I announce, pret. 

84 ; order, 39. 
f\jAiT)feAT), m., moving or 

wandering around, I9a ; &\\ 

f «AiT)f eAT> 107, ' on the run.' 
ftiAfAisim, I cool, fut. rel. 114. 
ftnjptteAC, m., surplus, leav- 

ings, (S.f.). 
ftntmnu (=ftitAinnr;), v.n. to 

bear, endure, 11, 115. 
ftiitm, v.n. to let blood, 51. 
ftnnneArh, m., vigour, force, 

98. 
ftjifeos, /•» a lark, II, 21. 
ftitAinnc, v,n. suffer, 56. 
fufihóf, m., majoritv. bulk, 

21, 30. 
ftiriufoA, easv, 25, 47, 51. 
ftjf (d. of f of ) : j bftjf, on this 

side, here, 22, 119. 

5Ádat>, m., danger, adventure, 

5, 106. 
5AbAJm, I go ; take, capture, 12. 
5AbÁtuAf , m., holding, tenancy, 

5> 37» 107- 

5|AbtA ^tmne, 73. 

5AbtÁn, m., a branching ; a 
colony, 25 ; 5AbtÁm coimtt- 
5eACA 20, 83, planters, sett- 
lers, lit. grafted plants. 

5AT), m., a withe, 18. 

^AebeAt, m., an Irishman, one 
of the native Irish stock, 3. 

5Aite, m., stomach, appetite, 
25- 



121 



5Airh, /., coldness ; venom, 

poison (of wound), 96. 
gAmfeAt, m., a chronic con- 

dition, 103. 
5Át|t, /., roar, 85 ; 5Áir* óaca, 
103, battle cry, catch cry. 
5Á1 rnm, I shout, pret. 72. 
5A1 nbf eAn, m., bad weather, 

34, 86. 
5&ifi-o, shortly, te 5., lately. 
SAitttn, /., title, 35, 5. rso't-e, 
declaration, proclamation, 84 
5Aifse, /., boasting, 12, 28. 
SAifgeAiriAil, boastful, 78. 
5At, /., steam, d. 100. 
5ÁtA, m., a gale, 26, V, 5. 
5AivfMOf, 1 n^An-fiof , unknown 

10. 
5Ann, scarce, 24, 25. 
5Ann-ctn-o., /.. scarcity of food, 

land, 37 ; ration, 25. 
5AnncAn, m., scarcity, 12, 100. 
5Af, near, tio-gAn -oó féin 53, 

82, selfish. 
^AftimnA, an island off Cona- 
mara coast, 107. (The 
accent is on ist syll.). 
56, m., a goose, ^éAbAi-ó 

fiAt)Áine 20, wild geese. 
5ÓA5, /., a branch ; pl. limbs, 5 
5eAtAT>, v.n., brightening. 
5eAtAim, I brighten, I shine ; 

dawn, 72. 
5eAtt, m., a wager, 12, 24 ; 
effects, 1 n^. as a pledge, 76. 
^eAtt te, like, almost, 4, 80. 
5eAttAim, I promise ; jcAtt *Oia 

10, 30, alloted, endowed. 
50Atú, v.n., brightening, 59. 
5éAf-AnfÓ5, m., bitter want, 

94- 
5eAff at), v.n., cut ; 5. fiAf, 

cut down, 79, hold back, 79. 
géibeAnn, m., confinement, 

prison, 57. 
5éitteA,T>, v.n., to vield, give 

in, 1, 13, obey, V. 18 ; pÁ 

vrittoAx> 15, t-und-er control.' 
SéilteAmiiAc, obedient, easily 

led, 25, 5S ; loval, 35. 



5éittim, I yield, surrender, 79 ; 
pay heed to, 39 ; give way, 

30. 
5éim, /., lowing, III, 15 ; 

" game," 46, 111. 
5em, /., conception, birth, 35, 

v. mnbe. 
5eineAtAC, m., descendant, one 

of race, 14 ; ó semeAtAÓ 82, 

' by descent/ 
5eif, /., fat, tallow, 34. 
5eiff-fiA-ó, m. t a hare, 73. 
5ins (=-01115), /., a wedge, 104. 
5iox>Án (=5eA"oÁn), m., a spot, 

5, ii3- 
5iottAÓc, /., attendance, treat- 

ment, 34. 
5tACAT), v.n. m., to accept 43 ; 

reception, welcome, 5, 22» 

36, 90 ; 5- reitbe 3» ' taking 

possession/ 
^tACAim, I take, 39, 84 ; 5. teif^ 

accepted, 47 ; welcome. 
^tAnAim, I clean, I clear off, 

48. 
5tAn-mcmneAc, clean-minded, 

59. 
5tAncA, cleared away. 
5teACAi"óe, m., a clever man, a 

politician, 101. 
5téAr, m., apparatus, 10, 88 ; 

to prepare, 43. 
5tic, clever. 
5tiocAf , m., cleverness ; policv, 

116. 
5tionT>Af, m.. humour, delight. 

5> 12, 38. 
^tion-ofAC, in good humour, 

12. 
5tóf, m., voice, 82, gtófÚA 

mófA 5A11 Áif-o 87, ' empty 

catch phrases.' 
5tóf ac, loud voiced, 79. 
StuAifeACc, /., movement, life, 

119. 
5tún, /., a knee, dpl. 5. 
5nAOi, m., countenance ; good- 

will, affection, 39. 
5nÁf, m., habit, custom, 52. 
511ÁCAC, usual, 43. 



122 



§ním, I do, I, 8, rel. 116, v. 

•oéAnAim. 
gníoth, m., a deed, action, feat, 

33, 98, iii, pl. 30. 
•^níorh-tAi-óbfiú, v.n. to act, 

to produce (a play) 32, 33. 
gnó, m., business, pl. 75 ; 

affairs, 7. 
^nóitce, won, 20, 115. 
^nórjACAn, *w., gain, profit, 12, 

23, 76. 
5nóttn5im, I win. 
^obAT), v.n. t pointing upwards 

01 outwards ; graduallv ris- 

ing (of sun, etc), 4. 
5obA*oÁn, m.. sand-piper, sand- 

erling. 
5 ox)-é(= catj é), what, what is, 

49. 
501-01 m, I ste?J, 71. 
50itteA-ó, v.n., preving on 4 108. 
501)1, /., opportunitv, possi- 

bility, 62. 
50ine, comp. of ^Af, near, 116. 
501 mm, I call, subj. V, 9. 
50im-o (=5Aimt)), shortly, te 

5Aini-o, lately, 102. 
5Óm, m., check, restraint, 37. 
50 n, m., hatching. 
5on, m., irritation, inflamation, 
mÁtAin An 5tnf 83, 96, source 
innammation. 
50tiA-ó, m., heat (of iron), 22. 
^onrjA, m., famine, 12, 13, 45. 
^onrjtjigim, I hurt, I wound, 

pret. pass. 23. 
5nÁtj, m., love, -oe spÁ-ó 39, 

' for the sake of/ 
5nÁ-ó- > OiA, m. t charity, 68. 
5-pÁm, /., hatred. 
5nAmAnAif5, /., rabble, 63. 
5neA-OA-o, m., hammering ; 

plenty, 16. 
5neA-o - btiAitce, thoroughly 

beaten or crushed, III, 14. 
5neAmAi5Úe, stuck to, joined 

to, 54. 
5feim, m., ahold, 101, a mouth- 
iul, 74 ; a morsel, 17, 44,. 



120 ; 1 nsf eim ah -oa bfUAC 

31, ' holding on to botb 

sides/ ' on the fence/ 
5fiAnÁtnín, m., a bower ; & 

flower, I, 16. 
5finn, sharp, keen, 33. 
5junneAf, m., sharpness, keen- 

ness, 110. 
5foif3e, peculiar, original, 33. 
5UAir, /., danger, IV, 3. 
5ti aIa, /., a shoulder, 88 ; aj* 

5tiAtAinn 21 ' compared with. 
511 b (= 5tibA), m., sorrow, 

shame, VII, 8. 
5tjf, m., smartness, pluck, 64. 

ia-óua, closed (s.£.). 

iaIac, m., obligation, ctiinre 

tiA mnÁ 1. onxu 24, ' wilj 

compel them/ 88, 94. 
tAfAnn, m., iron, 88. 
lAffAiTJ, /., an asking ; a blow, 

11, 107 ; a hit. pl. 112 ; An 1. 

f eo 95, ' this time ' ; Af 1. 

116, ' missing/ 
lAnxArí, m., west, 5. 
iAf acc, /., loan, 76 ; c\j5Úa aj* 

1. 76, lent. 
ÍTji^te, used up, spent, 9, 43, 

78. 

roif, (1) between, i-oif "ÓÁ 
corhAinte 58, * undecided ' ; 
(2) amongst, 114. 

ítjiú, v.n., to destroy, -onoc-f. 
destruction, 63 ; to use up, 

63. 
imifc, /., playing, btaACAttt, 

imeAftA 12, 106, a playboy. 
imni-óe, /., anxiety, worry, 59, 

86 ; 1 fi-i. 86, ' aíraxd of/ 
imnróeAC, anxious, 121. 
♦impitteAcc, /., empire, 11. 
imfeAf, m. t dispute, conten- 

tion, 50. 
imteAcc, m. t a going, to go ; 

A5 1. * in existence/ 117. 
imci5im, I go ; -o'imcis fm . . . 

75, ' the situation has 

changed/ 



123 



•nnbe, /, patrimony ; rank, 

title, *innbe t&\\ 5em 35, 

hereditary claim or title. 

Cf. innme. 
innbeAn, m., estuary, a river 

mouth fishery, 36. 
ínnif Cuinc, 34, Innishturk, 

(Co Mayo). 
•nneAtt, m., machine, engine, 

98 ; apparatus, device, 10. 
•nmfce, used as. g. of mnfeAn, 

' telling,' peAn mnifce fgé.rt 

20, ' a survivor.' 
mnme, patrimony, rank ; 1 

n-innthe, grown up, 5. 
innfeAn, v.n., to tell ; version, 

49. 
innonn, /., mind, 19, 26, 81, 

83 ; Af Aon 1. agreed, un- 

animous, 83, 117; ní fAib 

fé -o' 1. 26, ' did not intend.' 
íoc-ftÁmce, /., healing balsam. 
ioIaji, m., eagle, 118. 
10I- íiAiteAf, m., riches, wealth, 

. I? 77- 

loniA-ó, v.n. competing, com- 

petition, 52, 102. 
I01V1Á15, /., an image, statue, 

V, 12. 
lomAfcA, too much, 37. 
lomAp-oA-ó, v.n., to reproach 

with, 108. 
• omtÁn, m., whole. 
lomtucc, v.n., to ferry, ferry- 

ing, 42, 109. 
tonAnn. equal, lonAnn'f , almost. 
ion-OAniAií, usual, 8, 70. 
ion*oínn, m., one of the old 

stock, gen. feAn-iont)úiní 9. 

[an leg. pon-oúi]u founders ?]. 
lon^^ncAf, m., wonder, 32. 
lonsnA-ó, m., wonder, 43. 
lonnAf, m„ resource, energy, 

98. 
•onnfui^e, /., attack, offensive, 

5, 12. 

loniiftaijim, I attack ; face, 

make for, 37. 
tonncói), v.n., to turn, 96. 



lonjiuf tttón, Errismore, Cona- 

mara, 107. 
lút, m., d. of eol, knowledge 

cuin 1 n-iút, made known. 

IÁ, m., a day ; period 57 ; 

day's wages, g. 77. 
lAbAifc, v.n., speaking, g. 48. 
Ia5at>, m., least, least amoúnt, 

26. 
IA5A-0, v.n., weakening, g. 99. 
lA^Af, m., weakness, 24. 
lA5-bfío5Ac, weak, weak in 

spirit, dispirited, 3, 93. 
ÍÁi-pi^, strong ; well-to-do, 109 ; 

if tÁi-oin An f eAf Aih -óó 100, 

' it is as much as he can do.' 
tÁijje, /., a spade, 107. 
tÁm, /., a hand ; tÁim tÁix>in 

29, 35, force, force majeu're ; 

Af a lÁim a bí 30, (58), ' alJ 

power lay in his hands.' 
tÁn, m., many, much, a gbod 

deal, 21, 55 ; tÁn mAfA 38, 

full tide. 
lÁnAmAin, /., a married couple, 

72. 
Iao5, m., a calf, g. III, 13. 
lÁf, m., the ground, Af tÁn 71, 

fallen, gone. 
tAfA-ó, v.n., lighting, 59. 
lAfSA-ó, m., a beating, striking 

39. 

lÁÚAif , /., place, presence ; 
fAOi t. 31, at present, fA l. 
54, present, immediate. 

lÁtAf, m., site, position ; scene, 
ioó ; vigour, 4. 

te, with ; for ; to ; te x>ut 
Anonn 93, ' by going over,' 
•oeofA te hÁcAf 5, tears oí 
rejoicing ; through, 12 ; on 
account of, 34 ; bei-ó teo 31, 
they will succeed ; *oon có 
Af teif é 12, ' to whom it 
belonged.' 

lesbAix), /., a bed ; 1 t. a céito 
1, * by degrees. 

teAC, /., a flag ; teAC tiAt, sub- 
soil. d. 114. 

í 



I2 4 



leAcr, m., grave. tomb, 3. 
leA-Ov\i-óo, m., aa idler, a lazy 

person, 117. 
leÁ^A, pl. of I1A15, a physician, 

96. 

leA^vVÓ, u.n. to melt ; die out, 

14. 
teASAii, m., to throw down, 

116; reverse, 82; phrase, 

expression, pl. 106, 11 1 ; 

version, 62 ; teA5An f út VII, 

7, ' glance.' 
leAmÁn, m., elm, 104. 
léAii, tn. t woe, sorrow, mo téAn 

I, 4, ' alas.' 
teAnAim, I follow ; t. -oó, con- 

tinue, 25, 31, 37. 
teAnAthnAC, loyal, united, 88. 
téAn-rsnior, m., misfortune, 

' bad cess,' 49. 
leAf, m., disability, 3. 
téAjA, clear, visible, evident, 

23, 32, 54, 79. 9i. 
teAf, m., benefit, advantage, 

20, 54 ; bAinr teÁf a Afcu 

86, ' utilizing them.' 
teAt, /., half, oijiecvo 50 teit 

ió, once and half (as much). 
teAtc]tom, m., oppression, 3, 

35, 84- 
teibi-ooAc, easy-going, slovenly, 

58. 

téis, neglect, decav, -out *oo 
1615 2i, ' going to waste ' 
tei^eó-ó . . . "oo téss 21, 
' allowed to decay.' 

téi^eAT), v.n., to read ; a ftiAiji 
te téi^eA-ó é 13, ' learned it 
by bitter experience.' 

tei^eAn, v.n., to let, t. fAitli^e 
42, neglecting ; v. tei^im. 

tei^eAf, m., a cure, to cure. 

tei^mi, I let, allo.w ; — - 611150 
22, hear out ; — -oóib 115, 
leave alone ; — f aoi 20, sub- 
siding ; — teif 77, tolerate ; 
— tAifif 27, let pass ; — 
f Ailli^e 22, neglect ; — ofnA 
5, heaved a sigh. 



teisce f5Aoitce, 107, Ioosely 

built, free-limbed. 
teif5, teif^e, /., laziness. 
téite (=tiA, comp. of it), 

more numerous, 33. 
teiteA-o, m., breadth, expansion 

28. 
terceit), one such, such, 72, 

ni, 112. 
teitfi5 : -oo teittug 58, 103, 

aside. 
teitf^éAt, m., an excuse, 19, 

52 ; sham, 58. 
teof, sumcient, 56. 
tiA, more numerous, 5, 33. 
tiA, m., a flagstone. monument, 

3- 
tiAccAÍ with sing., many, 5, I, 

3, 101. 
tiAtÁn, m., spoke (of wheel), 

■ "3- 
tímifcéAf, m., area, district, 

12 ; space, room, 90. 
tíne, m., generation, 93 
tinn, /., time ; to t. during 

(the time), 3, 11, 36; to t. 

aiua, 22, 30, ' in the course 

of time.' 
tiocu (— teAcc ? ftiocc ?), 

sign ; cÁ a tiocc Aif, 8, 15, 

2i, ' as a natural conse- 

quence/ " (its) sign's on it " 
tióntÚAf, numerous, populous, 

47, comp. 89. 
tíonmAine, /., abundance, 105. 
tobAim, I rot, pret. 93. 
tocA-ó, v.n. to fail, fall back, 

24. 
tocAim, I fail, hab. past., 36 ; 

give way, 79, flinch, fall 

back, 14, disobey orders, 25. 
tocc, m., fault, 16, 30, 104. 
toinnif , /., brightness, 5, sheen, 

nuance, g. 4 ; glamour, 59. 
toicim, tocAim, I wound, pass. 

subj. 65. 
tón, m., provision, bA 5eA[ti 

au tón -00 16, ' short . . . 

would last/ 
tonnfAC, bright, 5. 



125 



toc, nu, a wound, 96. 

tuAC, m., price, tuAC fAotAin 

30, reward. 
tuA-ó, v.n., mentioning, I, 9 ; 

allege, 90. 
tuA-ófA-ó, m., rumour, 63, 

gossip, 33. 
tuAi5i-óeAcc, /., indulgence ; 

lessening of punishment, 121. 
lúbAT), v.n. to bend, au cuÁirh 

a tubA-ó 80, ' applv himself 

to work.' 
lucc, m., people, tucc TréAncA 

45, makers ; tucc fOAfA 

101, experts ; tucc cein-oe 

44, tradesmen. 
tu§A, less, 24, 103. 
tuigeA-ó, m., a lying : incli- 

nation, 81 ; preying on, op- 

pressing, 115, 121; t. le 

féAfún 116, ' stands to 

reason ' ; tui^eAT) snéine 43, 

sunset; t. Ain 117, work. 
tui^im, I lie, press on, 69. 
tumgif, /., coll. pl. of totis, 

a ship, III, 7. 
tutsÁin, /-, joy, delight, wel- 

come, 12. 

mACAiue, m., a plain, pl. 12, 85. 
uiACUAf, m., joyousness, friski- 

ness, 79. 
mA-ómA-ó, v.n. bursting, forcing 

a way, 12. 
mATJmtA, full to overflowing, 

40. 
triApu' AttA, m., a wolf, 73. 
mAT)f ArhAit, dog-like, ferocious, 

50- 
mAi-oin te, as regards, 15, 37, 

76. 
mÁi^ifrin, m., master, mA m. 

Af 80, ' dominates.' 
mAinoACcÁit, v.n., to live, g. 3. 
-mAif5, woe, 11. 
mAinim, I live, m. T>óib 42, 43, 

' continue at same rate.' 
mÁinnéAtAéc, /., seafaring life, 

?°7« : 

mAi iifoAntiAC, lasting, 95. 



nice," 5, 



mAifc-feoit /., beef. 

mAifeAC, beautiful, 

mAit, /., good, d. Af tiiAite t<* 

50, ' for the good of.' 
mAiteAf , m., good ; usefumc»». 

74« 
mAitim, I forgive, fut. 66. 
mAitceAHAC, forgiving, 66. 
mAitroAUAf, m., forgiveness, 

99, 115- 
mAtAifc, /., change, 43 115; 

exchange, 17. 
mAttACc, /., curse, 71 
mAtf ac, m., child, 79 
mÁttnA, 118, leg. mAtAinc (?) 

exchange, trade (?). 
mAOi-óeAm, v.n. boasting, 14, 

87. 

mAOiteAnn, /., a sloping hill, pl. 

119. 
mAoin, /., wealth, 116. 
mAot, bare, defenceless, 88 

(s-t-)- 

mAot-cnoc, m., sloping hill, 

119. 
mAonf acc, /., v.n., to ' herd/ 

95- 

mAf ac, were it not that. 

mAf bAT) f Áif5te, 9, here lit., 
' a death by squeezing.' A 
knot to close mouth of dead 
person. In Sc. Gaelic this 
word is written marbh- 
pháisg, a death shroud 
(páisg=a cloth, a wrap). 
Nowadays the use of the 
word is mainly confined to 
the curse mAfbAf) fÁif^' 
onc (pr. mara-fáshg ort). 
The word actually in use for 
death-knot is fnAi-óm buAic. 
A. borrowing from Sc. G. 
seems unlikely. 
niAnbtAc, fatal, deadly, 25, II, 
1 1. 

j mAfbui^im, I kill, pass. subj. 
19. 
mAfSAi óoacc, v.n. bargaining, 
n, 23, 94. 

1 mÁ'f ■ if he (it) be, 8, etc 1 



I2Ó 



iriAftA-ó, m., insult, V, 20. 
mÁtAif , /., mother ; m. at» 

Stnjt 96, 103, source of in- 

flammation. 
meAbAir», /., memory ; cogni- 

zance, 13 ; lmowledge, 21 ; 

intelligence, 10; understand- 

ing, 112. 
me-AbrtAC, intelligent, 9. 
meÁ"ócAin, m., weight, 42. 
méA*otji5im, I increase, expand, 

47, 60 ; — Af I, 15. 
meAtlA-ó, v.n. to deceive, dis- 

appoint, 28. 
meA|ibAll, m., confusion, a 

going astray, 29. 
meA-p, m., fruit, 36, 105. 
meAfSAim, I mix, mingle, 47. 
meAÚAim, I fail, 13, hab. past. 

36 ; decay, waste. 
meAt, v.n. to decay, decay, 46, 

93- 
meAÚAtt, /., a crowd of work- 

men, 42. 
mo.AÍZA, faint-hearted. 
méiT), amount, r*A mévo 50, 21, 

35, inasmuch as. 
meitim, I grind, 113. 
meitt, v.n., grinding. 
mém, /., mien, VII, 7. 
meinf, /•, bondage, durance, 

121. 
métfeÁit, messing, 87. 
mer»AC, mAfAC, w r ere it not that. 
miAn, m., desire, &\\ a miAn 42, 

' to his heart's content.' 
miAHAC, m., quality, genus, 

breed, 28, 88, 90. 
mí-cÁCA, /., disrespect, dis- 

honour, n t. 
rmtteÁn, m., blame, 49. 
mittim, I destroy, ruin, 24. 
mittccAC, terrible, n, 12. 
nn n, /., meal, g. mineA-ó 16. 
míni^im, I explain, 5. 
mín niAnb, unconscious, 107. 
miotúó^, /., powder, 74. 
mion--OAOine, children, small 

people (in crowd), 39. 
miunnú, v.n., to swear, 87. 



miontngte, broken up into 

fragments, 90. 
mio^At, m. t metal, 79. 
mí-ftÁi-o, /., improper conduct, 

trouble, nuisance, 37, 39, 40. 
mó-ómAf, cultured, gentle, II, 

22. 
motcAC, speaking in praise of, 

complimentary, appreciative, 

121. 
mong, v. muin5. 
món, great, ní móf ■qom 5, I 

need ; bA rhór* te 120, grudge. 
món-cnif, /., pride, vaingiory, 

79- 
món-móf (50), especiallv, 21. 
monxAbÁit, /., responsibility, 

23. 
motn, m., feeling, 115. 
tnuAvó, /., the Moy river (Mayo) 

34- 
mncAine, m., a pig-driver ; a 

piggish person, 38. 
muing (d. of mong), /., a 

morass, swamp, 3, 73. 
mtnn^íneAC, coníident, trust- 

fuC 62. 
muinsín, /., trust, 28, hope, 93. 
muincjieAC (=niuinceAfÓA)j re- 

lated, 108. 
muin, /., sea ; tÁn mAjtA, full 

tide, 38. 
mnincéAcc, /., revolution, 11, 

43> 45- 
mnttAc, m., summit, 1 muttAC 

99, ' on top of/ 
mnnnifs, Murisk, Co. Mayo, 

V, 8. 

nÁ-oúf, m., nature, 28 ; ó 
nÁ-oúf , by nature, 82 ; f & 
nÁ-onf, real, genuine, 87. 

nÁifinn, m., nation, empire ; 
n. pl. 88 ; g. pl. 114. 

néAtt, m., cloud ; n. co-otACA, 
a wink of sleep, 72. 

neAth-ctAon, undeviating, 105. 

neAth-ní, nothing ; tmteocAt-ó 
. . . An neAth-ní, ' will vanish,' 
27. 



127 



neAiTi-fuimeAif)Ail, indifferent- 

neAnr, m., strength ; éinge inA 
neAfu, ' to rise in strength,' 

14- 

nirh, /., poison, 55. 

nirheAtincA, poisonous, 50, 64. 

mtrmeAC, sore, 12. 

niirmeAX>Af, m., soreness, 8, 97. 

nóf , m., habit, manner ; aj» 
nóf, Hke, 16, 65, 74, 105; 
peculiarity, 62 ; Af Aon nóf 
in any case, 8, 62 ; attitude, 
28. níof feit An -oÁnóf x>Á 
céite, ' the two attitmdes 
were mconsistent.' 

ntsAi-óeAcrj, news, newspapers, 
n. pl. 11. 

ó, prep., from ; ó n^x^Af mAit 

60, on good authority. 
obAim, obAigim, I reíuse ; pret. 

76 ; subj. 19 ; v.n. 86, 87. 
ob&in, /., work ; ní hobAin 

x>óib 37, it will not do for 

them. 
ócÁro, m., occasion ; special 

business, 39. 
ox>Aif, in phr. b&it ox>Ain, 

annovance, 66. 
*ó$tÁcAf , m., military service ; 

ó. AitroeóncAC, conscription, 

malice, 18, 20. 
oibfirú, v.n., working, 117. 
oix>eACAf, m., teaching, edu- 

-cation, 46. 
oifijeAC, m., omcer, 46. 
oitbéAf, m., evil, malevolence, 

55, 107. 
óirif eAc, /., a fool ; n. pl. 90 

(s.p.). 
oifeAx>, amount, as much, 10, 

15- 
©inim, I suit, agree with ; pret. 

iii. Cf. fcilim. 
•oiivp-oeAX), m. } entertainment 

(musical) ; g. 46. 
otc, m., evil, 99 ; mÁf olc rriAit 

teo é, whether they like it 

or no, 18, 38. 



ótcA, drunk, drunken. ;ii 

ómóf, m., respect, homage, i t 

35 ; rank, dignity, 80. 
ómfAc, amber-colour, III, 22. 
Ojvo, m., hamm.er, 22. 
onx>tAix>e, m. t hammerer ; n.pL 

22. * 

o r x> 111511x1, I command, instruct; 

pret. 35, 92 ; fut. 81 ; advised, 

92, order, 81. 
ojvoú, m., order, 9. 
of, over, above, 34. 
ornA, / , a sigh, 5. 
otAf . sick or wounded person, 

8* 
ocntnste, p.p., corpulent, fat, 

5. 



pAbfAe, m., a flower, III, 18. 
pÁinc, /., part ; mA pÁinu, 28, 

joined to ; 1 bpÁinx te, 50, 

allied with. 
pÁinxeAc, allied, 29 ; ^íojaccaÍ 

p., alhed countries, 115. 
pÁifceAcÁf, m., partnership, 

alliance, 29, 31. 
pÁin uix>e, **., partner, ally ; 

n. pl. 46, y& 
pÁifui^eAcu, m., partnership, 

54, 73> 90. 
péAcóisín, /., well - dressed 

maiden, I, 11. 
péAffA, m., perch, II, 11. 
piAnAX), v.n., pain, torture, 115. 
piAnóf, m., punishment, 63. 
piAncA, painful ; bÁf piAncA 47, 

cruel death. 
pitéAf, m., bullet, 43. 
piocAX), v.n. to pick ; a' piocA^o 

A r ctl 57» ' provoking them.' 
piocArhtAcc, m., smartness, 64. 
píofóix>, m., peer, lord ; n. pl 

ptÁméix), /., planet, II, 5. 
*ptéAf5AcÁn, m., shell, pl. 45., 
pléAf5AX>, m., explosion. 
ptéix), v.n. to plead, 92. 
pteix>ce, m., a sentimental 
fool, 64. 



128 



plei-óceÁil, f. (sickly) senti- 

mentalitv, g. 94. 
pliuncA-ó, v.n., toacttherowdv 

or ruffian, 40. 
*pobtACC, /., a repxiblic, 36. 
pocA, a large bag, a pack, IX, 3. 
pocAi-oe, m., a he-goat, S.£. 
*poitci-óeAcc, /., politics, 7 
pomnce, m., instant, 86, p. Af 

bic 56, ' whenever.' 
ponxAc, m., a bog, 71. 
p\í-OAn, m., a povvder, 44. 
pvmr, m., a pound ; a stroke 

(of work), 80. 



jiaca, will go, — Af 114, ' be- 

come extinguished.' 
*j\ACAin, v.n. squabbling, fight- 

ing. 
nA5Ainne, carousing, dissipation 

45 

jiAiméif, /., a worthless compo- 
sition, pl. 33. 

nÁite, /., three months. 

fiAitneAC, /., fern, g. 72. 

nÁmAittij;, v.n., raving, 115. 

nAt, m., thriving condition, 
good fortune, success ; ctin ó 
jiAÚ 52, ' destrov ' ; $An nAC 
30, ' fruitless/ ' barren/ Cf. 

29, 46, 75 ; f A*o'f bí fAC Alft 

75, ' whilst he was effective/ 
ftACAinAit, good, useful, effective 

21. 
féAbAim, I tear asunder, 104. 
neAcc, m., institution, insti- 

tutions, 1, 7, 32, 33, 40, 48 ; 

svstem, 32, 40 ; law, 86, 108. 
fieAirhe, comp. of fteAmAfi, thick, 

stout, 57. 
neAife, a shout (?), ceA*o a 

feAife, 11, ' a free hand.' 

O.Ir. rese(7). Perhaps fiAif e, 

cf. f Aif , a path, O'R. 
ftéAlt eottiif, guiding star, 

VII, 10. 
fieArhAf, stout ; rich (story), 33. 
péAf úncACc, /., a reasonable 

amount. 



jiéice, rack (?), a spirituous 
liquor, arrack (?) I, 13. 

néi-ó, done with, 12, done for, 
11, 42. 

féi-ó-An-ACAif, m., relief, 3, 12, 
115. 

féi-óceAc, m., v.n. to settle 
compose ; bring safe, 5 ; -oo 
5fÁ*ó An f. 39, ' for the sake, 
of peace ' ; settlement, 23 ; 
level land, 12. 

néi-ócijpm, (1) I settle, compose, 
5 ; (2) agree, 107. 

féigitin, m., a region, pl. 
foreign lands, 64, 92, 110; 
CVJ5 fé nA féigiiiin -oó feín, 
110, ' betook himself to 
foreign lands.' 

feilti5 (pr. rellic), /., a grave- 
yard, VI, 10. 

néin (d. of ruAf), fÁ féifi 8, 79, 
ready ; tjo f ., corresponding 
to, 106, according to, 46, etc. 

fiAccAnAC, necessary, 31, 38. 

fiAgAtcAf, m., government, 7, 

35, 3>- 

fiA5t*ú, m., rule, government, 

57- 
ru An Am ai t , in t elligent, f ar-seeing 

43- 
fiAf : /., control ; satisfying of 

wishes or desires ; n. a cÁif 

17, 37, 117, ' sumcient to 

live on ' ; control, 17. Cí. 

nétn. 
fngce, taut ; tight, close, hard, 

62. 
fíosAcc, /., a kingdom, empire, 

country, 31, 80. 
♦fiíostAmlAcc, /., govemment, 

realm, 37 ; sovereigntv, 35. 
níní : -oÁ-fiífí, 11, in earnest. 
ftit, m., a run, race ; ft. f eAftftAi§ 

9, ' short run.' 
nice, m., running ; in tradition, 

108. 
ftóx), m., a roadstead, tin ftófo, 

IV, 4 . 
fto^A, choice, 17. 
no^Am, /., a choice, VI, iq. 



129 



nointic. /., a division, 17 ; 

sharing, participation, 54. 
fóriiAinn, beíore us, n. AtnAC 

31, ' in the íuture.' 
jiothAn, v.n. m., digging, 42, 81, 

92. 
ftotA, m., a wheel, 113. 
IttiAgA-ó, v.n., to rout, "ÓÁ }t. 

91, ' being routed.' 
IUIA15, /., a rout, 101. 
jvuAi5im, I rout, banish. 
|fUAmne, m., a piece, a particle, 

anything ; n . a mbéil 9/, 

117, ' a bare livelihood/ 
ftnAÚAn, m., a charge, on- 

slaught, offensive, 3, 12. 

fAgA-o, m., an arrow, apl. 88. 
fA5"OAim, I spur on, 51 ; pret. 

fA^Tjn, v.n., incite, press for- 

ward, 25, 35 ; " set," 82. 
fAix)bin, m., the rich man, 121. 
fAi-óbneAf, m., riches, 43, 104. 
fAijxntíipí, m., soldiers, 65. 
fÁit, m. and /., the sea, 118; 

usually fÁite. 
fÁniiín, m., condition of ease, 

a\\ a f . f 05 41. ' at his ease.' 
fÁmn, /., a straight, 55. 
fÁmmu, v.n., to corner, to 

round up, 12, 76. 
fAinni:, /., covetuousness, 82. 
fÁit, /., sufhciencv, enough, 13, 

82. 
f AlACAf, m., dirt, 63. 
f AiiiAil, /., likeness, VII, 10 ; 

siinile, 39, 85, VI I, 7. 
f Aiiilú, v.n., to hint at, insinu- 

ate, 112. 
fAiritui5im, I insinuate, charge 

with, pres. pass. 87, pret. 

110. 
fAnnrAC, greedy, covetous, 16, 

39, 54- 
fAubnóf, m., fit of madness, 

108. commonly pron. f AtrinAf . 
f ao^aI, m., the world ; time, 

times, 31, 48, 90; f. bfifce 

52, ' disturbed times.' 



f AO§AlrA, mortal, of this world 

' verilable,' 85. 
fAOfAim, 1 free, pret. 93. 
fAOffAcc, /., freedom, 30, 59. 
fAotAriiAit, cultured, V, 11. 
fAotAf, m., work, effort, 98. 
f Aotf ri, v.n. to earn, 24, 77 ; 

work, cultivate, 81 ; g. 

fAotnuijjte 11. 
fAotftngim, I earn, 10, hab, 

past., 107; p. past. 117. 
fÁftnste, exhausted, 4, 12, 25. 
fÁf, m., an apparatus, con- 

trivance ; capability, f eAf jt 

An fÁf ón S. 2, ' the E. is 

more competent.' 
fÁtAc, sufficiently, 62. 
feACAinu, v.n. to avoid, 115. 
f eAcmAlt, m., oblivion ; con- 

fusion, 27. 
feAcfÁn, m., homeless wander- 

ing, Af An feAÓfÁn 65, out 

of employment ; bAin f . aíi 

cf A05A1I x>ó 110, ' he became 

an outcast.' 
f eAX), m., period (of greatness), 

course, 10 ; nít f é mA f caxj 

10, ' he is not in his prime ' ; 

a f . cugtA 10, ' his course is 

run.' 
feAfótx), /., nonsense, silliness, 

59- 
feAfóix)eAc, nonsensical, silly, 

35- 
f eAt, m., a while, 46. 
f eAmf Án, m., a remark repeated 

ad nauseam, 103. 
feAn, old ; old people, an- 

cestors, 98. 
féAnAX), v.n., to deny, 17, 35 ; 

renounce, V, 6. 
féAUAtm, I deny, fut. I 12. 
feAn-f AtcAnAf, m., old grudge, 

revanche, 5. 
feAn-neACc, m. f old institu- 

tions, 55 ; old methods. 
feAn-fit, m., full rlight, 12, 

full speed. 
f eAn-cf A05AI, 5, f a f ., in the 

old days.' 



130 



*SeApÁinn, /., Japan, it. 
fCAfbóncA, m., a servant, pl. 

48, iii. 
feAftjtAC, m., a foal, g. 9, v. -jnú. 
feAfjiA-ó, m., vawning and 

stretching oneself, (S.j.\). 
feAf atíi, v.n. (1) standing, 25 ; 

(2) endurance, 3, 94 ; (3) mA 

feAfAtri 15, ' held up ' ; f. 

nómpti 85, ' resisting them.' 
feAf Ann, I stand ; last, condit. 

9 ; f. fé An a jeAÍlAT) 57, 

' keep his promise ' ; f . te 

cluí 20, ' st.ood their ground.' 
féAfiiiAC, steadíast, 105. 
féix)eAT), v.n. to blow ; f . f aoi 

64, incite, lándle one's anger; 

f . fHAf 98, incite. 
féixnm, I blow ; incite, 39, 98 ; 

pret. 51 ; subj. 26. 
feith, /., possession, 48, Af f. 

4, 102, 117, ' in . . . p.' 
feilbiú, v.n. to take possession. 

83- 

f 6111115, gentle, V, 1. 
feifbíf, service. 
feifeAn, emph. he, 82. 
feifinn, m., a session, 70; 

assizes. 
feoi-oeA-ó, v.n. blowing fiercelv, 

26. 
f eolAim, I sail, pret. 109. 
feolA-ó, v.n. to sail, 34 ; to 

direct, 33. 
fgAilp, /., a cave, 109. 

f^AICCe, V. f5ACATh. 

fgAnfAT), m., fright, 10. 

f 5AOileA-ó, to loosen ; shed, 77. 

fgAoilim, I loosen, set free, 

fut. 66 ; ease, VII, 15. 
f5AfA-ó, to part with, 16, 44, 

54- 
f^ApA-ó, v.n. t to spend, 103. 
f5Át, m., shade ; fear, 23 ; 

Af f ., for the sake of. 
f5AUA, m., a group, squad, pl. 

f 5AtAm, m., a while, pL f ^Aitce 
at times, sometimes, 66, 88, 
108. 



f SAcniAif e, m., a vigorous 

active man, 107. 
f 5ÓaI, m., a story, affair ; 

if tia f^eAluA mófA 99, 

' recorded amongst big 

events ' ; fséAt ÁtAif 4, 

joyful tidings. 
f5éAlAi-óe, m., a storv-teller, 

32 ; f . mAit 15, ' an optimist.' 
fSéAtcAc, gossiping, 45. 
f^eAnA-ó, m.,laceration, slaugh- 

ter. 
f^eAncA, cut to pieces, 96 ; 

massacred, 59. 
f5iobAim, I snatch ; crib, pret. 

pass. iii. 
f5iiáiffe, /., persecution, 55. 
f^mfCA, m., corner, 90, ' a 

skirt.' 
f^tÁbtu-óe, m., a poor or hard- 

working man, 107. 
f^tÁbtn-óeAcrj, /., slavery ; 

hardship, severe work, 3, 86. 
f^tujcAf, m., wrangling, lalling 

out, 76, 96. 
f50itceAT), v.n., to split, 104. 
f50itnm, I split, pret. 11. 
fSOit, v. f 5 ot. 
f^oitim, I surpass, excel, out- 

rival, 52. 
f 5 01 trje, outdone, left behind, 

43. 
f 50f tA, ds g. of f5t)f , to cease, 

12. 
f5ot, /., (1) a flower, the very 

best, pl. 4 ; fíof-fsoit 54, 

' pick ' ; (2) peninsula, a. 12. 
fSféAco^, /., coff f5féACÓ5, 

crane, 73. 
f5tiAbAim, I sweep, subj. 31. 
f5HAn, m., tidings, 100. Cf. 

f5\iAin, a train, tail, O'R. 
f5tiifim, I cease. 
f5tif, v.n., to cease, g. f^tiftA, 

f^OftA, 12. 

fiAmfA, m., meiriment, fun, 

33, IX 9» 
fiAf, (1) westward ; (2) behind- 
hand, in the lurch, 20 ; im 
peded, 83; cAitce f. 59 



i3i 



given up ; (3) far back, hope- 

less, 90 (S,£.) ; (4) hidden, 

far to seek, 90, 116. 
fftim, I think, pret. pass. 

fítteAf 104. 
fw, that, *o'imti5 fin ... 4, 

' the situation has changed.' 
finnfeAtt, m., ancestors, gsg. 

6, 98. 
ffox)AfhAit, " silky," gentle, 82, j 

comp. 90. 
fíot ni., seed ; race, f . /d-ÓAirh | 

10, ' human race/ j 

fíottiAisim, I propagate, be 

come numerous, 83 ; am de- 

scended from, 90 ; originate, 

46. 
ponnAc, m., fox, 72. 
fíon-, continual,perpetual, fíon- 

féACAir.u 26, alwavs watch- 

ing ; fíott-imteAcc 105 ; 4. 
fíofrvAi-óe, always, for ever, 

eternallv, 7, 12, 105. 
fiotcÁn, m., peace, 11, 20. 
*fíotiriAO|i, m., a policeman, 

pl. 109. 
ppitéAfAcc, pillaging, looting, 

37- 
fíot, /., peace, calm, 114. 
ptibAitim, I walk ; I clear out, 

condit. 101. 
fitibAt, v.n. to walk ; Att fitibAt 

116, proceeding ; *oe f. oi*óce 

50, at night time ; aji f . tia 

hoi-óce 72, ' throughout the 

night ' ; in *oo f . tAe 107, 

travel ; motion, 113. 
ftÁn, healthy, safe, 59, peAtt 

ftÁn 6, "safe home ! " " wel- 

come ! " 
fteAiriAm, smooth, V, 17. 
fteAmnú, v.n., to slide, glide, 

101. 
ftiAb, m., the mountains, 95 ; 

moor, gpl. 107. 
fti^e, /., way, An cf . a btteAtnú 

. . . 37, ' to act judiciously 

or correctlv.' 
ftiocr, m., descendants, race, 

47. 93. 



fttiA5, m., host, 14. 

ftti5AT), v.n., swallowing, de- 

vouring, 89, 121. 
fmACu, /., control, 86. 
f mÁt, m., defect ; cloud, blot 

(on character), 110. 
fmAOmi5im, I think, I, 8. 
fnnuT, /., haze, 85. 
fnA-ómA-o, v.n., to knot ; link 

up, unite, 21, 98. 
fnÁite, m., thread, 21. 
fnÁm, v.n., to swim ; Af f. 

58, afloat. 

fnAf, m., polish, finish, 19, 21, 

59, ornament, 119. 
fneAccA, m., snow, f. féi*ote 

26, snowstorm. 
fntiAX), m., complexion, VII, 5. 
fntn-óim, I pare down, pres. 
pass. (S.p.) ; hew, cond. pass. 
V, 12. 
f ócArhAt, m., ease, comfort, 48. 
fócAmtAc, comfortable, 65. 
f oca]i, m., good, advantage, 57. 
focf-ú, v.n., to settle, settle- 

ment, 95. 
focn ui^im, I settle, pret. pass 
| 72. 

I fo-OAf, m., trotting ; iíia f., 

113, ' travelling rapidly.' 

fó-5, m., pleasure, happiness, 

48 ; v. fÁrhrín. 
foitjjeAf, m., advantage, com- 

fort, boon, 33, 121. 
fomeAn-cAcc, /., directness, 

straightíorwardness, 119. 
foijibui, v.n., to lighten, 

brighten, 59. 
f otÁtAf , m., v.n., providing íor, 

93 ; a íind, provision, 73. 
f on : Af f ., for, for sake of ; 

Af a f . 82, ' in her favour.' 
f ónn-cAf , m., credulity ; gulli- 

bilitv, 86. 
fpAif-oeoifeAcc, /., walking, 

121. 
fpÁf , m., space, room ; respite, 

30, 92. 
fpeAtA-ó, v.n., mowing, 98. 
ppéin, /., sky, heaveus, pl. 5. 



132 



fpeifeA-ó, v.n., to hough, iii. 
fpéifeAmAit, grand(ly), beauti- 

ful(ly), proud(ly), VII, 22. 
fpéif, /., interest, attention, 

21. 
fpí-oeAmtAcc, /., spite, perse- 

cution, 63. 
fpíotiCA, spent, 80. 
fpteÁ'ócAf, 191. s dependance, 

58. 

fP|\eACAT), m., strength ; power, 

98. 
fPfAOi, /., fun, 72. 
fP|\eA5AT>, v.n., to spur on, 

incite, 12, 99. 
f pneA^Aim, I stir up, incite, 12. 
f ]\aí, /., a laver, a swath, 90. 
f lUAtiA-ó, v.n., to struggle along, 

barelv survive, 94. 
fjioic, v.n., attend to, 101, 

reach. 
f nocAnnA, pl. of f ntit, currents, 

IV, 5. 
fCAifíti, m., a flimsy or worth- 

less article, 2. 
f-eAtlA-ó, to dash ; to pile on, 

61. 
fnAtl, /., a stripe, 96. 
fcíobAfo, m., a steward, 90 

(s.p.). 
fnúin, /., guidance, control, 

101. 
fnúfAT), guidance, government 

35, 60, control direction, 10, 

102 ; g. 90. 
fuoc, m., stock; g. 116 ; a trum- 

pet, 6. 
pcócAc, m., a lad of 14 to 18 

vears ; a youth. 5. 
fropAT), v.n., to stop, 118. 
f^fAiriféAf Ai-óte, stranerers, 83. 
funAmpcA, strained, twisted, 9. 
rcn AOittín, /., an untidy woman 

or girl, 112. 
rxfíocÁit, v.n., struggling, 94 ; 

effort, 102. 
fc^íopAC, /., a bad woman, 87. 
ftnób, m., effort, trouble, 86. 
fTfóicte, torn, 107. 



fctiAim, /., handiness ; Af a f . 

péin 33, ' by his own device.' 
ftiAi^ce, exhausted, 114. 
fUAiiimeAf, m., ease, quietness, 

11. 
f-UAimni5im, I become quiet» 

settle down, 57, 114. 
fUAimnnj, v.n., to keep quiet, 

tranquilize, 57, 94. 
ftJAifc, merry and bright, V, 

11. 
fubÁitceAC, jovous, kindly, 6. 
fubÁitceAf, m., joyousness, 

brightness, 119. 
fÚ5, m., juice, sap ; ftij; cf ao5, 

raspberrv, gpl. VII, 6 ; f . tia 

VieonnA V, 17, whiskey. 
fú^Án, m., a hay rope. 
fú^-cAitce, threadbare, 103. 
ftn-óeAcÁn, m., conference, dis- 

cussion, 17. 
f ui-óeAT), v.n., to settle, arrange, 

116. 
fmf)ue, situated, 12. 
ftii5im, I soak up, I drink, 

pret. 100. 
ftn^eAc, sootv, pl. 3. 
ftJi5ceoif, m., a tippler, 107. 
f tnt, /., an eye ; hope, ex- 

pectation, 22 ; uac \\ Aib aoti 

rjf . teif 107, ' was not ex- 

pected to recover/ 
fuim, /.. (1) heed, interest ; (2) 

a sum, some, 5. 



cAbAinr:, v.n., to give, — UAtta 

So, giving way. 
CACf tAÍ, vapourings ; light 

yarns or jokes, 33. 
CA5Aim (= cigim), I come, 106 ; 

rel. 84. 
cA^Aifr:, v.n., pleadiner, 93. 
*cAiT)bT)eAfc, m., theatre, 32, 

33; v. L. Ardm. 184^ 

(Íhesannis Pai.-Hib. I, 497. 

1. 38). 
*CAiT)bnéim, m., drama, 33. 
cAi-óbfiú, v.n., display, act, 32, 

33- 



133 



•cAfóbfiú, v.n., to show, show 

up, III. 
cÁmic mife, 72, I came safe, 

survived. 
CAif be, /., proíit, 10, 36 ; 

resiilt, 42 ; return. 
CAif^im, I offer, 58. 
CAifif fm, besides, 33. 
CAin neocA-ó, fut. of cAff Am5im; 

' would draw,' ' divert/ 52. 
CAinfgmc, v.n., oífer proposal, 

23. 
CAifge, a store, 1 T)CAif5e, laid 
; : by, treasured, IV, 17. 
CAicneAm, m., liking, 51, III, 21. 
CAitneAihAC, popular (with), 

pleasing, 116. 
CAiúni5im (te), I please, condit. 

117. 
caIaiti, m., land, pl. caIca, 46, 

48. 

CAmAlt, m., a while, VII, 12. 
*cÁnAi-pe (11105), m., tanist, 

crown prince, 50. 
caoT), side. 
CAob (—■cAo'bA-6) ; v.n. trusting 

to, relving on, 16, 33 ; trust, 

28. 
CAobui^im, I put trust in, 28. 
CAoife^c (caca), m., ioi,(battle) 

chief. 
c^pAX), m., activity, 5 
CAfSAifCACc, /., prophecy, 9, 

91, 118. 
CAffAin^nn (cAifmgim), I draw, 

— ^T 1 (8), 34» ' directed their 

steps towards ' ; — ... Aige 

(ctnge) 5&, adopt ; — cmob- 

tóiT> 38, caused trouble ; 

fnt. cAifneocA 72. 
CAff Ainc ; v.n. to draw ; — A]t 

16, 23, nearly, almost ; — 

AntiAf , open, initiate ; cf. 

CAff Ain 51111. 
CAf c, around, 96 ; — f Á 5CUAIJ1 c 

11, round about. 
cÁcAf , impers. of cÁ, is, 8. 
cácú, v.n., to weld, 58, 89. 
cé ' An cé ti-OAn eite 79, 

1 somebody else ' ; -0011 cé 



Af teif é 12, ' to the owner/ 
ceAcc, v.n. m., coming ; — f uAf 
28,livelihood; nít c. T>'tnn eAf- 
dai-ó . . . Aige 41, 45, ' he 
cannot get on without ' ; 

— f tiAf 95, agree to (a 
bargain). 

ceAccAin, coming, III, 16. 
céAccAim, I solidify ; cool, fut. 

22. 
ceAccAife, m., a messenger, 51. 
ceAccAifeAcc, /., a message, 5. 
ceAccrhAf, agreeable, proper, 

as one should be, 82, comp. 

90. 
ceA^Aim, I come, suhjunct. 

— fA fAoj:At 90, ' come . . . 
to pass.' 

ceA5Af5, m., instructions, 65. 
ceAJitAC, m., a household. 
ceAttAC, m., hearth, fireside, 65; 

mAf póx> ceAltAis 48, ' as 

mensal land.' 
ceAmpÁn, m., uproar, trouble, 

57- 
ceAnACAif, /., pincers, 9. 
ceAn^mÁit, /., struggle, con- 

flict, 43, 103, 104 
ceAnn, firm,strong ; well-filled, 

5, 42 ; firmlv built, 107. 
ceAnnA-ó, (1) v.n., — te, to 

move towards, approach, 5, 

41, 49 ; (2) driving force, 

backing, 25. 
ceAnnAim, I move, — te 24, 

subj. draw near. 
ceAnncA, m., straight, 1 oc. 98, 

117, in addition ; cornered. 
ceAfA, m., tar, 63. 
ceAfbÁnA-ó, v.n., showing, a 

cn^Af é fém un c. 32, 'which 

is displaved.' 
ceAfcm^eAnn . . . ó, he needs, 

24. 
ceiceArj, v.n., to flee, flight, 12, 

Af a c. 107, fleeing, evading 

the law. 
céi-óim, I go, ipv. 11 ; — in a 

A5AIX) 45, . . . lcoses. 
*ceifc, /., a testimony, 112. 



134 



rí, aji tí 59, about to. 

ogeACC, t>.w.,to come, — un cmn 
39, advancing ; — if ceAc 45, 
income ; — AniAf 4, recuper- 
ative power. 

ci 51111, I come, rel. 40 ; a 
ciocpAf Ain 82, 104, ' when 
he is brought up against a 
situation ' ; tiocf at> "óó 87, 
may have ; — -oo, acquire, 
prei. 4 ; — 1 ^conóm 46 ; 
succeed to the throne ; — 
if ceAC 59, come to pass ; 

— te céite 28. agree ; — 
noim 20, tell against ; — fUAf 
Af 53, agree to, fall in'with ; 

— uait) 41, survive. Cf. 
ceACc, ci^eACC. 

cittmi, I fit, 3 sg. prcs. 82. 
nmpifc, /., an accident, 58. 
cíojbufAC, economical, 117. 
notnÁinr. v.n., to drive, 77. 
ciomfú, v.n., to gather, 113. 
rjíopÁnAC, m., a tvrant, 7. 
cíf , /., countrv, district ; -oen 

rín 17, local. 
cti^te, condemned, 87. 
ro^AX), m.. an election, 38 ; 

to choose, 92. 
CÓ5Á1I, v.n. to raise, 91, 108 ; 

/.,up-bringing, 65, 82; cnoix>e 

4, encouragement, hearten- 

ing. 
rÓ5Aim, rói5im, I raise ; rear, 

pret. pass. 7; — Af, (ontn) 

11, 53, blame. 
ro^Aifim, ro5fxii5im, I wish, 

choose, pret. 109 ; fut., 60, 

subj. 87 ; condii. — "OC050- 

fAinn III, 20. 
coit, /., desire, free will, 7, 31, 

35, V, 6 ; *oe t. a céite 36, 
by general agreement.' 
cóif, /., pursuit, seeking after, 

107, 119 ; Af t 7, 22, looiung 

íor ; inclination, 82. 
coific : cút coinic fc>, bacldng, 

support. 
cóifi-óe, m., a ' tory/ an 

outlaw, 110. 



cot^AT), v.n., to develop, 97. . 
cott, m., a hole ; cnncA 1 t>c. a 

céite 106, ' dealt with.' 
com, m., tuft, 72. 
cof ac : cút cof aic (coiftic) 

102, backing. 

con a-ó, m., fruit, 29, 30 ; c. 
cóa-ocac 16, 36, hundred- 
fold produce ; result, 2 ; pl. 
cóntA 105, VII, 2. 

cófAinn, /., boundary, 52, pl. , 

103, 116. 

conAnn, m., a noise, 72. . 

cófui^cACC; /., v.n., looking 

for, 106. 
cof ac, m., first place, 21, tin c. 

64, in front. 
cfÁcc, /., (1) discussion, ac- 

count, 103, mention, 59 ; (2) 

trade : nít Aon c. Aif 42, 

' he is not doing much trade/ 

52, 118. 
cnÁccÁit, /., trade, commerce, 

42, 43 ; ht. coasting. 
cnÁ^AT), shore, CAtAm - c. 92. 
CJ1Á15, f., strand, VI. 
CfÁi^-tí, Tralee, 109. 
cfeADAim, I plough, 42. 
cféA-o, /., herd, flock, pl. 88, 

116 
cféAn, strong ; powerful, 11, 20. 
cnéAtfA, qualities, nature, .7. 
cneib, /., a tribe, 88, pl. 88; 

home, VII, 19. 
cnéiseAn, v.n., to abandon 57. 
cnéi5im, I abandon, leave, 

desert, 3, 20, 36, V, 8. 
cjiénhfe, /., a while, 90. 
cneif, cfeife, /., power, con- 

trol, 27, 48, 87, 101. 
cfeof, /., guidance. leadershíp, 

46, d. cfeoif, 26. 
cfieofAi-óe, m., a guide, leader, 

28, 92, pl. 46. 
cneojvú, v.n., guide, 18 ; leader- 

ship, guidance, 13, 30. 
cniÁit, f., trial, 87. 
cfiAtt, m., journey, nAC mhío-ó 

Ax>cf. Ann 43, 'wl.ichthey did 

not visit.' >■* 



135 



éfiiAn, m., one-third, 42. 
Cfttltn, m., encumbrance, 20. 
cmuttúfAC, pushful, 8. 
cfo-oAfóe, m., fighting man i?l. 

3- 
cnomACAn, v.n:, lávihg a heavy 

word on, denouncing, 25. 
ctiom-tm-óe, nightmare, 115. 
cnofgÁn, m., íurniture, 45. 
cjinp, w., a troop, band, 84. 
cua^, /., an axe, 38, pl. 88. 
cuAf6 : a -ocuai-ó 12, northerly. 
*cuAtf5nfóe caca, m., a íight- 

ing general, commander, 101. 
ciiAittifS» /•'» tidings, 71, 95. 
ctJAfAfOAt, m., wages, salar}^, 

5- 
cuAfSAn, t>.w., pounding, 11. 
cuac, /., (1) the laity, 84; (2) 

the countrv, 21. 
cubAifce, m., disaster, per- 

dition, 38. 
cusaiiu, 1 give, 16, 22, 32 ; 

make, 3, 12, 30 ; turn, 3/?/. 

pret. 39. 
cugcA, given ; spent, over, 10. 
cuite, /., flood, 31 ; flood tide, 

38, VI. 
ctntteAtn, m., others, 10, 52 ; 

further, additional, 88, 115. 
cuiffe, /., sadness, VII, 15. 
ctnnfigim, I tire, pret. 23, 103. 
cnifse, first, soonest, 18. 
ctiifSinc, /., understanding, 

cuf 1 "oc, make understood ; 

g. CU1f51011A 21. 

cuifte, /., stumbling, c. a 

1)aiiic Af 79, upset. 
cuiom, v.n.f to fall, — aitiac, 

happen ; — Af a feAf aiu 24, 

íalling down. 
culÁn, m., a small hillock. 
cuntAC, m., a winter lake (which 

dríes in summer), 73. 
cúf, rn., first place, right of 

pre-emption, 8 ; c. fui-óce 

48, primacv. 



ttAOAf, m., pride, 10, 79, 

*o'éifi5 ... 1 n-ti. An cf ao^aiI 

45, ' became puffed up.' 
uaccaji, m., upper part, upper 

hand, 7, 46. 
uÁccÁfÁn, m., president, prime 

minister, 9, statesman, 90 ; 

superior, 35. 
uAccAjiÁncAcc, /., headship, 

supremacy, 25, 28. 
UAiDfteÁc, próud, 118. 
♦tiAittfeAf.c, /., wailing, 85. 
uai]\, /., a time, pl. UAifeAnncA 

94, ' at times.' 
tiAÚDAf , m., terror, 85 ; atrocity, 

99, fséAt u. 15, a panicky 

story, alarmist rumour. 
uacu féin 18, of their own 

accord. 
nbAtttín, m., a little apple, mA 

tí« óif 75, ' idolized.' 
uéc, m., bosom ; Af uéc 511 tt, 

because, 40, 108; Af u. *oé 

115, ' for God's sake ' ; Af 

a ucc ftn 3, ' on account of 

that,' 11 ; 1 n-u. An bÁtf 59, 

' at death's door.' 
tts-oAf, m., authority, 35 ; 

source, 21, fUAineA*OAf ti. 48, 

' found out/ 
tj^-oAfÁf, m., authoritv, 93 
tij-oittj 151111, originate, pret. 52, 

114; establish, fut. 114. 
ug'Ofui, v.n., initiate, bring 

about, 37, 87 ; establish, 95 ; 

authorize, 86. 
uirinn, /., a number, 12, 36; 

au unht|\ feo 59, ' those who. 
uifteAf bAfó, /., want, shortage, 

21, 16. 
uiiiAt, humblc, willing, 57. 
umtAigeACc, /., obedience, V, 5. 
uihtú, v.n., to subníit, 1. 
ujiait') : 1 n-ii|u\ix) 41, last year. 
u|\cóix)cac, . wicked. 
uftÁm, /., claim, right, 35 ; cf. 

fOftAih. 
uffAtni, /., respect, 35. 



136 



Ceimeoitt* 

L. i-5- 

1. (a) Cé<\fo cÁ CtAinne ^Ae-óeAt a étif fiompti > 

CéAjvo cÁmtn-o a cu|\ i n-iút ? 
Céc\|fo eile AcÁmwrb a ctin i n-itit ? 

2. (a) CéAnx) cÁ btin of cionn teif nA ^Aeóit ? 

CÓAf-o a ceApAf ctii-o acu mA 5cnoi-óe ifcij; ? 
't)ftiit fin a' cttroiú teo ? 
(b) S5]\íou cnÁcc An An jttro acá bun Of cionn leif 114 
^Ae-óit i An -QOCAn acá fé a -óéAtiAm -óóib. 

3. (a) An bftnt Á-óbAf teif fin ? CéAfO é ? 

Cé'n fÁc nÁn ctAoróeA-ó nA ^ 6 " 01 ^ ? 
Cé'n cfAihAit a béAffÁ -óóib ? 

Cé'n fÁc fin ? Cé'n bAit a cuiueA-ó An cíofÁnAC onxu ? 
A fAib nA ^Ae-óit au f at> mAn a céite ? 
CÓAfo a ninne curo acu ? 

Cé'n TA^Af -OAOine a bí f a ■oneAtu a fUAin bÁf ? 
(b) S5]iíob -onéACc a' cun fíof an An nu-o a "o'fÁ^ ^Ae-ótt f Á 
■ófÁm A^nf Af 5AC teAccuom •óÁn •oeÁnnA'ó oncti. 

4. (a) An bf mt An f^éAt mAf fm 1 ^comnui-óe ? 

Cé'n c-acuú a tÁmi5 -j cé'n fÁc ? 

CéAf-o a CU5 -oon gAe-óeAt 50 fAib fé 1 n-oon au f súture 

a feAf Aih ? 
CÓAfo a finne An ^Ae-óeAt nttAijt A bí An nÁmAt'O a' 

cútú ? 
Cé'n cf AhiAit a béAffÁ -óó ? 

CéAf-o a bí te fÁ5Ait Ai^e ? A -ocu^ fin mtfneAc "óó ? 
(b) S5|iíob Aifce A'cun fíof au An Acnú acá An An cíf -\ An 

fCAbAf acá Af nA ^Ae-óit c&n mA|t bí, "j An cf AthAtt 

A bÓAffÁ -óótb. 

5. (á) Cé'n uaiu a cÁmi5 f^éAt eite cui^e ? 

Cé'n caoi a f Aib SeÁn fAn Am ? 
Cé cuin fé teif An ceAccAineACC ? Cé'n fÁc ? 
CéAfO a cuin SeÁn noime a -óéAnAm ? 
Cé'n motAT) a CU5 fé -oou ^AeóeAt ? 
CéAfX) a finne An ^AeoeAt -j cé'n cAinc a cAf fé ? 
(b) S^níob fíof teion SeÁm 50 hiomtÁn, An teitf^ÓAt a 
CU5 fé uait'j 1 aii cfoiceAnn a cuin fé au au f5ÓM 
A^tif An Áirro a f UAin fé. 

6. (a) Cé'n f ónc pÁipéAn acá f a Scoc ? 

Cé'n cineÁt x>n óacc bíof Atin ? 
(6) S^fíob c^tÁcc Af An Scoc "] aji An Á-óbAn a bíof &nn. 

t. 6-10. 

I. (a) AbAi|\ ah cóa-o ceAcn aiíia "oen AmnÁn feo. 

AbAif An x>a|ia ceAcnAiiiA ; An cníoiiiAX) ceAcnAiiiA. 
AbAip " ConnlAC ^tAf An "posmAif " 50 hiomlÁn. 
(b) S^juob fíof 50 hiomtÁn é. 



137 

9« (a) CéAfo Ab Áil teip au Sapauac ? 

Cé'n pAT) a ceAp pé T)on Ó05AT) ? 
Cé'n caoi a ftAib An 5 eA t UTiA,rmeAC ? 
(b) S^níob tnÁcc A]\ Ati mbAnArivAilA bí A5 -OAOine -oon C05.VÓ 
nuAip a ropAi5 pé. 

10. (a) CÁro ó cÁini5 aii ^eAnmÁinneAC 1 sceipc ? 

CéAUT) a pinne pé ó fo'iii ? 

A bpuAip pé píteÁit A|i bit -ÓÁ -óéAnAm pin ? 

Ati bpuit a peÁT> cu^tA A5 An n^eAfmAinneAC póp ? 
(b) S5fíob fípf fCAncAf Ait^ionnAC Af An n^eAiimÁmn 
iíiA|i tÁini5 fí u n cinn Ati teit-ceAT) btiAT)Ain nouit 
aii 5C05A-Ó "j aii méro cÁ -oéAticA A5 a muincin. 

11. (a) Cé'n pÁc a nAib Afm com món A5 Ati ^eAnmÁmn ? 

CÓAfo a ninne fí teif aii Uúife ? 

CÓAfO A CfCMT) A11 •ÓféAm A bí fA UÚlfO ? 

Có'n bAit a bí Af &n Rííipe Ati UAin fin ? 
(b) *OéAn cun fíof Af An juit) a tuic aitiac f a Rúipe t>e bÁnft 
An co^Aró. 

12. (a) Cé'n fA^Af a bí fAti CatkUac ? 

CÓAfT) a ninne fé ? 
Cé m'Aji éipi5 teif ? 

*OéAn cun fíof Af An 5CAÚ a tu^ fé péin -\ Atr 
^eApmÁinneAc T)Á céite. 
(b) S^níob Atc a' cun fíof An An CAT)Áit, Ati caoi a bpuit 
pí puróce, A^uf Ati cac a cuin An ^eAniruvnneAC 
■j a pÁipcróte uinti fA mbtiAT)Ain, 191 7. 

U 11. 

II. (a) AbAif au cóat) ceAtp AtiiA T)' AihnÁn An cSuibnij;. 

AbAip An T)AfA CeAtfAtTIA. 

xXbAip Aii c-iomtÁn. 
(&) Ssfíob fíof é. 
13 (a). Cé'n pÁt a bpuit meAbAin A5 muincin ua hétneAnrc 
céAfT) é 50|\ca ? 
CéAfT) a cohaic peAti-pin ? 

CéAfT) A tlllC AmAC pA "OpOC-pAOJjAt ? 
Cé'lt ^Át Af CUIfCAT) P5ApAT) A]1 ^AOT)lt ? 

(b) 'Oóau cnÁcc aji An *0]toc-pA05At (t)Á pspíob). 

14. (a) *OÓAn cup píop Af au ^cnuinniú a bí 1 5CtuAin CAinb. 

CéAfT) a tmc A1UAC ? 

CÓAfT) T)ÓAppAT) T)AOine ^Ó^ pAOI ? 

Cat) a pinne muincin n* Onpcéipe ? 

15. (a, b) X)éAti cup píop An au mbAit a bí A|\ Sa^aua 1 t)Cao5 

be^tA p.A nscniincAT*), 191 7-18. 
An fAib mói\Án ptinp 1 nóipinii pAii aiii ? 

16. (a) An pAib bAffAtinA niAite 1 nóipnin pA bpo5tii<M,\, 1917 ? 
(b) S^píob cunncAp A]\ cúj\pAÍ beACA tiA liCipeAnn pA 

mbtiA-ÓAin pm. 

17. Cé'n uaija bA ccAjtc beAtA a tei^OAii Ap Cipinn ? 
xXn fAib ponn A]\ tiA TjAUiné a óÓAnAiii ? 



13» 

L. 17-22. 

18. (a) CéAjfO a bí fonn Af An SAfAtiAc a -óéAn-Am te Óirunn 

rA mbl. 191S ? 
Cé'n comAtfeArh a bí *oéAncA Ai$e ? 
CéArro a beAT) *ottit Ai^e a •óéAiiAiri ? 

19. (a) CÓArvo a bí ctiro *oe iia hétneAnnAig a ccapat> ? 

CéAf t> a -oéAnrAróe teo r Ati Ajim ? 
A mbeAT) Aon cfttAi^e A5 An bpnAncAc -óótb ? 
(6) Ssfíob -onéAcc Af ó^tÁCAf AinT>eóncAC fÁ'n SAfAtiAC, 
"I A11 DOCAjl A -óéAnpAT) fé. 

20. (a) CeArvo -o'pÁSAtb étjte fiÁrt fA feAn-cfAO^At ? 

CAbAtf fAlÍlAlt A1)1 fin. 

CéAf-o a tnnne An SÁtfféAtAC ~\ eé'n bAtt a cttAró Airt ? 
Cé ha ftAÚA a t>' imct5 rtotrhe ftn ? 
(6) S^fíob cttnncAf Af aii -oocAjt a cÁmi^ T>e bAjírt miceAccA 

11A n-lA|tlAÍ. 

23. (a) Cé méAT) f CAf a mArtbtu^ce 5AC tÁ f a 5C05AT) ? 
CéAfT) a ftnne aii UtiifeAC -j céAfo TnibAipc fé ? 
CéAfT) Ab Áit teif An SAfiiAC ? 

25. (a) *OéAn curt fíof ah ah mbAit a bí aji SAf aha mAroin le 

beAÚA fA ti5eiin. 1917-18. 
CéA]iT> a tAini5 Af 5AimuAn beACA fAT)ó fA bpjiAinc ? 
(b) S^fíob cfÁcc A|t aii mero ftn ■ Af pAT>. 

t. 23-27. 

III. (a) xNbAif An céAT) ceAcrt. T>e " ÓttAtrtc An Iaoií;." 
AbAijt An -OAfA ceAtf. T>e ; An cfíoiiiAT> ccAcn. 
AbAif An c-AthrtÁn 50 hiomtÁn. 
(b) S^fíob é. 

26. (a) An motcArt "ótnnn a beic a' f AtrteAT) Ajt An n^AOic ? 

Cén fA^Af fAOJAit a bí 1 néifinn fA mbt., 191 8 ? 

27. (a) Ati ceAttc T>o "ótnne ^An áijvo Af bic a CAbAiftc Art aií 

tJAirt ? 
CéAf t> a ^níof An brtéA^ ? 
28, 29. (a) Aii rtAtb fé éAf^AiT) T>AttAT> mtittóg a cujt Af An 
SAf AnAC ? Cén fÁc fin ? 
Cé'n caoi a nT>eÁ|tnA An SAfAnAc bonn t>ó féin ? 
(b) *OéAn cttrt fíof A|t ^nocA Uí óonAttt -| An Atrro a bí &g 

Atl SAf AnAC Atf . 

30. (a) Cé'n -oetf a cttijt pAnnett Aif péiti, céAjtT) TnibAi|tc 

fé i cén f ac nÁn éirti^ teif ? 
(b) *OéAn cun fíof A|t ha comAifteACA a CÁ11115 iha óiait) 

1 All fAC A|t CtlfeAT)A]t. 

31. (b) S5fíob píofA a' cttrt fíof A|t 5fÁT> cífe *] T)ípleACc 

Cé'n caoi a fAib fíort-éijieAnnAC te n' AicneAcrrÁtt ? 

t. 28-48. 

32. (a) CéAfo é CArób-óeAfC ? 

(6) *OéAn cttrt fíof A|t fséAtAróeACC iia peAn-Aimfine 1 
nóifinn. 



139 

33- (#) CéÁjvo é cAiT>bnéim ? 

An péiT)in a teicei-o a cAbAijic tin cmn 1 nétjunn ? 
(b) T)éAn cun fíof aji aii ^ceifc reo aji pAT>. 
34. (a) 1nmf fSÓAl ttf Ltiij\c 50 hiomtÁn. 

(b) S^fíot) ó. 
IV. (a) AbAif aii ééAT) ceAÚf AiiiA T>en " t*)ÁT)óin ." 
Cé'n c-Ain *oen btiA-ÓAin Af T)eÁ]inAT) é ? 

AbAlf fOCtA A11 AITIfÁin Af fAT). 
(b) S^fíob 1AT). 

35 X>óah ctif fíof (1 5CAinc -j i fgníbinn) Af An " |ti 

•otifceAnAC." A' bpnit a tetcei-o a' niA5tti iia 
héineAnn ? 

36. Cé'n caoi a mbíoT) aii fAOJAt 1 néintnn te tinn T>eÁj- 

fíoj, mÁ 'j'flOf T)0 11A f^ÓAtUA ? UAbAlf f AITlAlt 

eite Ai]\. 
Cé'n tiAif bti ceAfc t>o ha *OAOine betc -oítif T>on 

flA^AtCAf. 

(b) S^ntob Aifce Af -óífteAcc. 

37. T)éAn ctif fíof Af T>eÁ5-fCAiT), An ntm tf cioncfiocAin 

te mí-fuAiT> -| An t)Ocaji a T>éAnpAT> fí 1 néijunn. 

38. Cé'n *oeif a ctnfeAT) An SAfAnAC Atn féin te mumctn 

ha héijieAnn a comneÁt pÁ coip ? 
41, 42. S5}iíob ctmncAf Af ati Acnú cÁtti-óeACCA a cÁint^ aji 

An SAfAnAC te tmn ah Ó05AIT) -| An kut> bA cioncr- 

tocAif teif. 
43, 44. *OéAn cun fíof Af ^noÚA -| ctiÁóc ceAnnAiseACCA ÓAf AnA 

1 aii c-Acpú a tÁmi5 Ofcu te tinn An C05AIT). 
49. 5°> 5 1 - X)éAn c|\Ácc Af An U5-0AJ1 a bí teif An 5C05AT). 

t. 62-64. 
71. (a) 1nnif f^ÓAt 5AT>Afóce ÓÚ15' UtAt>. 

(b) S5fiíob fíof é. 
73. 1nnif fséAt Ati mAT)f' AttA -] An cfionnAis *]nt. 

(b) S^fíob Af pÁipéAf 50 hiomtÁn é. 

t. 93- 
106. 1nnif fséAt An " t)uACAttA ImeAfCA." 
Ssfíob fíof é. 
X)éAn cnÁcc Af teACAf Synge. 



K 



110 

LETRIÚ SHIMPLl. 

The following, as in the case of An Giolla Dubh, is a modifi- 
cation of the Bergin O Keefe method. It must be made clear 
that this is not a phonetic representation, in the scientific sense, 
but rather a mixture of Irish and EngHsh phonetic systems. 
When this is taken into account it represents the pronunciation 
sr.íficientlv closely to be of considerable practical use. 

The following modifications of the Bergin-O Keefe system 
báve been introduced : (i.) Initial front /, n (before e, i) and 
interdental /, n (before a, o, u) are written //, nn, where they 
are so pronounced, except where capitals (L, N) are requirecí, 
(2.) y is written instead of gh for -ó, 5 slender (front open). 
(3.) u, iu are given for unaccented a, ea, especially before r, m. 
ch, In the article, a(g), and other words which are fairly phonetic 
as they stand. e g., fionna, móra, a is used. Occasionally io 
is put for unaccented ea. (4.) u is written for o in gu for go, etc. 

It is to be noted that y, as a vowel, represents an open z'-sound ; 
accented ea, ai a low front vowel (except before c, ch> g, u), like 
a in ' cat ' ; oi is a mid-mixed or mid- front vowel. ei is a 
dipthong. gh is a back open voiced consonant. More normal or 
alternative pronunciations of some words are given in brackets. 

Lxtract V. represents W. Mayo pronunciation ; VII. was 
copied in S.W. Sligo. 

A GOBÚ 'NNlOS (t. 3). 

D'imi shin agus hánic sho. Nuer is mú'n fian shea's 
goiri'n chauir. D'imí'n fian agus hánic fylti. Má 
ví'n Gál torshuch sáruíhi gu wár nna troda [troida] 
bu shachd measa ví'n Gall. Ní rau'nn tíochd a-nniar 
ánn nná'n llahur a ví insa nGál. Ní rau^nn acwinn 
er a tíor-sgláwíochd egi. Hánic a shgéal áhish gu 
ro shé 'cúlú. Bu geaill llé yvnnish Dé gun té ví wad 
fá [fy] ghruem a shgéal shin. Hánic mishnniuch gun 
Ghál agus hóig shé 'cheann. Aguish nni gu nnea- 
himiúil gun faitíos a doisuch é ach gu mall, mall,gu 
hairiuch agus gu cúramuch gu dug shé féachuint fy 
agus hairish. Agus bu geaill llé cearcull nna gréni 
a gobú 'nníos hair wulluch cruic [cnuic] madin vreá 
hawry 'gus a cur luinnir er chruc [chnuc] agus er yleann 
a t'awurc a ví lé feceál egi er wachuirí breá, míni 
sgohucha agus er vleannta [yleannty] éagsawla a híri 
dúchaish. Ví nna tallta [talltv] breá inshin gun vrég v 
nna coillti 'gus gu fiú nna guishlleán. 



r 4 i 



DlSHLLIUCHD (t. 34). 

Ví shé 'geshd sa tean-aimsir lé llinn ry maich a ve 
'geannas nna hÉrionn nnár vinni lesh nna dyní ceol 
nna clárshy (a) chloishdeáil nná glór -\ cainnt a chéli, 
gu míoch toru céatuch er chur is meas er chryv -j iasg 
er innviur. Ví shé 'geshd gu meahuch [meahú] a 
cur, gu llocuch a meas -j gu drégiuch a t-iasg a t-innviur 
le llinn a droch-ry. Shin mur 6-ye, nnuer a veoch ry 
maich ánn nnuch meoch nna dyní a bryn nná 'g achrann 
lé chéli 1 gu meoch a syl er aues 1 syhur nna vear ag 
'ol [a dol] i dairvi gun tír nnuer a veoch chuili rud 
er a góir. A té chainic [chuinic, hinic] a droch-wail 
a ví er a Rúshi lé goirid -j lé bliannty a-nnuas tici shé 
é shin -j gu-dé 'n chreach a nís shé er rychd droch-ry 
ve os a cionn nnú droch-ylíú ve'r bun innti. 

Á guiriuch muinntir nna hÉrionn gu huil a chéli 
rychd nnú pobluchd er bun chaihidísh er fad a ve dílish 
gun [dun] rychd shin -j gun rialtus a veoch ghá 
shdiúrú. Chaihidísh dlíú a chur er bun a yearuwóch 
cohrum nna Fénni 'hóirt dá guch fear -j nnuch lliciú 
[lliciuch] éagóir a víonú 'r án-nneach .... Má víonn 
uivir veog er a layd sa tír nnuch mé glacú acú lesh 
tarnneó shé achrann -\ troid. 



V. A CHRUACH (t. 46). 

Má wairim-she fén gu ngoirí 'n chuach, 

Rachud-sa gu Muruishg ish díonhud ann mu chuert : 

Níol nna dyní innsho mur chleachd mishi, syhúel nná 

suerc, 
Ach mur ywáy gun ghias-dair a snnuify lé tuey. 

Bíonn frych crua', casdy hiar er a gruech, 

Bíonn shuc orhy, fearhuinn, gy, shnneachda 'gus fuachd; 

Ní fychuin a chleachdamur-nní nná bárnní clada' 

chruey, 
Ach rán shlleawin cruihniuchda 'sh nní ro sú nna 

heornna úenn. 



142 



VII— CUISHLLEÁN I NÉILL (t. 70). 

I guishlleán í Néill tá 'nn té úd lé gur chaill nié mu hnúa, 
Shé binneas a béil a chuirhiú éanlly nna coilliú un suen, 
Shé sawil a véarhuinn ghá mén waich's du leagun a súl, 
Fíor uishgi 'nn tlévi 's é 'g-éaló er maidin llá chiúin. 

Bé mishi f én eg-imiuchd 'sh nní fillhi [illhi] mé gu blien 

ó 'nniú, 
Shé 'n fá eg-á-na wuilim, doir gu divin mur fuer mé 

'n gú, 
Shé 's brí wór gun giniúint ve góil timpull mur veof 

éan gun triv, 
Agus mur bósa mu sdór mishí gu lligi Dia 'nn tláinnti 

ghum. 

Á veceá-sa 'n sbér-vean 's í 'nn-édiú vreá shupa Dé 

Luen, 
Shúl hart gu sbériúil is ag ármvchd hairt-timpull a 

chuen, 
Ní feasuch mé a llehidi ve ó Érnni gu Corcy*nna guan, 
Lé nn-a gili, lé nn-a mén, lé shgév vreá (i)s lé llasú 'nna 

gruey. 



OLC AGUS FUA (t. 86). 

Níl án cheó gu nna nneahí shin nnár wair gu dí Uá 
'nn llá 'nniú. Níl án cheó acú nnár cuiriú (a)g obuir 
sa gogú [gogu] tá hrésji a chríochnuíhi. Níl án cheó 
acu nnár cuiriú a feochú lé spreacú 'hóirt gu nn' inniull 
gur bainiu nna feochdy fionna easdú. Níl án cheó 
acú nnár cuiriu shíos a-ríshd agus a-ríshd elí. Nuer 
a víoch a t-olc a víoch ag muinntir nna régiún cóihíuch 
ghá chélí i nnáil lé ve ídíhi ceapty bréagy lé fear-is-bár 
uilc údrú. Má ví án chosúluchd lacy [laca] er a nn-olc 
a ví gun nnáwid curtí fear-is-bár guel er a tiní 1 fear- 
is-bár bolg ghá hédiú. Má ví ánnuini eg eirí torshuch 
gun vleó -j a brai[h] matiunus a hóirt sa nn-olc a ví 
díonta [díontv] ceapty bréagy lé n-a chory a-ríshd. 
Ceapty ufás i mulluch ufásh -j éagóir i mulluch éagóra 



143 

lé n-a spreagú -j lé n-a hédiú. An truey i geann a ghrá 
víos eg fear nnú mny [mry] gu fáshdín lag, óg curtí 
(a)g obuir iad nnuer a bainntí nna lláwy gu nna páshdí 
má b'íor is nna shgéallty móra 'gus is nna pápér 
nueyuchda. Ní aca ánnuini iad dá mainnt a-nnuas 
ach bu chuma shin. Níl olc ghá véd nnuch ea 's fusa 
creshdinnt gu wuil a lehid ánn. Uer er [a] bich a 
víoch a tini [tiní] a llagú 'gus a t-inniull a fuarú, nní 
ro le díonú ach tilli gu nna cráwy [cnáwy] a chur shíos. 



béAtttA-3Aer>tts- 



It is not intended that the words and phrases in the following 
list should be considered as the best translation or the only 
equivalents of the English words. They are just those which 
occur in the text in the sense indicated. They are recapitulated 
here to help learners in comparing the structure and idiom of the 
two languages. 



Abandon : (i) tjiéi5eAX)Af An cac ; 

(2) bí fin lonAnn'f CAitce 

riAjt 59. 
able : (1) 1 nx>on 21 ; (2) ÁbAlcA 

61 ; (3) b*Aic tiAix> Aifie a 

tAbAirvc x>ó fétti 41. v. can. 
about : ( — to) A'bfAt 11, aji tí 

59 ; péACAmc f aoi -| tAjtif 4. 
abstinence : bigiti 41. 
abundance : líonmAirie a contA 

105. 
accept : ^Iaca-oah leir 47, (43). 
accident : cimpirc 58. 
accord : (own — ) tiAitt péin 113. 
account : (1) fÁijtnéif 19; (2) 

(bad — ) cÁ x>rtoc-cÁit Acti aji 

An Áic 85. 
account of : (1) x>Á bfij; fin 49; 

(2) Af a ticc rm 3 ; (3) le 

SAinbfion 34. 
accurately : An c-ng-oAft ceAfc . . 

a tAbAinc 50 cfttunn 106. 
acquaintance : tticc AiteAntAif 

110. 
acquire : tÁmi5 mif neAC ' x>on 

jgAex>eAt 4 ; a tAgAf An ciaII 

t>on x>tnne 94 ; An éAX)Áit acá 

$nóitce Acn 115. 
act (v.) : (a play) a tAix>brnti 32, 

a 5níorh-tAix>briti 33. 
act : rti^AX) acc AmAc 48. 
action : ^níom 33, 111. 
active : ní fAib CApAX) nA ^cof 

Ai$e 5. 
adapt : mÁ tA^Ann Atrvti uiocf a 

fiAX) fUAf Aif 53. 
additional : ( — improvement) 
bÁff feAbAif 6. 



adept : com x>eAftÁmAc fm tert 

An 0JA15 38. 
admit : nÁjt Arhx>tji5eAX)A|t 30, 90. 
adopt : ( — a plan) tAffiAinn f é 

beAnc eile 01115 fém 58. v. 

tactics. 
advance : (1) ( — in age) ó cjitiAxV 

ócAf fé 1 n-Aoif 81 ; (2) a' 

ci^eACc tin cinn 39. 
advantage: (1) a tnnne leAf -] 

f oil^eAf x)0 fíl Á. 10 ; 54 ; 

(2) a' X)tit tin f ocAif 57 ; 

(immediate — ) An triAit auá 

f a lÁtAif 54. 
adventure : 5ÁbAx> 106. 
adversitv : v. disability. 
advise : (1) corhAifTij; ré x>ó 14 

(2) ctnf fé comAin le aji 13 ; 

(3) S^rt ortx)Ai5 nA membettf 
. . . X)o ftf 92. 

adviser : pl. corhAif leACA 37, 53, 

115. 
affect : a' bAtnc le n-A lÁn 120. 
afloat : aji f nÁrh 58. 
afraid of : 1 n-imnix>e a mAf btA 86. 
again : bjieAtntiij; fé tiifti An 

At-tiAi|t 5. 
against : 1 n-éAX>An a céite 11. 
ages : leif ha ciAncA 37. 
agree : (1) níori féix>ci5 An beiftc 

le céite 107 ; (2) ( — to a 

bargain) a teAcc ftiAf aiji 95, 

cf. 53. 
agreed : aji aoti mcmn 117. 
agreement : x>e tott a céite 36. 
ahead of : cof ac A5 . . . Af 21. 
air : (taking — ) A5 Aettmtnx>eAcc 

VII, 22. 



145 



alarmist : (rumour) f^éAt tiAtbÁif 

15. 
alas : (1) mo cjteAc IV, 13; (2) 

mo téAn I, 4. 
alight : a\\ lAf A"ó 59. 
alike : mAjt a céite 81 ; 1 gcof atú- 

Iacc te 46. 
aliege : (1) -óÁ fíori-ttiA-ó 90; (2) 

•otiine a fArhltiijteAf coif 

leif 87. 
alliance : (1) pÁijtceACAf 29, 31; 

(2) pÁirio-óeAcc 54, 90 ; (3) 

1 5ConnfA"ó 11. 
allied : nA f 105ACCAÍ pÁifceACA 

80, 115 ; ( — with) 1 bpÁirtc 

le 50. 
all in all : ifceAC te céite 16. 
allot : níof geAtt *Oia -óó 30. 
although : cfó 5. 
almost : (1) ójt An -oorhAin btmÁice 

Aige ; (2) 1 n*oÁit te bett 

imtig-ce 55 ; 80, 98 ; (3) 5 eAtt 

te 4 ; (4) ionAnn 'f btiAitce 

ftiAf 5 ; (5) CAff Ainc Af -ÓÁ 

oifeA*o tó. 
alone : beAT) feifeAn Aonn aic 25 ; 

m'Aonf aic IV, 10 ; (not — ) 

ní hé . . . AmÁm 5. 
always : 50 fíof fAfóe 7. 
amber colour : ómrt ac. 
amongst : (1) foin nÁiritiin 114; 

(2) Af A CUAttACC IOI, Af 

fíogACCAÍ móft a An -oohiAm 46. 
ancestors : g. finnfin 6, 98 ; 

btinA-ó 46. 
announce : -o'ptiA^Airi 84 ; cÁ fé 

mf nA nviAi-óeACCA II. 
announcement : v. proclamation. 
annoy : a' -oéAnArh bAit o-óaiji 

tnjtti 66. 
any : ^An CAmc An Aon btAf a 

ctirt cti^Ainn 15. 
anything : nAC bf tnt Aon ceo te 

CAitteA-ó Aige 53 ; 116. 
any way : Af Aon nóf 8. 
anvwhere : Af -óftnm ah -oohiAin 

'87. 

apparatus-: (1) sléAf 10; (2) 

mneAtt 10. 
appliance : Acrhtnnn 52, 98. 



applv : ( — oneself) An cnÁirh a 

ttibA-ó 80. 
appraise : ní mó nÁ fm a bí fé 

motcAC Af An ót 121. 
approaching : (closelv) a' ceAnnA-ó 

teif 41 ; 49. 
approximation : btntte - f Á - 

ttiAifim 113. 
area : tímifcéAri 12. 
aristocrats : nA boic rhófA 11. 
arrange : bí ceApAijte eAcortriu 

73- 

arrow : fAigi-o 88 (pl.). 

article : eAff at> 2. 

as : cfí htiAife níof Aif-oe 12 ; 
( — for) fA scÁf fin -oe 15, 
nuM-oif te ; ( — it were) mAft 
-0015 "óe 36, 60, 79 ; ( — soon 
as) ac 50 -octnge fiA-o 38 ; 78. 

aside : -oÁ CAiteAm -oo teitrnj 
103 ; 58. 

assembly : if 5AC Aon -oÁit 48. 

asservation : An CAinc fin 85. 

assist : te CAbrtti tetf 21; ctu-oijim 
te 38. 

associates : a -ÓAtcAÍ 37 ; 
ctiAttAcc ; a trtúp 84. 

associate with : coi-oijt fé 14. 

association : comtticc ha 5CA10- 
ti^eAC 93- 

assuredly : ^An bn 615 4. 

asunder : ó céite. 

at : bí -OAomc tiAifte Af -omnéA]* 

ir^5 34- 
atheists : tticc Ain-crtei-oirh 105. 
athletics : ActAi^eACc 107. 
atrocity : tiAtbÁf 99. 
attack : (1) 50 -octi^ fé lonnftn^e 

hnttceAC fAOi 12 ; (2) a 

•o'ionn, 1115 é 11 ; (3) 1 n-éA*OAn 

a céite 11, 77. 
attend : (1) ( — to) a ftiotc 101 ; 

(2) le ffcAfCAt -0011 obAif 33. 
attendance : 510IIACC 34, Aijte. 
attention : (pav — ) if nió ad 

Ál]fO A bÍ0f Alge A1f 22. 

attitude : (cbange of — ) tÁini^ 

tiu\lAi|\C CÓflCAIf Ai]t 43. 

attribute : -uu íuia-óa ík\ f^éAtAi- 
-óoacca 32 ; v. peculiarity. 



146 



authoritv : (1) -115-OAitÁf 92 ; (2) 

|U1T) b^téAgAC 5AII AOT1 

n^-OAf 35 ; (3) (maintain — ) 

ceAtitiAf a comneÁt Af tíf 35 ; 

(4) fontÁriiAf 102. 
authorize : A5 n^-ofn ua hoibne 

86. 
avail : (without — ) ^au aou riiAit 

•ócnb Atm. v. useless. 
available : Ati fÁj-Ait 106; (make 

) A Ct1f Af fÁ^Alt 91. 

avaricious : pl. f AtmcACA 39. 
avenge : le -oíogAtcAf a -óéAnArii 

Af 100. 
average : mncteAcc coriitnom 81 ; 

(on an — ) irceAc le céite 16. 
avoid : (1) feACAmc 115; (2) 

v. forsake. 



ctnt 



Back : (keep — ) comneÁt 

Af a céite 120. 
backing : (1) ní f Aib cnt coirnc 

Acn 62 ; (2) 50 bftnt éine 

ceAtm Af a comnf ce 95 ; 

5An reAnnAT) Af a cnt Ai^e 25. 
bad : ( — deed) -oo-beAfc 20 ; 

(fare -ly) ciiait) *ortoc-bAit 

Af au teAt 78 ; 50 n acat) 
balance : (1) ( — of profit) bei*ó 

bf AbAC éi^m Af 44 ; (2) eAjt- 

if-bÁnn 95- 
balsam : íoc-flÁmce 97. 
band : a ctiAttACc 12 ; a trttíp, 85. 
banish : T)íbru5eA*ó 105 ; 33,. 105. 
bankrupt : (become — ) tjá 

bfifeAT) 24. 
bare : ( — livelihood) rt tiAmne a 

mbéit 94. 
barelv : uac mbAmeAnn aji éi^m 

teif 59. 
bargaining : a' mAf5AiT)eAcc 11, 

94- 

barren : bA cf Ann ^au rtAt 30. 

batch : -oof^Ám beA^A 19. 

battalions : CACAmiA 5. 

bear : fintmnc 11. 

beating : tAf 5AT) 39 ; ní beA*ó 

cmneAT) Af bit 46. 
beautiful : mAifCAC 5 ; fpéirteA- 

riiAit VII, 22. 



beautify : cvnti Ait -j ftAéc Af 
a tín 79. 

because : Af ticc stirtb »<vo 40"; 
108 ; AfAe 12 ; ( — not) 
CAitteAT) ia*o T>'eAfbAiT) eotAf 
13 ; ... 50 bftnt teifs ortt^ 

73- 
beer : beoif II, 7. 
begin : -o'Áioj; fé a' piocatV 

Afcti 57 ; cÁ au crtoi*o Af btm. 
behaviour : (good — ) "oeÁ-5-f cait> 

37- 
behindhand : f éArra -o'fÁ^Aib éirte 

fiAf 20 ; *o'f Á5AT) f é An f eAf 

if f eAff tin *oeiru*ó 46. 
Lelie : (1) a bféAsntí 85. 
believe : (make — ) te ctiri 1 

Scéitt 59, 87. 
belong : (1) fít fiA*o 5tirt *oen 

boicceAUACc au gAe-óit^ 48 ; 

(2) Af fti-o a bAm *oó 35 ; (3) 

*oon cé Af teif é 12 ; (4) 

tommrt uac mbAmeAnn teif 

An fAO^At feo 59. 
benefit : coriiAifte a teAf a 20; 54. 
beside : cof ua cemeA*ó 72 ; coif 

-cfÁ5A 109 ; ^ortc Af caoo 

mtnn^e 73. 
besides : (1) Af 5tiAtAmn 2; (2) 

CAimf fm 33. 
best : (1) au f^ot 6 ; (2) (level — ) 

Af a mbionT)A 39. 
bet : ^eAtt eite a ctirt 12. 
betake : tn^ f é ua féi^mm t>ó 

fém 110. 
better : (for — ) Atn ú tm f eAbAif ; 

( — off) 50 mb' feAff An bAit 

A beAT) Af ÓAf AUA 57, CÍ. 25 \ 

( — times) n-uAif a bí ax\ 

fAO^At 50 rriAit 48. 
bind : a fnA*órriAT) tin a ééite 21. 
bitter : ci-ó 50 mbA -ooirtb téi é 

57 ; ( — experience) if ia*o f ém 

a f tiAif te téi5eAT) é 13 ; 

( — want) 5éAf-AnfÓ5 94. 
bitterly : ( — repent) -oeAnf a ctn*o 

ACti Aitfi^e crttiAiT) Ann 38. 
blame (v.) : cé tói^feAT) fin 

orttn 53 ; 11 ; (to — for) if 

cionncAc teif 86 ; 41 ; if 



147 



Aji . . . a béAf An tocc i6" 

cf. cause. 
blame : rmtteÁn 49. 
blind : •oaIIat) mtjttó-5 a ctif 

otitu 84 ; 28, 100. 
blood : ( — letting) b'ptirttif x>a 

ftntiti A|\ ceAnn cAffAC 51 ; 

ftnt a f5AOiteA"ó 77. 
bloodshed : x>ójvcax> fotA 115. 
blot : (on character) An f mÁt a 

bí A1f 110. 

blow : iAnnAix) 11, pl. lAfpAncA ; 

btntte. 
blow (v.) : 50 féix>e ré 26 ; a' 

reoix>eAT) 5A01C1 26. 
boasting : mAOix>eAm 14, 87 ; 

5Aif5e a "óéAnAm 12, 28. 
boastful : ^AifseArriAit 78. 
Bolshevism : t)otféibeACAf 116. 
bond : ( — of unity) ctimAnn 31. 
bondage : (1) 1 mbntiix> 1; (2) 

x>ub-x>AOirífe 91. 
boon : foit^eAf 33, 121. 
booty : eAX>Áit 6151 n a beit Ai^e 

44; 115. 
both : An x>Á ctnx) 120. 
boundary : cóf Ainn 52, 103, 116. 
bov : (play - — ) btiACAitt imeAftA 

106, b. bÁife 107. 
brave : (1) peAf mifmj; 12; (2) 

cfo-ÓAn^A 5. 
bread : (earning one's — ) a' 

f Aotfú a tAe 77. 
break (v.) : (day — ) £eAt An tÁ 

72. 
break up : x>Á bnifeA-ó 119. 
breed : An miAnAC acá Ann 90 ; 

btinAX). 
bright : (1) AefAC III, 18; (2) 

5iox>Án beA5 # tonnfAC 5. 
brighten : x>Á ^eAtn 59. 
brightness : (1) fubÁitceAf 119; 

(2) toinnif 5 ; x>eAttfAX> 21. 
bring : ( — about) a tAbAifc 1 



5ceifc 



An fioccAn a 



ti5X)fti 87 ; ( — to light) 

fOlttflÚ 100. 

brink : ( — of precipice) cÁ An 

Aitt rhAfbÚAC f aoi 25. 
broken : ctAOiT>ce III, 14. 



brotherlv love : bfÁitfteACAf 87. 
brow : (sweat of one's — ) Atttjf 

a cnÁrh 10. 
brunt : (- — of fighting) An Rthf eAC 

a bí a' X)tit 1 n-éAX)An nA 

bpitéAf 43. 
brute : box>Ai5 ótcA 40. 
budge : f eAncAX) ní bAinp e fé 

Afcú 86. 
" bug " : (big — ) boic móp a 48 ; 

77. 
build : cftit -] X)éAnAm 107. 
building : f oif ^neAm 104. 
bulk : f tif móp nA nx>Aome 30. 
bullet : pitéAji 43. 
burn : ( — one s fingers) a x>á 

tÁirh x>ói5ce. 
burst : a' mAX>mAx> a x>cuaix> 12. 
business : ^notA ; (private — ) a\k 

ócáix> a bAin X)ó fém 39. 
busy : cftiAX)Ó5AC 5. 
by : (1) Af a 5níomAftA a 

AitneocAf cti av\ x>tnne 30 ; 

(2) x>e oix>ce if x>e tÁ 71 ; 

(3) te n-A ftín a ceitc 28, te 
x>ut Anonn 93, te beit 1 ; 

(4) ó ^emeAtAC 82 ; (5) x>Aif . . . 
bvgone : f a f AO^At a CAiteAÓ 

120. 



calamity : AnAÓAin 5. 
calculating : a' comAipeAm 18. 
calculation : ctnmriti 71 ; x>o féin 

mAf cÁ fm comAifte Anoif 

16. 
call : 50 n^oipix) An cuac V, 9. 
calm : ríot 114. 
camouflage : x>AttAX> muttós a 

ctiri optu 87. 
can : (1) v. able ; (2) ( — not) nít 
cgacc x>'nipeAfbAix) íia peotA 

Ai^e ; (3) ní pÁ^Ann x>tiine An 

cac te bpopxni 82. 
capture : §Ab fé 12. 
carefully : 50 ViAipeAC if 50 

CÚfAmAC 4. 

careless : teibix>eAC 58. 
carousing : x>n eAbtÁf 45. 



148 



carrv : ( — off) ftuvoAi^im 71 ; 

( — awav) cjtoc -pé teif Ationn 

é 13. 
case : a f eAf acu céAxmA A5 46 ; 

96 ; fin é peAjiACC A^Ainne 27 ; 

(in any — ) Af Aon nóf 62. 
catch cry : ^Áir caúa 103 ; 

( — words) ^tóntA mófA ^An 

Átfvo 87. 
cause : (1) mA cioncfiocAtn 116; 

39, 21 ; (2) inA httg-oAn ÁtAif 

21. 
cause (v.) : (1) cui|t ré ctgte tia 

mboccÁn x>Á n-oéAnAm 14 ; 

(2) ( — trouble) cAinneocA fé 

AénAnn 36; 25, 38; (3) 

( — anxiety) cox>tAX) ha hotx>ce 

ní bAmreAt) rm x>en 

f?fAncAC 19. 
cave : f ^Attp 109. 
centiped : ceitpeAx>óin 74. 
centuries : teif ha ciauca 37, nA 

CIAnCA CAIfbfeACA 89, 

certain : f^éAt cmnce x>Á mbeAx> 

87. 

certainty : cmnceAéc 113. 

" cess " : (" bad — ") téAn-f5 nof 

49. v. disastrous. 
chance (v.) : v. happen. 
change : (1) Atfti ó ÚAob 50 *oct 

An cAob eite 11 ; (2) ( — plan) 

b'félX)1jt 50 X)OOCfAX) At- 

corhAifte x>ó 20 ; (3) tÁmi5 
mAtAifc cófCAif Aif 43 ; (4) 
x>Á mbeAX) bnett A]\ a AttméAtA 
At^e 12 ; (5) ( — situation) 
•o'imág fm -] tÁmi^ feo 75. 
character : (an odd — ) x>ttme 
5foróe 33 ; (mental) cÁitt- 
•óeAcc 7, 81 ; x>ttme if a 

tfÓAftA. 

charge : (in — of) 1 mbtm a §notA 
fém 75 ; (in — ) 1 mbtm 
comAtfte 101 ; tn^A'OAf 
ftiAtAf rÁ'n nÁmAix> 3. 

charge (v.) : ( — with) -ottme a 
f Amtvn^teAji coin teif 87. 

charity : (1) 5fÁx>-*OiA 68; (2) 
(alms) -oéince 30. 

cheer : có^Áit cn oróe -j mcnme 4. 



chief : (1) ftAtA (pl.) 105; (2) 

CAOIfeAC CAtA IOI. 

childhood : (second — ) Aotf- 

teAnbAix>e 13. 
children : mion-OAome 39. 
choice : fÁjjAtm f o^Ain ojt tu VI. 
choose : mÁ to^ntnseAnn. 
Christiandom : An Ófíof cxiijíeAcr; 

87 ; 105 ; (non-Chr. world) 

Ain-Óftofctii5eAcu 87. 
Christian civilization : Cníorc- 

AthtAcc 119. 
chronic : 50 bf tnt f é a x>ttt 1 

n^AmreAt Atf 103. 
circle : ceAf CAtt nA ^néme 4. 
circumspect : 50 -01:115 fé f éACAmc 

f AOt 1 tAlftf 4. 

claim : (right) nntÁm 35 ; f ontám, 

éttm. 
" clan " : nA ctAnnA 88. 
claw : cfúb 54. 
clear : if téAf x>ótb í 91. 
clear : ( — away) cn oc mé ttom 

72 ; ^tAncA 103 ; 48 ; v. go. 
cleavage : 50 x>r;iocf ax> f^oitrjeAX) 

Ann 104. 
clergy : ctéif V, 5. 
cleverness : beAnctn^eAcc 57 . 
cloak : f AttAmn III, 23. 
closed : iAx>tA (S.£.). 
closely : te bjt eAtnti 50 5f mn Aif 

33 i ^5 Áif X)eAtt 50 5éAf 7. 
closing in : a' ceAtinAX) tiom 5. 
clothes : 1 n-éix>eAx> VII, 21. 
' cloud ' : An rmÁt a bí Aif 110. 
coclde : co^At 38. 
cocMes : fttACAm. 
cognizance : meAbAif 13. 
colour : (light and ahade) tomnifi 

4« 
combed : cíor. ua. 
come : ( — against) ciocf a fé 

foime 20 ; ( — to pass) (1) x>Á 

x>ceA5AX> f é f a f AO§At 90 ; 

(2) 50 x>ciocfAX) fm ifceAC 

59 ; ( — up) a' 50DAX) Aníof 4. 
comfort : ní jt Aib mójiÁn x>e f 05 

nÁ x>e fócAntAt ah cfAO^Ait 

ACtt 48. 



149 



comfortable : (i) fócAmtAc 65; 

(2) compóijtceAC 65. 
command : ní *oe on*oti T)é a 

beic *oítif *oóib-f An 35 ; (at 

hÍS ) DÍ AH fAOJ-At Att A 

coriiAirite fém Ai^e 42. 
commence : v. begin. 
commerce : ^nocA cnÁccÁtA 42. 
compact : connfA-ó 76. 
companionship : a bttAit comfÁ*o- 

acc An a céite 73. 
companv : corhttiA-oAri I, 4. 
compare : nít f AihAit acu te 

■CADAIf c Aif 85 ; 1 gcomófCAf 

te 43 ; ( — d with) Af 5UAtAinn 

2. 
comparison : (in — ) aji 5tiAtAinn 

2. 
compel : ctnnfi*oíf ia^ac or\cu 88 ; 

24, 94- 
compensation : bti beAg An éijtic 

a citibriA*o fí ionncu 65. 
competent : ^tirt f eAff An fÁf ón 

SAfAnAC 2. 

competing : A5 iomA*ó nó A5 
coirhtmc teo 102 ; 52. 

complain : (1) *oéAiifA fé ctAihfÁn 
41 ; (2) a' ceAfAcc 25 ; (3) cÁ 
50 teof -OAome CAfAoroeAc 

25. 
complaint : CAf aoi*o I, 5. 
cornpletelv : a beic -oeAttn^ce 

AmAC gtAn CAfgAf ÚA Ó SAf ATIA 

29. 

complexion : f ntiA-ó VII, 5. 
complimentarv : btA-OAf ac 66. 
compose : ( — dispute) a f éi*ó- 

ceocA-ó An c-ACf Ann 5 ; 

ctimA-oóirieAC-c 110. 
compositions : *on óacca 6. 
comrade : a pÁif ci^ce 46. 
concern (v.) : -oon cé a mbAmcAnn 

fin *oó 1. 
condemn : cti^ce tin a crioccA 87. 
condition : Af conn-OAf 85. 
conference : (assembly) *oÁit 84 ; 

ftn-óeACÁn 17 ; com-óÁit 97. 
conless : cÁ f é Am-otnjre acu 90. 
coníident : mumj-meAc 62. 
conflict : tm ceAn^rhÁtA 103. 



confusion : g. feAcmAitt 27 ; cmrt 

fé ^Ae-óit Af meAfbAtl 29. 
congregate : 50 ^coctnj-eAnn fiA-o 

te céite 88. 
connected : ( — account) ní 

bfUAifeAmAn Aon bAfAinn Att 

An fséAt fin 63. 
connection : (1) nAC mbeA-ó bAmc 

nÁ pÁinc Ai^e te cAob 76 ; (2) 

(marriage — ) Af §Aot nÁ -oÁiih 

82. 
conscript (v.) : a éismú ifceAc 

fAn Afm 58. 
conscription : ó^tÁÓAf , v. Ain-oe- 

óncAc 18. 
consequence : (natural — ) cá a 

tiocc Aif 8 ; 21 ; (of any — ) 

ní heA-oÁit ftj-o Af bic mtjfA 

.... 11. 
consider : comAifeAnn fiA-o 112. 
constitution : (change of — ) 

mAtAifc -otiji-ó 84. 
consult : (1) 50 n^tACA-o fé 

comAifte teo 38 ; (2) 5^11 ah 

meifeACÁnAc a ceA-oti 80 ; 

77 í 5° 5° SceA-otngeA-o f é 

An m. 80. 
consume : í*oin. 
content : (heart's — ) A5 ice . . . 

Af a miAii 42. 
contingent : fttiAi^ce feArt E4. 
continual : aii cfíori-f5tÁbui-ó- 

eACC 4 ; a' fíOf-fÓACAinC Atf 

riA néAtcA 26. 

continue : (1) mÁ hiAifeAnn -oóib 
42 ; (2) mÁ teAiiAnn fi&-o *oi 
37 ; cf. cocni5 fé Ati bÁ-oói- 
feACc 109. 

continuous : ( — exertion) An 
Cfíof-f^tÁbxn-óeACc 4. 

control : (1) ní bci-6 aoh corhAinte 
^5 nA ^AC-óit 7; (2) CÍfA A 
béAf fÁ riA fciti]tA-6 35 ; 10 ; 
(3) a cu^Af fmACC Af conp 
tiA milliún *OAOme 86 ; (4) 
a 5^ac . . . fOftÁrhAf Att 
CMfinn 35 ; (5) (in — ) 1 -ocncif 
87 ; (6) 1 5C(v\iiiu\f 11. 

control (v.) : ( — food) ruAn a 
TjÓAnAni Af aíi mbeACA 17. 



150 



convenient : corru\i|tle com^AfAC 

80 (S.í\). 
convention : cÁnii^ -oÁit *oe tia 

héi|\eAtmAi5 te céite 84 ; 

cohróÁit 97. Cf. ftn-óeACÁn 

17. 

cool : (1) a -puAriócAf 114; (2) 

réAcrjfAró An 50T/IAT) 22. 
corner : ctvji-o 6 ; f^ivjjirjA ; (in a 

tight — ) 1 5críUA"ó-cÁr 5. 
corner (v.) : rjÁ fiA-o t»á fÁmmvj 

76, 96 ; 12. 
corpnlent : orjtun^te 5. 
correspond to : bf tnt riAT> -00 

féif CAmrje 106. 
corrupt : f AbrjAC 39. 
cost (v.) : cofAin fé 103. 
cottage : boró^ 72. 
counsellors : v. advisers. 
countrv : (1) ^Ae-óilseoifí ha 

rvjAice 21 ; (2) (foreign — ) ha 

féi^nnn conhúi^eACA 92. 
conrse : (1) (run — ) 50 bftnt a 

f eA-ó rjrj^tA Ai^e 10 ; (2) 

cvnte tíf fÁ cvíffA ha 5féme 

43 5 (3) ( — of time) te tmn 

aítia 22, 30, 33. 
cousins : bA cof truvit le -ovjme ón 

•oeifbfrmf 1 Tmme ón -oeAfb- 

fÁrAif iat> 75. 
covetous : f AnnrjAC 16, 54 ; f Ainnrj 

A11 4MJ151T) 82. 
cowardlv : ctA"ÓAfÚA 46, 101. 
crane : cofti f^féAcó^ 73. * 
credulitv : f ónnrjAf 86 ; v. gulli- 

bilitv. 
cribbed : a f^iobA-ó iat) iii. 
cripple (v) : (1) cfeAptAi^rje 5; 

(2) An ^eAfmÁinneAC a cvjf ó 

fAÚ. 

crooked : ( — action) cAm 37. 
crooked : ( — ways) CAimitéAf Acrj 

3«> 75- 
crop : bÁf f 15, ió, 105. 
crow : fionnós (S.f 1 .). 
crowd : ( — of men) meArjAtt 42. 
crown prince : rjÁnAire fíoj; 50. 
crown : ( — of beautv) bÁff Áitte 

119. 
cruel : bÁf piAnrjA 47. 



crush : (1) t>á mbftí^AT) 103; (2) 
An ^eAfmÁmneAC a Cfio^AT) 

23- 
crushed : ctAoi-órje, III, ! 14 ; 

CjnosrjA. 
crying : CAomeACÁn Áf-o 66. 
cultivate : f Aorjftvi ha rjAthtAn 

81 ; 11. 
cultured : (1) fAOCAthAit V., 11; 

(2) moT)mAf II, 22. 
curlew : cjiorjAise V, 3. 
curly : bACAttAC III, 22. 
current : ( — events) cvjft f aí An 

rjfAO^Ait 21. 
currents : ff oúatitia IV, 5. 
cut : ( — down) ^eAff at) fiAf 

iat) 79 ; ( — to pieces) . . . . 

a mAfbÚA nó a f^eAnrjA 86. 

Damaged : 50 bf vjaiti f éAf tA -j 

COIfCÍ AthtvJAT) 16. 

damning condition : 50 mbei-ó 

mrh itia ftibAtt 55. 
danger : (1) -OAithféArt 86; (2) 

511 Aif IV, 13. 
dangerous : ( — sea) rjuinn bÁirje 

IV, 18. 
dawn : geAt ati tÁ 72. 
days : (former — ) f a f eAn- 

rjfAogAt 5. 
| dead : (1) rjÁ CVJ15 hnttivjn acvj 

fÁ'n 5CtteAf 015 78 ; (2) rjÁ mo 

rhifneAC Af tÁf 71. 
deadly : mAttbrjAC II, 11. 
deal with : cvjf úa 1 -orjott a céite 

106. 
dear : t>á mbeAT) ctnte tivj-o Af a 

•ÓAOiffe 16 ; rjói5 fm "OAOiffe 

if 5AC Aon rjfófrj 45. 
decay : (1) teif An meArj a bí a\\ 

An rjíf 46 ; 93 ; (2) (into — ) 

tei^eAT) An $ Ae "° ll -5 *°° ^ ei 5 

21. 
deceit : f eAtt 55. 
deeeitíul : feAttrjArriAit 37. 
deceive : (1) tnnne fé feAtt vjijvct 

57 ; (2) A5 1AffAT) meAttATJ a 
DAmrj Af 28. 
deception : rjÁ -OAttAT) mtittós 
Ofirjvj 23. 



I5i 



decent : Af f ognAm 53 ; ^CAnAmAit 

decision : a bfeit fém 106. 

decline : níoj\ tor A15 ^Ae-óil a 
meAt 1 ^ceAjvc 93 ; cf. decay. 

deed : (evil — ) -00-beAf-c 20, 38. 

deep : tiac cttnce if ftn*oe fiAf 
Af ArhAjic 90. 

deíeat : (1) ntJAin a bnifeA*ó onttj 
1 ^Cionn cSÁite 46, brufeA*ó 
a cn^AT) oftti 3 ; (2) 1 troon 
bAff btJAT)A a bAinu "oe 21 ; 
a béAff ax) btiAix) Aif 79 ; (3) 
50 fAib *ot»l ofttj 3, ntiAif 
a ctJAiT) Af An SpÁmn 46 ; 
(4) bA *OeACA1f 1AT) A clAOi*óeA*ó 
3> 5 > (5) mA V' flÚ*0 A CAltt 

éine An bÁine fm 14. 
defenceless : mAot 88. 
defender : (1) cofAnuóif 101 ; 

(2) An éfAOb cofAnuA 13. 
degrees : (by — ) 1 teAbAi*ó a céite 

1, 41. 
delay : 50 gcomneocA fiA*o moitt 

Af ctnf tia héineAnn 38 ; a' 

comneÁt cúil Af 83. 
delight : (1) AoibneAf 85, V, 8; 

(2) gtion-OAf 38 ; (3) tutsÁif 
22. 

demand : (1) An-ceAnnAcc Af An 
méi*o a bí Ann 45 ; (2) imteAC*c ; 

(3) friA*OAC. 

demented : f Aobnóf céitte 108. 
demoralized : ctA*ÓAf tA 46. 
denounce : a' *cn omACAn Af tucu 

An *cfAi*óbfif 25. 
deny : (1) a bféAgnn 112; (2) 

f ti-o nAC f éi*oif a féAnA-ó 35 ; 

I, 12 ; ( — to) hac ceAfc a 

féAnA*ó Aif 17. 
depend : ( — on) ní Af a tÁim a 

béAf 58. 
dependence : f pteÁ-ócAf 58. 
depopulate : bí *CAtcA ha héineAnn 

*oÁ mbÁnú 91. 
depression : *oubÁitce 89. 
descend (v.) : a fíotf A15 fé 90 ; 

46. ^fcy- 
descendant : ' (-s) ftiocc 47, 98; 

cÁ a btmA*ó 1 a bptnt fA cíf 

47> 4& I semeAtAC 14. 



descent : *oe btmA*ó éineAnnAc 5 

(by — ) ó j-emeAtAC 82. 
describe : a' ctni fíof Aif 32. 
desert : tn éi^eA-OAf An CAt 3. 
desire : (1) coit 31, V, 6, coit -] 

*oeom nA n*oAome 35, *oÁ toit 

fém 31 ; (2) nít fonn oftíj 

-ótit Af A*5Ai*ó 25 ; (3) if Ám 

te fif fAi*óbfe a beit 1 n- 

tiAcrAf 104. 
desolation : (idea of — ) ctiAinc 

An tAOig a' 5AbAit tfí-o An 

AtbtiAite III, p. 23. 
destined : mÁ uÁ 1 n*oÁn 'f 50 

mbei*ó 33, nít CAbAijt 1 n*oÁn 

-oóib 12. 
destitution : CAtt 75. 
destrov : An ^eAf mÁmneAC a ctif- 

ó nÁt 52 ; mitteAT) 24. 
destruction : (lead to — ) a cun 

1 mbeAtAC a mbAf^tA 78, 59 ; 

crieAc 36. 
despondent : níof f An cnoi*óe nÁ 

mifneAC A5 An SpÁmneAc 46. 
develop : -oéAnf a f é -ctntteAm 

nimneA*OAif a tot^A-ó 97. 
device : (his own — ) Af a fctJAim 

-| Af a conntÁn fém 33. 
devour : A5 AtpA*ó -j a' ftu^A-ó 

fío5AC*CAÍ 89. 
die : cAitteA*ó tiA mítce teif An 

ocrt Af 13 ; 92 ; ( — out) a' *otit 

tm -oeifi-ó 10, A5 éAto"ó Af ; 

a' teÁgAT) 14. 
differ : if cuitia cé méAT) acá 

eA*coffti Af poincí eite 85. 
differences : An -c-AcnAnn. 
different : cuin p. -oeif tAifif f m 

Aif fém 30. 
dimculty : 1 5cntJAT)-cÁf 5. 
dig : forhAf 42, 81, 92. 
diligence : T)út|i acc a ctn*o oibjte 

10; 81. 
direct : (1) béAffA fé aj-ait) 

Af . . . 8 ; (2) a feotAT) 33 ; 

(3) A f-CIUfAT). 

direction : (control) fciúfA*ó 102. 
disability : (1) cÁ nÁifiim 5Ja(*t")CaI 

fÁ teAf 3 ; (2) T)fÁTri acá aji 

^Ae-óeAtA 21. 



152 



disabled : a bé\&f éAtAtiriAC Af 

■peAT) a fAO^Ait 23. 
disadvantage : AtthteAf 54 ; 

CAiltceAtiAf 54. 
disappear : A5 éVlox> Af 7 ; 50 

fAlb ttA VlClfeAttttAlj a' 

teÁ^AX) 14 ; imteoÓAró An 
bpéA5 A|i neAth-ní 27. 
disappoint : firme f é f eAtt tnfti 

57- 
disapprove : ttAc n Aib tocu Aige 

féiti Af Ati fgeAt 20. 
disaster : bfifeAx> 3. 
disastrous : téAti-f5fiof Ain mAf 

co^A-ó, 49. 
disciission : cfÁcu 103. 
dishearten : níori f Ati cnoi-óe tiÁ 

rnifneAC A5 Att SpÁirmeAC 46. 
dishonour : fÁ rhí-cÁUA iit. 
disobev : tocf a fiAX) 25. 
disorganized : ní ru\ib caoi nÁ 

"0015 Af a tíf 75. 
dispense with : nít ceAcc x/tnn eAf- 

bAró tiA feotA Aige 41. 
dispersal : x>iAti-f5AoiteAX) 90. 
dispirited : tA5-bfío5AC 93. 
displav : rAix>bniti 33 ; uAróbfití ; 

ftt-o a tti^Af é féin tin ceAf- 

DÁncA 32. 
disposition : (evil — ) bí Ati z- 

oitbéAf Atiri 107. 
dissension : (sow — ) ciiji ix>iri tiA 

>iéifeAttttAi5 39. 
dissipation : f A^Atf ne 45 ; te 

•ofeAbtÁf 43. 
dissohition : -oíteÁ^A-ó *] -oiAti- 

f5AOiteAX) 90. 
distinction : cr* Aob tiA f 05ttimA 

10. 
distress : Atif 05 12. 
distribution : cn Aob-f ^AOtteAX) Af 

Ati bpÁipéAf 22. 
disturbance : Ati cojtf Ai^tt 37, 93, 

93» 94 ) ctAtnpAf móf 12. 
disturbed : coffAC 35, 114; cof- 

ftti^te 37, 46. 
divert : 50 -ocAif neócAX) f é Ati 

rfÁcc t»iti5 Aif féiti 52. 
do : (will not — ) ní hobAif x>óib 

37 * riAC troéArif ax) f é cvnf 



117 ; ( — without) ; v. dispense 

with. 
dominate: ní hé acá itiA mÁi^ifcif 

feAfCA Af tiA |hÓ5Act:aí 80. 
dominion : (1) ceAtitiAf Ati x>otiiAin 

90 ; (2) a §tAC fOftÁmAf 35. 
done for : -cÁ fiAX> néix> 11 ; 42. 
| done up : btiAiteAX) ftiAf Ati íl. 76. 
door : (deatb's — ) 1 n-ticr; Ati 

bÁif 39. 
dotage : AOif-teAnbAróe 13. 
down, downwards : a geArtf ax> te 

fÁtiAix) 30 ; 31, 113. 
dozen : x>tnfín 22. 
drama : rjAix>bféim 33. 
drawback : x>rtÁih 21, v. disabiiitv. 
i drenched : bÁitce, ftmc 86. 
; driít : A5 imteAcc fA bfeAcc 71. 
í drink : a f 1115 Ati TJAtAth 100. 
| drive : ( — away) xVíbif fiAX> ha 

ci^eAf tiAÍ 94 ; ( — in) a 

x)ciomÁinu ifueAC 77 ; ( — back) 

ctnfeAX) cttt Af Ati Unif eAC 77. 
drunken : box>Ai5 ótcA. 
due : Ati ftix) auá x>ti5r;e x>'éitnnn 

3?. 

dwell : te cothtuiróe ionnr;u 3; 
cothntH5eAf VII, 9. 

dukes : x>iúcaí 103. 

durance : (in — ) fÁ theiff 121. 

during : (1) 1 ^CAiteAth tiA 
hotx>ce 72 ; 71 ; (2) te tinn An 
C05AX) móf a bett Af fitíbAt 
11 ; te tmn fí triAit a beit 
1 5ceAtttiAf 36, te tnitt tiA 
mbtiAX)AnrA 3 ; (3) Af Ati bf ax> 
fm 12, 55. 

dying : v. die. 

Eagle : iotAf 118. 

earn : if cntiAix> a f Aotrvtn^ fé é 

10 ; 24, 107. 
earned : fAotntn^te 117. 
earnest : x>Á-fíní 11, 30. 
ear-wig : v. centiped. 
ease (v.) : (resolve) f^AoiteAtin 

fí ctnrtre mo ctéib VII, 15. 
ease : (from pair) fAoitce 4; 

(at his — ) Af a fÁirhítt fój; 41. 
easily led : ^éitteAthtiAC 58. 



153 



easy : b'ptijvufoA óóib 47 ; éAf 5A10 

le pÁ^Ait 77 ; 118. 
easy-going : teibioeAc 58 ; ^téi-ó- 

ctnpeAC. 
economical : cíosbtifAC 117. 
edge : ( — of bed) aji cotb 71. 
effects : a ctn-o -] a bfÁ^A 51 tt 42. 
effect : éif eAct 68. 
effective : pAO 'p bí \\aí a\\\ 75. 
efíicient : fAtAriiAit 21. 
effort : (1) ní* mófÁn rcfób ontti 

fAii 86 ; (2) rurríocÁit 102 ; 

(3) g- fAOCAtf 98 ; (4) ctimtif 

60. 
eject : -oÁ ^ctin oe óntnm ci^e 37. 
elements : ílí tia noút V, 18. 
elm : teAmÁn 104. 
emigrate : bí* clAnn nA héif eAnn 

A5 éAló tneAfnA An cfÁite 92. 
encounter : 1 ^comAin nA rreAn^- 

mÁtA 43. 
encouragement : cógÁit cpoióe "| 

monne 4. 
encumbrance : acá mA ocf ittín 

A]\ An z\\\ 20. 
end : tÁmi^ -oeifeAÓ teo 78 ; 

(at an — ) cÁ -oeirieAÓ te 

-oti^eAÓ 40 ; ( — of tether) 50 

bptnt a tÁ CAitce 57. 
endeavour : péAÓpA fiAO te 11. 
endowed : a ^eAtt T)ia óó 10. 
endurance : (1) bí An r>An- 

ufeAf Am lonncú 94 ; (2) An 

Acmtimn 4. 
endure : ptntmc 115 ; putAinc. 
energy : cÁ a óútrtAcc a\\ f ao 

CAitce teif 42. 
engine : mneAtt 98. 
enliven : a beocAn 98. 
enmity : p AtcAnAf 37. 
enormouslv : if Aióbéit a bí f é 1 

5ceifc 74. 
entertainment (musical — ) a' 

oéAnAm oinpioió 00 nA 

OAOine 46. 
entreat : o' A^f aó IV, 9. 
enumeration : nAC bpuit ctnmfin 

A|\ bit Af An méio 88. 
equal : comtj\om 116. 



equal rights : comtfom nA bfe^ri 

87. 
equilibrium : (unstable — ) beió 

f1A5AtCAf oÁ fónx fm Af 
fOfbÁf 35. 

equip : a ctno f eAf a ^téAf 43. 

error : bíonn ah *out Amti Ann 48. 

especially : 50 móri-rhón 21 ; 50 
hÁittno 7. 

establish : (1) ti^oriócAf fíotcÁn 
114; 95; (2) ctif Af btm 84; 
(3) *oti5eAÓ a btiAnn 1 ; (4) 
tunne fé bonn oó fém 28. 

esteem : fÁ meAf 8. 

estimate : bAffAiseAcc a óeAnAth 
106. 

estuarv : iAf5 Af mnbeAf 36. 

eternally : fíonji Aióe 105. 

evading : ( — law) a ótit ak 
a teiceAÓ 107. 

even : 50 fiú tia ^CAifteÁn 4 ; 
( — if) séitteAO fé Anoif féin 
79 ; ( so) 'nA Ó1A10 fm fém 
46 ; ( — though) ció mAtt 7 ; 
( — though . . . not) Ainoeoin 
nAC n-Abftii^eAnn a mbéAt é 
2 ; cf. mÁ'fé -cÁ \x\a feAn- 
f eAf , ' even though he is . . . ' 

evenly : a nomnu corhtpom 11. 

events : (current — ) cúp f aí An 

Cf A05Alt 6. 

ever : 50 fiónn Aióe ; 50 héA^ 46. 

every : 1 n-eAOAn ha míof a 6. 

evidence : (1) (best — of) bíoó a 
fiAÓnAife fm Af An mbAit a 
bí Af An n^AeóeAt 7 ; (2) oeif 
fiA*o 50 mbíonn a cofAthtACc 
Ann 10 ; (in — ) 1 ^ceifc 74. 

evident : ní teAf oon cf A054A. 
79, ní téAf óóib 54. 

evil for evil : cAm 1 n-AJjAió An 
CAim 37. 

evil disposition : if iao a bfuit 
An u-oilbÓAf lonncti 55, 107. 

exactlv : 50 cpmnn 106. 

excel : (1) 50 fsoitpeAÓ a 
comtiff a é ; (2) ní beAÓ 
cmneAÓ . . . aji riA héineAnnAi5 

46. 



i54 



exchange : mAtAif-c a -óéAtiAm 17. 
exchange (?) : An mÁttfA, 118. 
excite : fti*o éi^in a co^^tiijeAf 

iia *OAome 33. 
excnse : (1) leitfgéAl 19, 52; (2) 

5An Aon cionrjfiocAif a ÚADAifX 

-00 nA póitíof 39. 
exert : mÁ cAiteAnn f é neAfc 

-otitriAcrjA téi 81. 
exertion : v. continuous. 
exhausted : (1) cÁ a rhtnnof f ém 

fÁf tnjte 25 ; 4 ; (2) f tiAigce 

114 ; (3) lonAnn'f btiAit"ce 

fttAf 5. 
exhibit : a f oittfrú 32. 
exile : v. homeless (19). 
exist : triAf nAC f Aib a tettero 

Ann. 
existence: (in — ) nít Aon *oti5eA*ó 

A5 imteAcrj 117 ; ní beirj» Aon 

ÓfíofrjtngeAcrj A5 imteACC 49. 
expand : a ctnf f é teiteAT) f aoi 

f éin 28 ; méA*otii5eA"OAf 47. 
expense : ctiA*ótAf 1 ^cof-CAf fo- 

móf teif 103. 
expecting : a' f tíit te CAbAif 94. 
experienced : eotsAc VI, 12. 
experts : tticc feAfA 101. 
explain : a rhmeocA*ó An fséAt 5. 
exploit : a' bAinc bf AbAige *óíob 

28. 
explosion : ptéAf5A*ó 104. 
expressions : teA^AnACA 111. 
extend : a f oifteAtnú 89. 
extinguished : f acai*ó An "céme Af 

114. 
extra : te feAtt-if-bAftt f AotAif a 

bAmrj Af 98. 
extraction : -oe btmA-ó éit/ieAnnAÓ 

5- 
exultation : ^tion-oAf 5, 12. 



Face (v) : (1) btiAtA"ó aitiac m' 
éA"OAn 27 ; (2) a' -otit 1 n-éA*OAn 
nA bpitéAf 43 ; ( — out) feAf 
bocrj a "o'ionnftii5 tia féisiúin 
coirhti^eACA 37. 

ta.il : (1) nÁf ctif -00 tÁm AmAth 5 ; 
119, a' ctifeA-6 Ofm 5; (2) 



(all — ) 50 5cmni"ó OfAinn 26, 

(having -ed) -j é cmnrje orttti 

a fÁ5Ait 115 ; 7 ; (3) rheAt nA 

fArjAÍ 13 ; 50 meAtATJ An curi 

36 '> (4) 5° tocA"ó An meAf 36. 
faint-hearted : meAtcA III, 10. 
fair play : comtf om ha f émne 

121. 
fairy palace : btttii-c-m 72. 
fall : a' -ctnrjmi Af a f eAf Am 24 ; 

( — in with), v. adapt. 
f allen : Af tÁf VI, 11. 
f alse : bféA5Ac 61, etc. 
fame : ci"ó 5tif f tu*oe cuai-ó a 

cÁit 47. 
famine : ^orirjA 12, 13, 45 ; *or* oc- 

fAOSAt 91. 
far : (in so — ) f a méro 5tifb \ 35. 
far East : AifiÁ At-toin 89. 
fare : ( — badly) ctiAi*ó *ojtoc-bAit 

Af An teAt if mó 78. 
farm : f eitm 95 ; v. holding. 
favour : (seek — ) a fmne btA*oÁrt 

teif An s. 3. 
favourable : f AbfAC 104 ; ( — to) 

beró feifeAn Ati a f on 82 ; 

( — wind) cóin IV, 3. 
favouritism : 50 \\ Aib An lomAfCA 

fAbAif A5 imteAcc 46. 
fear : 51111 mó Ati f 5Át a beA*ó 

Aif 23. 
feat : ^níom 98. 
feel ( — ashamed) 

cfomA"ó fAOi 79. 
feeling : (1) AjifAnn 

tnotú 115; (3) 
fence : (on the — ) 

*oÁ btitiAC 31. 
fern : com fAitniije 72. 
ferocious : mATjf AiriAit 50. 
ferry : A5 lomtticr; -oAOine 

a finne a lomtticrj 109. 
fighting men : -cfo-OAróte 3. 
filled : (well — ) rjeAnn 5. 
find (n.) : fotÁtAti 73. 
find : ( — out) f tiAitieA*OAn u^-oAf 

cé hiA-o fém 48 ; ( — it hard) 

if -oeACAif teo 54. 
finish : fnAf 19. 
fireside : coif "ceAttAij; 65. 



a ceAnn a 

5 ; (2) Af a 

AijteAcrjÁit. 
1 nstieim An 



42 



155 



firing hne : a' *otit 1 n- éA*OAn r»A 
bpiteÁf 43. 

nrmly : 50 -OAinseAn 18 ; ( — built) 
ueAnn 107. 

fit : nAC *o*citteAnn f a ^ceAnn 82. 

íix up : curi 1 *ocott a céite 106. 

flattery : te btA*OAf 18. 

flee : aji ceiceA*ó 12. 

fleet : cAbtAc 5. 

flight : (in full — ) mA f eAn-fit 12. 

flimsy : (— articles) -pcAipíní 2. 

flinch : toc r é 14 ; 24. 

flocks : mA *ocrtéA*OA 88. 

flood : cuite rhóf 31 ; ( — tide) 
An crtÁi-5 nÁ aji ctnte VI, 14. 

flower : (1) pAbfAe III, 18; (2) 
TMtntis cnAob Áttnnn tia cíne 
20 í (3) A 5|HAnÁmín bAn 
éirieAnn I, 16 ; (4) rgot. 

flowery : rgotACA 4. 

fly : ctnt 121. 

fodder: fAfAe 17. 

followers : cuaVIac-c 101 ; -oAtcAÍ. 

following : ( — year) An btiA*ÓAin 
*oÁn gcionn 46. 

food : ( — supply) beAtA 2, 13, 14. 
15 ; (cooked — ) biA*ó. 

f ool : *otnne A*ÓAftA nó AmA*oÁn 
55 ; (girl — ) ómreACA (S.f .). 

f oolish : (1) -oitcéitti-óe 19, 65; 
(2) bAot VII, 14. 

footstool : (make a — ) a' *oéAnArh 
cirige -óíob 86. 

for : (1) (because) AjiAe 37; (2) An 
beAgÁn pÁije 92 ; a\\ triAite 
te 28 ; (3) te bttA-ÓAncA AntiAf 
36 ; (4) 1 5CorhAin íia ceAn^- 
niÁtA 103 ; (5) Atnú nn peAbAir 
53 I ( — example) ctnn 1 scÁf 
iii ; (6) An cé a f5fíobfAf 
An tóin pÁipéin 22 ; (7) 
fUAirhneAr nÁ féi-óceAC ní 
fAib 1 n-oÁn *oó 76 ; (8) An 
éific a tmbfA-o fí ionncu 65. 

force : (1) (driving — ) ^An ceAnnA*ó 
Af a cút Ai^e 25 ; (2) ( — 
majeure) teif ah táim tÁroif 
( 2 9), 35 : (3) (into — ) a bitte 
a ciif 1 bfei-óm 58 ; (4) a curi 
\ n-éif eAcrj 1 ; cf. momentum. 



force (v.) : muincif ha hé. a 

éi5mn irceAC f An Afm 58 ; 

( — on one) fti*o a Áicttí aji 

•ótnne 68. 
fore : (to the — ) cÁ f é 1 sceif c 8. 
foreign : níosAcc coimti^eAC 31, 

tiA féi^inm coimtigeACA 64, 

92. 
foreigner : -orieAm cotscn íoc 35 ; 

*o. coimti5eAC ib. 
forgive : mAitf e fí *oo 66. 
forgiving : mAitceAnAC 66. 
forgiveness: rrtAitceAnAf a tAbAinx 

fAn otc 99, 115. 
form : crittt -j *oéAnAth 107. 
form (v.) : ( — alliance) ceAn^Ait 

fiA*o pÁifceACAf 76. 
forsake : 50 *ocrvéi5f eA*ó An c-iAfg 

A11 c-mnbeAf 36. 
fragments : miontnste 90. 
free (v.) : rí a f AOf An crteroeAth 

93- 

free : aji a scomAirite f ém 105 ; 

( — hand) ceA*o a rieAife 11 ; 

( — will) -óÁ -oeotn 55 ; 31. 
freedom : ( — of seas) nít ha 

f Aif fsí fÁ 5éitteA*ó aici 15 ; 

fAOffAcu 30, 59. 
free-limbed : tet^te f5AOtt*ce 107. 
friend : (1) omóf *oÁ -ótnne féin 

3 ; (a) pl. -OAOtne mtnncrieACA ; 

(3) 1 5^™ ™o CAf a te btAo*ÓAC ; 

VI. 
friendly : cAftAnnAC 5. 
friendship : CAftAnnAf 114. 
fright : f5Anf A*ó 10. 
friskiness : mAcnAf 79. 
from afar : 1 ^cétn III, 16. 
fruit : meAf 36, 105 ; -coji a*ó 29, 

30, 77, 105. 
fulril : a n^eAttcAnAf a corh- 

tíonA*ó 11. 
fun : fpf aoi 72. 
function : fÓAffO if *ouAt *oon 

-oti^eAX) 40. 
furniture : cn Of^Án 45. 
further : cintteAm 88, 115; níof 

fAn Aon nieAf Ain 76. 
future : f a f AO^At acá f ómAinn 

AmAC 31. 



156 



Gain : ^nótACAn 76 ; bAtAccÁit 

37, 86. 
gain (v.) : a' bAtú Af An 5C05AT) 

86 ; 50 ngnóúócA fé cttnce. 
gale : 50 f éi-oe f é mA §ÁIa 26 ; 

IV, 5- 
gambler : ceAnnbAc 24. . 
game : ( — of cards) cttnce 115; 

(fun) a' ■oéAnAiri séirn -oe 

iii ; (athletic) bÁtne 14. 
gather : (1) oomrú 113; ( — in) 

ní nAib a fOsriiAf CfAptA 75. 
general : ctiAif5ni"óe caúa 101 ; 

ceAnnponc passim. 
general : ( — invitation) cturieAT) 

p Aif fin^, f ointeACAn 22 ; ( — 

agreement) -oe toit a céite 36. 
generallv : if ion"OAriiAit 50 

bfÁ^Ann fé ctn^oití 8. 
generation : An "oíne acá te teAcc 

93 ; An tíne 05 93. 
gentle : féirhij; V, 1 ; fío-OArhAit 

82. 
gentleness : CAoirhe cÁitióeAccA 

119. 
genuine : a. -otifceAnAig 103. 
get on : ceAcc -o'tnf eAf bAiT> ha 

beAtA 45. 
gift : v. boon. 
gifted : nA cféAtnA mAite a ^eAtt 

T)ia -óó 10. 
give : ( — way) 5éitteAT>Af 30 ; 

A' CAbA1|1C tlACtl 80. 

glamour : tomnif beA^ a beit 

t>á 5eAtú 59. 
glance : teA^An a f út VII, 7. 
glide : fteAThnti fiAf 101 ; A5 

éAtó 92. 
gloom : -otibÁitce 59. 
go : ( — ahead) A5 éinjje f a 

f AO^At 52 ; ( — down) bí 

CfÁCCÁlt ÓAfAttA a' "Otlt Af 

5cút 43 ; ( — on) if f at>a Af 
bun é 49 ; ( — to law) a' 
•oti^eAT) teif 94 ; ( — over) 
te -otit Anonn 93 ; (clear out) 
fé fém a fit>bAitfeAX> 101 ; 
( — through) -óÁf 5Ab ati 
btiACAitt tfí"0 106. 
good : (1) fAtArriAit 21 ; (2) 



pofCA An fojjnArii 52 ; (3) óÁ 
feAbAf é 2. 

good : (1) (for one's — ) 50 mbti 
í coriiAifte a teAf a í 54 ; (2) 
ní beA"ó Aon riiAic T)ó tonncti 
*8 ; (3) Af riiAice te ^Ae-óit 
28 ; (4) a' -otit tin f ocAif 
•o'éinmn 57 ; ( — result) if 
be^5 t>á CAifbe a conAic fé 
50 fóitt 42. 

good-will : -otteAm nAC fAib cion 
nÁ 5nAOi nA n-OAOine orttti 
29; cAOin-coriifAC 114. 

goods : gpl. eAff a-ó 42. 

gossip : a mbíonn . . . ttiAÓriÁTV 
fAOt 33. 

gossiping : f^éAtcAc 45. 

government : (1) rnA^AtcAf 7, 35 ; 
(2) a -otigeAT) fém A5 éitnnn 
39 ; (3) f eACC 5AU/0A 7. 

grab : a AtpA-ó 49, 68. 

grabber : AtpAine 37, 49. 

grabbing : AtpAifeAcc 68, 76. 

grabbing (adj.) : AtpAfÓA 68 ; 
Anctiif5eAC 37. 

gradually : (go away — ) A5 éAtó 
crteAfnA au cfÁite 92. 

grafting : ^AbtÁm coiriiciseACA 20. 

greedy : f AnncAÓ 39. 

grief : ctiriiAi-ó 46. 

grin : cÁif 50 cttiAif 118. 

grind ; meiteAnn 113. 

grip : CAitteA-ó a 5feAmA 101. 

group : tnA f^ACAÍ 88 ; ctíAttAcc 
114. 

grown up : 1 n-mnriie 5. 

grudge (v.) : bti riióf te ctn-o Acti 
120. 

gruel : bnotcÁn 114. 

grumble : -oeAnfA fé ctAriifÁn 41. 

guard : (God — ) 50 sctiriroAise 

5- 
guidance : cn eon 46 ; cneofti 13 ; 

fcmif 101 ; fciúfAX) 60 ; ctnn- 

feAmtii-o Att An eottif é 33. 
guide : acá a' crteonij mtaincitte 

nA héijieAnn 18 ; te n-A 

fciúfAT) 7. 
guiding star : féAtc eottaif VII, 

10. j 



i57 



guiítv : cioncAc. 
gullibility : fónncAf 86. 



Habit: ^nÁf 52; ( — s) béAfA 51. 
habitation : nAC f Aib corhntn-óe 

An bit 48. 
hair : ( — of head) ctntín I, 3 ; 

51™^. 
hammerer : ofotAi-óte (pl.) 22. 
hamper : v. delay. 
hand : (other — ) Af beAtAC eite 

33- 
hands : (on — ) cÁ An lomAf ca Af 

btin Aige 42. 
handy : -oeAftÁmAC teif An CUA15 

38. 

hanger on : -OAitcín 5. 

happen : (1) ttnc . . . attiac 33 ; 
(2) -ÓÁ n-éitngeAT) cimpifc An 
bit -óó 58 ; ( — to be) CAfAT) 
Cax)5 Afíf 1 mt)éAt An áúa 34. 

hard : if -001115 a bAinc T>e 10 ; 
cix> 50 mbA *ooifb téi é 57 ; 
a' X)ut fi§ce teo 62. 

hardened : cftiAT>Ai5te, CAtctn^te 

59- 
hardship : f^tÁbtu-óeACC 4, 86. 
harm : AnACAin 5. 
harnessed : ntiAin a ctiifceAn a 

n-Acrhtunn teo 98. 
harp : g. ctÁinfijje VII, 3. 
harrow (v.) : cÁ An btiAi-óneAT) 

•00 mo fíof-ctiAfun VI. 
have : if ^eAf n a f AnAf ceAnn 

Af bit Ai^e 42. 
hay : pl. féAfÚA 16. 
haze : fmtnc 85. 
head (of hair) : cút ÁtAinn VII, 

4; I. M- 

heal : a' cneAfú 96. 

hear : ( — out) tei^eAT) f é An 

f5ÓAt cui^e 22. 
hearing : éirceACc IV, 18. 
heat : (of iron) sojiat) 22. 
heaven : (delights of — ) AoibneAf 

T)é. 
heavens : f péAf ca 5. 
heavy : ( — word) a' cn omACAn 

Aft Vucc An ufAi-óbfif 25. 



heed : nít Aon ÁinT> Aif 23 ; ní 
^éitteAnn Aon -otiine cneAfCA 
"óóib 39. 

he-goat : pocAiT>e 5ADAift, S.f . 

heifer : bti-oó^ 72. 

held up : mA feAfAm 15. 

help : (could — ) An f ut> a cinnf eA*ó 

A1f H7. 

help : consnAth 95 ; ctaiT>iij 22 ; 

CAbfú te 5. 
hemming in : cÁ fiAT) t>á fÁmniti 

toin *] tlAf. 
hard (v.) : mAOffAcc 95. 
hereditary : ( — title) innbe tAft 

5^in 35. 
hew : An Áic a f nuiT>ceAf ati 

cf Ann (S.p.) ; a fnmx)fiT)e te 

CUA15 V, 12. 
hide : te n-A nún a ceitc 28 ; ctiri 

1 bf AtAC 10 ; nÁnb féiTMf An 

éA5CÓif a fAtAC 19. 
hidden : (treasured) 1 -ocAifse 

IV, 17. 
hillock : cutÁn 73. 
hinder : (1) bAf^A-ó 120; (2) ^An 

Aon-oinne t>á mbACAT) 26 ; 

v. impede. 
hindrance : bACAT) 115 ; ní gtACfAt) 

fmn bAffAT) ón cfttiAJ; IV, 7. 
hit : (good — ) iAf f AncA mAite 

112. 
hold back : (to — ) bAf jt at> IV, 7. 

v. hindrance ; (mil.) a seAff At> 

f1Af 12. 
hold out for : feAf ha "OAOine Afi 

A 5CCAfC A fÁ5Alt 48. 

holding : ( — of land) 5AbÁtcAf 5, 

107. 
homage : omóf 1. 
homeless : Af An f eAcnÁn 65 ; 

( — wanderers) -oeofAi-óte 19. 
Home Rule : féin-fiA^tú 57. 
honour : cÁ An c-ómóf f in a t>uV 

•oon rheitnocÁnAc 80. 
hopeless : tocc 5AT1 Aon tei^eAf 

48 ; ( — slavery) fÁ -óub- 

■ÓAOiffe 91. 
horse-power : f pn eACA-6 An ÓApAitt 

98. 



158 



hospitalitv : ah cónxAf, Ati f étte 
108 ; (show — ) a cwn oijieAX) 
fÁitte nómpu nÁ tu^ biA"ó if 
x>eoc x)óib 105. 

hough : -oon cé a nmne CAOifi5 
a fpeineAX) 111. 

however : ( — great) otc x>Á méix> 

99. 

human race : g. An cmix)-x)AonnA 

89 ; ríot Ax>Aim 10. 
humble : bAin f é An c-ttAbAf Af 

10 ; 79. 
humour : (in good — ) 5tionx)fAC 

12. 
hundred íold : An conAX) céAX>tAc 

16, 36. 
hunt : pa-óac 72. 
hurry up : b'éi^eAn -oon cSAf AnAC 

bnorxm Ain 43. 
hush up : ní beAX) Aon pocAl Aif 

19. 

hut : botÓ5. 

Idea : nó Aon CApAX) 50 mbeAX) 

59. 

identity : (reveal — ) a Aitne a ctif 

1 n-iút *oó 109. 
idler : teAX)Aix>e 117. 
idolize : ninneAX>Ati T)ia bnéise 

•oe. 
if . . . and : mÁf ^Aexnt^eoin é 

1 51111 VjéAf.tA a tAbrungeAf 

pé 8. 
ignorance : te Aineotuf 13, 38. 

•o'eAfbAix) eottnf 13. 
ignorant : AmeoUcA 9, 17, 5. 
ill-will : rAtcADAf 5. 
image : Í01T1Á15 V, 12. 
immediate : An mAit acá f a 

tÁtAif 54- 
impede : a bAf^AX) 39 ; r;Á étne 

fiAf teif fm 83. 
ircplement : bAtt ACf a 22 ; ( — of 

waríare) stéAf cjiox)a 88. 
improper conduct : mí-fCAix> 40. 
improvement : feAbAf 88; ftAÓc. 
improvise : cÁ fé 1 n-oon ceAnn 

a cumóTJ 52. 
: An a feitb 117, Af feitb 102 ; 

( — order) * -00 f onn 58 ; 



( — store for) 1 nx)Án x>ó 46 ; 
( — turn) ceAnn 1 5ceAnn 90. 

inasmuch as : f a méix) 511 nb é 
35 ; 21. 

incite : (1) x>Á bforxnj tin cfox)A 
12 ; 82 ; (2) x>Á fpfeA^AX) te 
AmfÁm 12, te n-A rpfeA^AX) 
99 i (3) a' fA5X)ú An C05AIX) 
\in cinn 25 ; (4) a' féix)eAX) 
fUAf 98 ; a' f éix>eAX) f aoi 64 ; 

51. 

inclination : An f\tx> a bftnt 

VmgeAX) Ai^e teif 81 ; rjóin 82. 
income : x>e tijjeAcc trueAC 45 ; 

(living up to — ) b'feAff teif 

CAiteAm 1 fÁjjAtt 41. 
incomparable : bÁncA ÓA^f AtntA 4. 
inconsistent : níof f eit An x>Á 

nóf X)Á cétte 28. 
increase : (1) bttAit fé feAf-if- 

bAff cíof a Aif 3 ; méAX)tji5 

ftn Af m'ofnA I, 15. 
incur : citAx>tAf 1 ^cof cAf f o- 

móf teif 103. 
indeed : x)Aif 50 x>eirhin VII, 18. 
indifferent : neArhftnmeArhAit 4 ; 

bA cumA teif 43. 
indulgence : t-uAi5ix>eACc 121. 
industrious : fíneAriiAit tan oibne 

I]C '\ 
ineffective : CAtnc ^An f eix>m 59. 

infirmity : x>'fÁ5 Ainctf Af éitnnn 

20. 
inflammation : mÁtAif An 511111 

96 ; nAC bfÁ^f AiX)é Aon x>f oc- 

Áx>bAu tfcis 95. 
innuence : ah iomAfCA corhs&inle 

aici Aif 50 ; 109. 
influential : ( — friend) f eAf f AbAif 

87. 

information : beAX> f Aifnéif A5 

AT1 f AOJAt A1f 19 ; U5X)Af . 

ingenuity : Af a conntÁn f ém 33. 
inheritance : f n éAtii x>ntcAif 20. 
initiate : fíotcÁn a tAf f Ainc 

AntlAf. 

injure : cuf Af x>o x>tnne 120 ; 

70 ; x>ít nÁ X>ocAf a x)éAnAih 

x)'feAf 26. 
injustice : éAgcóip 19. 



159 



inquiry : hac 501111/1 fix>e beA^Án 

CAlX>élfe Af AT1 SAfAUAC 78. 

insert : pdss. n aca f é ifteAÓ 22. 
insinuate : bf éA^A a f AmtAig f é 

teif 110 ; 112. 
instant : ctnte pomnce 86. 
institution : neAcc ha n^Aex>eAt 

48 ; au f eAcc 5aVIx>a 33 ; An 

neAct; a bíox> Af btm 32 ; An 

feAn-feAcc 55 ; 1, 40. 
instructions : ceA^Afg 65. 
insult : niAflA-ó V, 20. 
insure : a x>eAf bócAX) 36. 
intelligence: mcteAct; 21 ; meAbAif 

a cmn 10 ; a jjnmneAf a ctif 

1 ^céitt 110. 
intelligent : (1) An ctux> bA rheAb- 

f Ai§e 9 ; (2) peAf niAnAthAit 

43- 
intend : (1) ní fAib fé -o'mcmn 

A^Amn 26 ; (2) ó bí ftámn a 

xmt Af AJA1T) 26 ; (3) ctnf mé 

f óm 5 ; (4) ní x>éAnf a fé An 

tvux> Af ceApA-ó te n-A ajjaix) 

é 21. 
intercourse : gAn coix>n eAb Aon- 

x>time a x)éAnAm 108. 
interest : cé'n bAmu a bí actt x>on 

C05AX) 78 ; bA ctimA teo é 

ac An RúifeAC a beit a' cf 01X) 

Af a fon 76. 
interfere : ctin irueAC Af tjnó 

Aonx>time 26 ; níon ceAnx 

dacax) teif 37. 
invent : ceAp f é 10 ; ó ceApAX) 

nA 5tmnAÍ 88 ; f^éAt a biox> 

ceAptA 33 ; ctrniAX). 
invoke : x>'A5f ax> IV, 9. 
Irish : (Gaelic — ) CUinne ^Ae- 

x)eAl 84 ; ( — nation) nÁifitm 

^Aex)eAt 3 ; feAf a pÁit 33 ; 

tia Vi^>ifeAnnAi5. 

Joined to : (1) ^neAmtn^te x>e 
ÓAf AnA 54 ; (2) nAC f Aib fé 

lílA pÁlfC 28. 

joyíul : ( — tidings) f^éAt AÚAif 4- 
joyous : beAnnú ftibÁitceAC, fÁirh 

6. 
judgment : bfieit 115; (day of — ) 



tÁ An bnÁic 31 ; (of sound — ) 

fiAiiAmAit 43. 
jury : coirne ( = coifx>e) 63. 
just : x>íf eAc 109 ; ( — as) x>íf eAc 

TUAf bí 106. 

Keep : comneÁt II, 6 ; ( — on) 
au C05AX) a comneÁt Af btin 
%6 '> 5° 5Cottii5eAnn fiAX) te 
céite 88, cottii5eAX)A|t a n- 
tiATfte f ém 46 ; ( — quiet) 
teif au 5ctix) eite a ftiAimniú 
57 ; ( — promise) x>Á f eAf ax> 
f é Af a geAttAX) 57. 

kindly : CAomeAf comjtÁx) 6. 

knowledge : meADAif ajt au r AogAt 
21. 



Labour : ( — shortage) ní.fAib An 
consnAm fA cíf teif au 5Ctif 
a X)éAnAm 15. 

labouring man : f5tÁbtux>e bocc 

5- 
laceration : f^eAnAX) 85. 
laity : ctiAt 84. 

lake : (winter — ) ttintAc, S.£ . 
lament : AOnx>tune te n-A n-ÓA^nAC 

19. 
lamentation : tiAittfeAfx 85. 
land (v.) : b'é^eAn x>óib cuf t 

x>o> 34. 
lark : ftiifeo5 U> 2I - 
last : nAc f eAff ax> f é cAfi f Áite 

9 ; bA seAff An tón x>o x>time 

16. 
lasting : btiAn ; fíotcÁn rriAif- 

teAnnAC 95. 
late : tÁmi^ fé x>eifeAnnAC ojtm 

72. 
lately : te 501J11T) AntiAf 102. 
later time : tÁ if ptux>e nÁ An tÁ 

mxnú 77. 
law : f eACc 86, ( — s) x>n oc- 

x^tigeAX) 36. 
lawful : fí x>tifceAnAC 33 ; 34. 
lay : ( — hands on) ó ctiin fé a 

Cfúb 1 n-oiteÁn tia héifeAnn 

54- 
layer : fjiAt mAit 90 ; bf ac. 



i6o 



5Coniiju\x) te 
cóif x>óib- 
8 ; teigeAti 



V. 



leader : -cneotuiix^e 28, 92 ; ceAim- 

pont 9, 18. 
leadership : 50 bfÁ^f ax> fé cfeof ú 

n,\ n-éijieAnnAC A5 xnnne 

éi^m eite 30 ; tiACCAnÁnuACc 

Ati Cfeix>im 35. 
league : (in — -) 1 

céite 23 ; 11. 
least : iré a tA^A-o 

•pAn 26. 
leave : ní tf ét^fmn 

-oóib 115. 
left behind : r^oitce 43. 
Lent : fA 5CAf5tnf 41. 
lent : -cu^ca aji tAf acc 76, 
level land : néix>ceAC 12. 
life : AtiAm, 19, 31. 
lighten : (bríghten) x>Á f oinbiú 59. 
life (v.) : níotVb Átt teif 107 ; v. 

wish. 
like : bí fé Af nóf nA bf acac 74 ; 

16, 65, 105. 
likelihood : cÁ ctitte cof AmtAcc 

79- 
likeness : f AmAtt VII, 
liking : -cAitneAm III, 

wish. 
limbs : a séA^A 5. 
limbre : nít Aon Acttá if ha cof a 

A5Am 5. 
limit : hac bf titt ctnmfití Af btt 

Af An méix> 88. 
hmpet : pl. bÁtf m§ V, 16. . 
link up : a fnAX)mAX) tm a céite 21. 
lionize : a' -oéAnAin tibAittín óin 

-oe. 
lip : CAb 90 
hve : ceA-o 
livelihood : 



10. 
21 : 



51 ; v. 



fUAf 2< 

(bare - 



;s.f\). 

niAifeACCÁtA 3. 

1f A1f A bí A teACC 

; a' f Aotf ú a tAe 77 ; 
) Af ftiAmne a mbéit 

94- 
local : ( — man) feAf x>en -cíf 17. 
lodgings : lóffcíti nA hotx>ce 72. 
lonely : g. av> tAOi-5 btiAX>Af ca 

III. 15- 

look : bfCAtnú 15; ( — for) a 
tóftn^eAcz: 106, Af tótn 70 ; 
( — out) mAf bí f í f An Áif x>eAtt 



loosen : a' bo5AX> An 5f cauia 7. 

looting : fipitéAf acu 37. 

lose : ( — patience) bmf Af ah 
bf 0151-0 ACti 92 ; ( — the war) 
fío"5ACX a *ouéix)eAnn An 
C05AX) mA ViAJjAi-ó 45 ; 50 
bftnt au beAfctu^eACu fém 
x>Á tféi^eAn 57. 

loss : CAittceAnAf 54 ; CAitteAtriAm 
61. 

loud-voiced : ^tóf ac 79. 

love : a bptnt a sctimAnn te 
éifmn CAittce 62 ; ní cion 

ACÁ ACtl Af ^Af AT1A 53 ', 39- 

lowering : ( — of position) 50 
mbti céim fíof -oóib 61. 

loyal : beit xntif , x>tif-ceAtiAC x>Á 
céite 31 ; 111 feAf -otifueAnAC 
X)on -cíf é 31 ; 5éitteAmnAC 
35 ; beit xnttf leATiAiritiAc x>Á 
cétte 88. 

loyalty : -oífteAcc (xn'tf eAcc) 36. 

lurch : x>'f Á^Atb fm étn e fiAf 20. 

lying waste : -cAtAm Annfiox) x>á 
bÁnú 92. 

Maddened : Af a ^céitt 115. 

mairstay : a ceAnn -j a comiéAX) 
beAUA 42. 

maintain : cottn^eAX^Af a n- 
tiAifte fém 46. 

majority : f tif món nA ^ContiACCAC 
21. 

make believe : ctin 1 ^céitt 80, v. 
pretence. 

make : ( — íelt) te iax> f ém a ctin 
1 ^ceifc 33 ; ( — for) mnne mé 
50 x>cí An f ottif 72 ; ( — known) 
cmf fiAX) 1 n-mt 91 ; ( — one's 
way) fmne fé ati c-eotuf 
107 ; ( — a promise) 5AC 
5GAttAX) x>Á X)cti5 fí 30 ; 
( — war on) 50 ^ctnnfix^e 
C05AX) Af Ati n^eAfmÁmn 43 ; 
( — good) cnicm 24. 

makers : tncc x>éAncA 45. 

male child : mAtfAC pifi 79 • 

malevolence : hac bptnt aii c- 
oitbéAf ionncu 55, 107. 

manufacture : x>éAncuf 52. 



i6i 



manufactures : tticc xtéAncAif 

118. 
many : if a Iiaccaí con^nAm 5 ; 

a Iiaccaí tÁ I, 3 ; 101 ; a tÁn 

x>Aome 55. 
margarire : btnx>eAc 34. 
marsh : a' fitibAt eAnAige -j 

ftéibce 107. 
material : Áx>bAf téi^teoif eAccA 

21. 
matter (v.) : (what — s) cé'n 

éAX>Áit fín 23, 119 ; ( — s 

nothing) if ctmiA teif 24. 
maximum effort : 'f é a xntceAtt 

mÁ feAfAnn fí 1 bfAT> eite 

é 25 ; if tÁixnn An f eAf Am 

"ÓÓ 100. 
may have : tiocf at> t>ó 5tin téij 

■ fé 87. 
mean : mA bAicín com cnox>AnrJA 

107. 
means : ha -OAome a f Aib ctnx> ~\ 

CAtArh ACti 77. 
meet : níof CAf ax> x>óib Aon rrí 

105. 
mensal : ( — land) f óx> ceAttAig 

48. 

mention : (not to — ) gAn ÁineAtn 
Af An bpf Ainc 105 ; tttAX) I, 
9 ; ní f Aib Aon cnÁcc Ain 76. 

merchant : ceAnnAix>e 17. 

merely : ní x>eAnnA feifeAn ac. 

merriment : fiAmfA H9.( 

merry : ftiAinc V, 11, 

messing : méifeÁit 81. 

metal : mocAt 79. 

mien : mém VII, 7. 

mind : ní Vií An cÁitix>eACC céAxmA 
auá Ai^e 42 ; 81 ; a nAib a 
inonti teA5ÚA AmAC An Áinnéif 
Ai^e 81. 

mire : bogAC 74. 

miserable : 50 hAinx>eif 46. 

misery : An ^ÓAn-Anf 05 94. 

misfortune : cÁ a f Áit x>en x>eACAin 
tnnti 23. 

miss (v.) : zÁ rjtif a x>e mo x>i*t VI. 

missing : uÁ a teijeAf f óf Af 

1AffA1X> 116. 

mistake : borjtm 58. 



moaning : éAgAom 85. 
momentum : fm é a ctnneAxj 

ftimneAtri lonnrjú 98. 
monument : cix> tiA nÁn uói5eAX> 

óf a teAcc 3. 
monopolize : 50 x>r;Ain neocAX> f é 

rjfÁcrj ttiti5 Aif .fém 52. 
moor : ftéibrje 107; eAnAi^e. 
morass : mtnn^ bÁitrje 3 ; 73. 
morsel : gf eim a béit 120. 
mortai : bí 5fÁm f AO^AtcA acu 

A1|t 85. 
morvah : mAn x>ói5 x>e (Con, 

usage). 
motion : x>Á fmbAt ftitti 113. 
mountains : mnÁ An cftétbe 95. 
mourn : te n-A n-éAgnAC 19. 
mouthful : bA món teif x>e sfieim 

é 74. 
movement : (life) An ^ttJAif eAcc 

119. 
mowing : f peAtAX) 98. 
much : (twice as — ) a tjá ttiAC ; 

f é a xrítceAtt mÁ ... 25 ; 

tf tÁixnn An f eAf Am x>ó 100 ; 

(too — ) bu món teif 120. 
mud : ctÁbAf 64, 85. 
multitude : tíonmAine a contA 

105. 
munition workers : t-ucc x>ÓAncA 

ptéAf^ACÁn 45. 
murmuring : x>'fÁ5 fin 50 teo^ 

a' ceAf acc 46. 
mutiny : (disobey orders) tocf a 

fiAX> 25. 
mutual help : corhAf ha scorriAn- 

fAn 17. 
mutually : 50 5Ctnx>eocAX> ha 

x)AOine fém te céite 121. 
my : if tia cof a A^Atn 5. 



Narrowness : cumAinse 120 ; 

CAOite mrjmne 119. 
native : fiA^AtcAf x>útcAif 7. 
natural : An nux> bA x>tiAt x>óib I ; 

x>e nAX>ún 28, v. nature. 
naturally : ( — clever) x>Aome a 

bftnt ati mcteACC beinte teo 

21 ; (adv.) ní nAC lonsnAX) 43, 



IÓ2 



nature : ó -óútcAf 110 ; 7 ; ó 
tiA'oú|\ 82 ; if -oeACAin "ouine 

1f A CÁlll"ÓeACC A f5AfAT> Ó 

céite 7 ; T>e ttiatiac 1 rmtiine 

Af bit 28. 
near : 1 scom^Ati T>om III, 3 ; 

Af COTT15AH II, 14 ; bA 50ife 

■óó 116. 
nearly : -cAffAinc Af 23. 
need : ní oeAT> T>ít f Aij-onjittí 

■uifti 65. 
need (v.) : ní móf -óom 5 ; 88 ; 

ní beiT> caII t>ó tia -OAOine 

A f A5"OT4 36. 

neglect (v.) : rjÁ fé a' tei^eAn 

fAittij;e mA jjnotA 42 ; 22. 
nemesis : mÁf feAtt fittfeAf 20. 
net : eAn^AC VI. 
never : ( — to return) imtijjte 

5An fitteA-ó 92 ; v. ever. 
next door : ( — neighbour) a 

5CorhAffAm béit -oortAif 100. 
niggard : bAicín 107. 
niggardly : nÁ bí '-oo f cíobAfo 

5Ann 90. 
nightmare : -cnom-ttn-óe 115. 
Ninety-eight : btiAT>Ain ha 

bpfAncAC 98. 
nominal : Ainm f óin-tnA5ttii5te 

58. 

none : ( — the less) ní tu^A 103. 
nonsense : f eAf óit> 59. 
nonsensical : reAf óiT>eAc 35. 
notice : 50 5CtntieA*o f é criontnjje 

Ann iii ; t>á tAbAinx fÁ 

•oeAfA 57. 
notion : btiAit T>ít céitte Ó 

ConAitt 93. 
nuance : tomnin 4. 
number : ttitmfi 12, 36. 
numerous : ntiAif bA tíonmAif e 

14 ; ní tiA cín nÁ 5nÁf 33. 



Obedience : timtAiseAcc V, 5. 
obedient : nít fiA-o f o-^éitteA- 

rhnAC "óó 25. 
obey : ^éitteA-ó *oo Rí V, 18. 
obliged to : a beit Aif 117. 
obtain : ceAfc a bAinc attiac i. 



occasional : tÁ cof ji-T>ume Ann 

81 ; 23 ; coff-comtiÁ"OAiT>e 6. 
of : of nA te btiAi-ó 5, etc. ; tiAtu 

féin 18. 
ofl : (no better — ) ní f eÁfti An 

bAit Af An bpfAinc é 25. 
offal : ah bfontiAc 113. 
ofíensive : (mil.) 50 -octr^ fé 

lonnfuige mittceAC f aoi ; 

rjféAn-titiAtAri 12. 
on : ó tig-OAti mAit 60 ; ( — hands) 

Af btin 42 ; ( — this side) 1 

bftif 119. 
once : (— again) f eAt eite Atn'f 46. 
one by one : ceAnn 1 ^ceAnn. 
only : (not — ) ní hé AmÁin 112 ; 

ní f Aib x>e ftnm ACti Ann 76. 
open : v. initiate. 
opportune : ( — time) f Anf AmtM*o 

te foijp-o 1 te féAn 27. 
opportunity : -oeif 5 ; nÁ tei5eAt> 

fé a bAmcÁifce uiait> 8 ; 501^1 

62. 
oppose : (1) tiac 5CtntvfeAT> fé 

TnA A5ATT> 30 ; (2) -otiine Afi 

blt AT>éAtTfAf mA A5A1T) 77. 

oppress : (1) a -oéAnArh teAtutiomA 

Af tia ^Ae-óit 35 ; 84 ; (2) a' 

ttH^eAT) Af a ^ctioi-óe. 
oppressed : fÁ teAtcf om 3. 
optimist : fgéAtAi-óe mAit 15 ; 

-otiine foifb. 
ordain : ní *oe otvoú "Oé 35. 
order : (out of — ) Af otvoú 9. 
originate : (1) stirtb é -o'u^-oritjis 

An co^AT) 52 ; (2) a fíottttnjj 

Af An SpÁinn 46. 
ornament : fnAf 119. 
Ossianic : ( — stories) An £iAnnA- 

i^eAcr 32. 
others : -oeiti ctiitteAm 52. 
ought : cé'n caoi Af cóif 115. 
out of : te 5fÁT> *oon jjnótAÓAn 

12 ; if beA5 t>á tAinbe a 

conAic fé 42. 
outcast : bAin feAcnÁn An uf AO^Ait 

■oó 110. 
outlaw : cóifiT>e 110. 
outrage : aji T>eAjinAT> f aodac 

tnnxi 100. 



i6 3 



outrival : 50 f^oicf eAf> a comtit/tf a 

é 52. 
outset : 1 T>rof ac bÁife (nó 

bAftríA) 1. 
over : (1) of An ttltiAif) 34; (2) 

50 bftlll A feAT) Ctl^CA 10. 

overflowing : mATJmcA 40. 
overthrown : ctnji eAf) te f ÁnAró 

íatd 3 ; a 5C\iiffif>e f>Á cof a 

é 90 ; also f)Á coif. 
overwhelm : le n-A cf 105^-0 79 ; 

12. 
own : (on her — ) aji a Via§ait) 

fém 29. 
owner : An cé Af teif ó 12. 



Pain (v.) : piAnAf) 115; (2) cró 
5tijt CfÁf> cfoi-óe leif An 
c-ót a fÁ^Áit mA f)iAi"ó 41. 

painful : bÁf piAncA 47. 

pains : mÁ cAiceAnn fé neAfC 

T>t1CJ1ACCA téi. 

palm : cjtAob nA f ojluniA 10. 
paralysed : nít Aff Ann if nA 

lÁmA A^Am 5. 
pare : v. hew. 

pari passu : cof aji coif 116. 
participation : f omnc ati bic a 

beic A5 éifmn le SAfAnA 54. 
particular : áicjut) 113. 
partner : pl. pÁifxróce 76. 
partnership : An pÁifci^eACC 53, 

73- 

party : (evening — ) ctiifi-oíf 

cóifif beA5 Af bun 108. 
pass : ( — by) ati cic a tei5CAn 
cAijnf 27 ; ( — away) : (1) im- 
ceocAif) Aii bféA5 aji neAni-ní 
27 ; (2) ní CAicceAf ati c-tiAbA|i 

73- 
passed : (1) ( — into law) ceApcA 

92 ; (2) cu^Af) acc AmAC 48. 
past : ( — years) te ftnm acaiji 

btiAf)AncA 5 ; te btiAf)AncA 

AnuAf 36. 
pastime : ttiaji CAiceAih Aimfife 

A5 nA -OAOine 32. 
path : inA conAin ceAn n. 
pamper : boccÁn 14. 



pay back : 50 bftu^eAT) fé ttiAC 

fAOÚAif tiAif) te tmn aítia 30. 
peace : -00 jtjtÁ-ó att ftéi-óoj; 39 ; 

fíoccÁn 11, 20. 
peculiar : (-otnne) 5|toif)e 33. 
peculiarity : -o'fÁ^Aib An nóf fm 

iat) ^An mónÁn comAifte 6.2. 
peers : píoji óiT>eACA. 
peninsula : f^oic 12. 
perdition : 1 mtittAC ati cubAifce 

38 ; ( — take) téAn-f^tuof Aif 

49- 
perfectly : f — well) bí fiof Ai^e 

mA éjtoi-óe ift:i5 28. 
perfume : An bAtAf) cúmfA 111. 
period : feAt ; Cféirhfe 90 ; ( — of 

greatness) bíonn feAf) A5 

fío^Acrj 10. 
perished : -oeAttti tn^ce te ftiACC 

25; 

periwinkles : f aocaiti V, 16. 
permanent : f ocftú btiAn acá Ann 

95. 
permission : ceAT) a cmn 11. 
perpetual : fneAccA 50 fíof fAirje 

A|t a mbÁfji 12. 
persecution : fsmif fe 55 ; te 

fpÍT>eAmtAcrj aiji 63. 
persuade : -o'Áicij; fé ojtm, v. force 

on. 
perverse : tificói-oeAC. 
pessimist : -ot/t oc-f^éAtAi-óe 15. 
phalanx : 1 5CAC nÁ 1 ^cUac 5. 
phrases : teA^AnACA CAince 106. 
pick of : fíof-f^oic tia n*OAOine 

54- 
pieces : (fall to — ) 50 T>ctiicfeAT> 

fé ó céite 9 ; -OféAcrjA 6. 
piggish persons : mncAiní 38. 
" pile on " : bfÓA^A a fceAttAf) 

61. 
pillaging : fipitéAf acc 37. 
pincers : ceAnACAif 9. 
pinnacle : ( — of greatness) A|t 

A|a) aii cfAO^Ait 41. 
place : (first — ) f a ^cóat» T>tit 

fíof 97 ; (premier — ) cúf 

ftnf>ce if 5AC Aon T>Áit 48. 
plains : mACAiftí mófA T>e cAtAm 

ACféif) 12 ; ACféif) 95. 

La 



164 



plaited : fij;rje I, 3. 

plan : (1) beAfrj 18, 116; (2) 50 

mbí cotiiAifte cmnce ceAptA 

Ai^e 58. 
planet : ptÁméix) II, 5. 
" planters " : ^AbtÁm coimtig- 

eACA 83. 
play-acting : An eAlA-ÓAin 33. 
play-boy : btiACAitt imeAntA 110. 

106 ; btiACAitt bÁitie. 
plead : a pteix) 92 ; a' rjA5Ainrj 

cújtfAÍ x>o tiA ^Aexnt 93. 
please : a tAitneocAX) te 117. 
pleasure : x>e f 05 48 ; riAmfA 33. 
pledge : tói^eAXíAf é fm 1 n^eAtt 

Ati a sctnT) Aif5ix> 76. 
plentiíul : uÁ fif f Aif fmg A5 An 

m. 78. 
plenty : 5jieAX)AX> f acaí 16. Cf. 

scope. 
plight : An -of oc-bAit a bí An Ati 

TCúife 36. 
pluck : hac bftnt x>e ^tif nÁ x>e 

piOCAmtACC Atltl 64. 

plundering : v. pillaging. 

poets : ritix>e 12. 

point : (in remark) nAÓ bf tnt 

éifeACC Annfm 68 ; ( — of 

death) rjÁ ah feAf bocc 1 

ti-ucc An bÁif 39. 
poison : (of wound) cneAfn za\\ 

5Aim 96. 
poisonous : mmeAnnrjA 50. - 
policemen : fíoúmAOf a 109 ; 

póitíof. 
policy : gtiocAf 116 ; (adopt a — ) 

cuin pAfnett x>eif tAinif fin 

Aif fém 30. 
polish : fnAf 21, 59. 
politician : (clever — ) gteACtjróe 

102. 
politics : ^nocA poitnx>eAcrjA 7. 
poor : ( — man) Att bocr; 121; 

( — spirited) tA^-bnío^AC 3. 
popular : cion nÁ ^nAOi ha 

nttAOine ontti 39 ; ( — with) 

if CAitneAmAi^e teif 116. 
populous : if tíonmAtfe x>AOine 

8 9 ; 47- 



position : ( — of affairs) cé'n coji 
a béAf Af Ati fAOJ;At 113. 

possession : (in — ) x>'fonn An 
r-ón a beit Af feitb acu 102 ; 
4 ; (take — ) a 5^ac feitb ontti 

(3), 48, A Ctl1X> CAttTlAn A 

feitbui 83. 
possible : nít CAbAif 1 nx>Án x>óib 

12. 
potatoes : f auaí 93. 
pounding : cf.éAn-cuAf5An 11. 
poverty : An boicrjeAnAcr; 48, 77. 
powder : (1) ptíx>Af 44; (2) 

miottó^ 74. 
power : (1) (in — ) 1 x>rjjieire fA 

ríf 48 ; (2) 1 ^ceAnnAf 11 ; 

(3) fpfeACAX) Att CApAitt 98 ; 
(water — ) f pn eACAX) An eAf a ; 

(4) cnrhACU 7, (man — ) ctmiAcr: 
tiA bfeAf ; (5) ( — in his 
hands) gtitf a\\ a tÁim a bí 30. 

powerful : 5AC cAOireAC a bí 

uféAn irmci 20 ; rféAnA (pl.) 

11. 
practice : cteAcrj 21 ; (into — ) a 

ctin 1 n-éifeACU 8, 21. 
precipice : cÁ ah Aitt mAfbtAC 

fAOi 25. 
prefer : 50 mb'Airjí tiom III, 23. 
pre-emption : béAjif a f é An uúf 

x>óib-fAn 8. 
prehistoric : ( — times) f a ur eAn- 

Aimrif ón x)ítmn 88 ; ha 

CIAnUA CAIfbfeACA 89. 

premier : ( — place) uúf ftiróce 

48. 

prepare : focftnjjeAX) teAbAix) 

•óom-f a 72 ; cf. a ctux) f eAf a 

gtéAf 43. 
prepared to : ha x>aoi eite rÁrrjA 

5tACAX> teo 43. 
presence : 1 bfiAX>nAif e 73. 
presentment : bí rin x>Á f eiceÁt 

x)óib. 
preserve : Tha x>Án jiéix>rjeAC 5. 
press : cé ttn^eAnn An bf 05 Aiti 

69. 
prestige : (loss of — ) 50 mbti 

céim fíof X)óib fém 61. 
pretence : ctin 1 ^céitt 28, 59, 80. 



i6 



pretend : (as they — ) mÁ b'fíon 

92. 
prevent : cofg a cun teif 11. 
prey on : a bí a' ^oitteAT) au- 

rhón A|t 108 ; a' ItnjeA-ó a\\ ati 

mbocc 121. 
price : (raise — ) Ú015 fin x)Aoijife 

ir . . . 45. 
pride : uAhAf 10 ; ( — of country) 

CfAob Átumn ha cíne 20. 
primacy : cf. premier, pre-emption. 
prime : níl fé ida feÁ*ó ; cÁ 

An meificeÁnAC 1 x)cúf a 

rhAireAfA 80. 
prison : 1 n^éibeAnn. 
private : ( — business) a\\ ócái*o a 

bAin x)ó fém. 
proceed : ( — judiciously) ah cfti^e 

a bfeAÚnti mAf if cóin 37. 
proceeding : a\\ fiubAt 116. 
proclamation : 5Air»m f^oite 84. 
profit : a' "out 1 x)caiji be x>on cíf 

36 ; beró bn AbAC éigin Af 44 ; 

17; ^An A011 bAtACCÁit Ai^e 

A f 2 3 > 53 I A ' bAtAccÁit mnti 

95 '> snórACAn 12 ; buncÁifce 
profit (v.) : fé if mó a bAtócAf 

Aif 79. 
profiteer : x)Aome . . . auá a' 

bAtú Af An 5C05AX) 86 ; 

bf AbAC a bAmc oe 'c A0nx)ume 

82, (28) ; bf AbAC a -óéAnAih 

teif ati mbeACA a curt Af An 

-cíf 17. Cf. exploit. 
progress (v.) : hac n-oéAnf ax> a 

tín Aon f aú 46 ; a 'xmt Af 

A5A1-Ó 43. 
prominence : (into — ) a' ciscacc 

1 5ceifc 8, 10. 
proof : cÁ a cfutú fin te fÁ^Ait 

67, 96. 
propagate : fíotf Ai5eAX)Af 83. 
proper : ceAcrjrhAf ÚAf a céite 82. 
property : xnntce 98 ; (hereditary 

— ) fféAm -óutcAif 20 ; a 

cuix) 42. 
prophecy : CAf^AifeAcrj 9, 91, 

118. 
prosperous : fAn Atn a \\ Aib \\ aú 

orttu 6. 



protect : 50 ^cumx^Ai^e Sé finn 
Af . . . 5 ; iax) fém a cofAin-c 
uinti 56. 

protection : g. x)íx)in 104 ; (life — ) 
ctumfi5e a AnAmA 75. 

proud : uAibneAC 118 ; teiteAX)AC ; 
1 n-tiAbAf An cfAO^Ait 45. 

prove : ní CAinc a x>eAf bócAf é 
ac 51110111 84 ; (trving to — ) 
A5 Á10Ú ^tif mAit teif 84 ; 
( — bravery) eix) gtin cú nÁn 
ctif X)o tÁm ^CAt 11Á 1 5ctiAt 
5 ; ( — well) bA móf An cumuf 
X)on cSAfAnAC bo, 84. 

providing for, provision : f otÁtAjt 

73» 93- 
provoke : a' piocAX) Afcú 57. 
puffed up : x^'éiruj; cuix) acu 1 

n-uAbAf An "CfAO^Ait 45. 
puliing : ( — both sides) 1 n^feim 

An x)Á bftiAC 31. 
pursuit : v. 107. 
pus : a' x)éAnAm bf Aom 96 ; 

x3foc-Áx)bAf 96. 
pushful : fÁtAC -cfiuttúf ac 8. 

Quarrelling : a' bjiuism 36 ; a' 

fACAm 118. 
quarterly : feifiún ceAtfArhnAC 
70. (Scoc. tu^n. 1918, t. 4). 

quieten : te iax) a fUAimniú 94. 
quite : bAiteAC 46, 115, 120. 

Rabble : 5f AniAf Aif5 63. 

race : cmeAX) 5, 89 ; (one of — ) 

^emeAtAC 4 ; fíot /dx)Aiiii 10. 
rain : feAftAinn V, 15. 
raise : ( — prices) tói^ fin x)AOiffe 

1 f 5 AC AOn tfófc 45 ; AfX)ú 

116. 
rank : com hÁfX) te céite 1 ^céim 

25- 
rapacious : x)AOine Ancuif^eACA 

37 ; AtpAine 4, 9. 
rare : ah uaiji AnnAih 110. 
raspberries : f uj; cn Aob VII, 16. 
rate : (1) x)Á tuAineAX) -óóib mAf 

bíox)Af 43, 42 ; (2) x)en cfiubAt 

A bí fAOl 12. 



i66 



ration : aji ^Ann-cvnT) 25. 

raving : a' nÁriiAitti^ iha mcmn 

115. 
readv : ah fCAf eite fÁ néif Ai^e 

79 ; 8, 22. 
real : ní f Aib btAf -oíob f a nÁ-oiíf 

87. 

realm : f ío^tAriitAcc 27 ; f lA^AtcAf 

nó -ptAiteAf 36. 
reasonable amount : f éAftmcAcc. 
rebellion : An coffAijpt a bí An 

btm 93 ; v. revolution. 
reception : (bad - — ) cín a mbeiT> 

•ooitceAtt f oriiAmn 6 ; nAC 

fAib Aon jjtACAT) teif 5. 
recollection : (fresh in — ) Af 

ctnrime 93. 
recompense : ctuciti a -óéAnArii 

"ótnc Ann 6. 
records : if íia f^éAtcA món a 99. 
recover : nAC n Aib Aon cftnt teif 

An feAn-feAf 107. 
recuperative : ( — power) o^eAcc 

AmAn 4. 
refrain (n.) : nmneAT>Af feAmrÁn 

tnti5 "oe 103 ; v. repetition. 
refuse : A5 obA"ó x»on críotéÁn 

87 ; "óÁ n-obAij-oíf cnoiT) 19 ; 

76. 

regard : cAitneArii 51, TIT, 21. 
reldndle : a finne a cat>ót> 114. 
relative : "otnne mtnncneAC 108. 
reliant : fÁtAC ceAnn Af a 5C011T1- 

ince 62, 95. 
relief : féi-ó-An-ACAif 3, 12, 115; 

CAbAlf 4. 

reh^ on : a' cAob te 16. 
remainder : -o'pAn An feAf-if- 

bÁff Ai^e 30 ; An c-eAn-if- 

bÁnn 95- v - balance. 
rendering : v. version. 
renounce : mo toit féin a f ÓAnAT) 

V, 6. 
renown : (of high — ) An fnAncAC 

ci-ó cnéAn a cÁit 79. 
repent : -oÓAnf a ctiiT) riióf acu 

Aitfi^e cftiAró Ann 38. 
repetition : (superfluous — ) 50 

f Aib fé inA -óeitín acvi 103 ; 

v. refrain. 



republic : pobtAÓc 36. 

reputation: cÁ fé "oe cÁit Af An 
SAfAnAÓ 57 ; if iom-oA fO-Ajt 
a nmne cÁit riióf t>ó fém 33. 

resemble : a' T>tit 1 -^cof AtútACc 
46. 

redlience 



ci^eACC AniAf 4> tÁtAf 



resisting 



feAfAiri fompn 88. 
resources : Acriitnnn 52. 
respect : unf Aim 35. 
respectable : aji f ojmArh I, 4. 
respite : *oetc mbtiAf)nA f pÁif a 

ÚAbAlfC T>Ó 30 ; 1f f AT>A Atl 

cÁifoe 4\. 
respond : ní fÁi^ceAn ha T>Aoine 

te bfOf-oú. 
responsible : tnneAfbAiT) f o^ttmiA 

. . . if cioncfiocAif te>f 21. 
responsibilitv : moncÁbÁit 23. 
restitution : otiiciú . . . Ann 5. 
restraint : nt mifoe ^óm beA^ a 

cttn Aif 37. 
result : (1) féAfro a béAf t>á bÁnn 

Ai^e 8 ; (2) if beA5 t>á cAtf be 

a conAic fé 42 ; (3) -oe tof at> 

a 5ctnT) oibne 2 ; (4) (as a — ) 

"°r A 5 fm 5feA"OAT> fACAI fA 

cín 16 ; (5) (contrarv — ) 11 ac 

bftnt a' fneA^Atnc btm Of 

cionn T)ó 57. 
retaliate : 50 nT>eÁnrA fí cof 1 

T1-A5AIT) aii ctnn ofAinn 17 ; 

CAtn 1 n-A5AiT> An cAim a 

"óÓAnArii 37. 
retinue : cuaUacc 101. 
retreat : -otit 1 nT>iAró a ^ctnt 3 ; 

ctitti 4, 12. 
return : món Án CAifbe, v. result. 
ravanche : reAn-f AtcAnAf 51 ; v. 

nemesis. 
reveal : ^An ftnt te f ottfiti 100 ; 

( — identity) An cé Af to^Ain 

fé a Aicne a ctif 1 n-iút *oó 

109. 
revenge : -oío^AtcAf 37, 51. 
reverse : (meet with — ) t>á 

mbAincí teA^An Af bit Aifci 

82. 



167 



revolution : iha mtiifcéAcc n, ',32. 
(world — ) An fAO^At a beic 
bfifce 52, 114; ATl C05A-Ó A 
fA10 fé seAllCA AH fAO^At 

bfifeA-ó Af. 
reward : ttiAc f AOCAif 30 ; cf. 

éAT>Áit . . . t>á bÁf f 44 ; -ouAif 

21. 
rich (v.) : An fAi-óbif 121, pl. tucc 

An cfAi-óbfif 102. 
rich : ( — yarn) píor a mAic f eAmAf 

cAefCAi 33. 
riches : g. iot-mAiceAf a 77 ; f ait>- 

bneAf 43. 
rid : v. shake oíí. 
riddled : cmACf aca pott 85. 
right : if T>óib if cóif fm 31 ; 

'ctnte fux) Af An scóif 36. 
right : (by — ) ó ceAf c 35 ; (claim) 

uftÁm 35. 
rightful : An ji iAJ;AtcAf T>tirceAnAC 

36, 34- 
rise : a' ^obA-ó Aníof 4. 
risk : An f eAf a cxnn eAf a AtiAm 

fém 1 5ConcubAifc 31. 
river mouth : v. estuary. 
roadstead : tin f óit> IV, 4. 
roar : ^Áif -] f eAOAi^it -j búif eAT>Ac 

tiA n^tmnAÍ móf 85. 
romancing : n Aiméif 33. 
romantic tale : g. f mn-f5éit 106. 
room : neAfc tímircéin 90. 
root : cuif eAT)Af ff éArhf aca attiac 

uacu 47. 
rough weather : 5Ain bceAn 1 T>noc- 

Aimfif 86. 
rout : ntiAi5 12, 91, 101 ; TMAn- 

f5A0iteAT) 90. 
rumanly conduct : pliuncAt) 40. 
ruin : ati cneAC 13 ; if soine a 

fACAf fé T)Á bfifeAT) 24. 
ruin (v.) : t>á 5CfeACAT> fé SAf- 

AÍ1A 24. 

rumour : tuA-ófÁ-ó 33, 63. 
run (on the — ) : Af a ceiceAT) 
107 ; aja a CAOmAiiuMnc 108 ; 

Af» fUAlT>feAT) IO7. 

rush : ( — into) biiAil pé tpceAc 
fA cfoiT> 12, 77. 



Sadness : cuiffe VII, 15. 

safe : (came — ) cÁmic mif e 72, 

73 ; nít f ó ftÁn f óf 59 ; f eAf 

ftÁn ! 6. 
sail : f eot 109. 
sake : Af ucc "Oé 115; t>o 5fÁT> 

An féi-ócig 115. 
salary : Af cuAfAf-OAt 5. 
sale : t>á bfÁgAT) f ó -oíot ojicu 43. 
salutation : beAnnú 6. 
sand-piper : ^obA-oÁn 44. 
say : ( — in matter) tiac jiAib bAinc 

nÁ pÁifC teif An f^éAt ACti 

39* 
scabbed : Af ceAnn cAffAC 51. 
scarcely : ní bAiteAc a T>'f 6at> 5 ; 

Af éi5m 21, 40. 
scarcity : ^AnncAn beACA 12, 100. 
scene : tÁcAf 106. 
scent : bí An mAT>AT> A5 miceACC 

1 5ComntjiT)e Af mo DAtAT> 72. 
scope : f Aif finne ; ftiAimneAf 3. 
scraggy : cAffAÓ 51. 
sea : a. fÁit' 118. 
seafaring life : mÁif néAtAÓc 107. 
second time : An ac-uahi 5, 107. 
securing : t>á -oeAf bti fin T>óib 48, 
see : ní téAf t)óib fin 23; ní bíonn. 

feiceÁt Aif fin 44 ; T>eAf c I, X. 
seek : (far to — ) fAT)A fiAf 116. 
seeking after : cóin 119. 
seeking out : cÁcAf a' caii \\ Amc 

Af An n^Ae-óit^eoif 8. 
seems : if cof mAit nÁfb eAT> 30 ; 

feicceAf T)óib 2, 12. 
seize : buAtt t>íc céitte Ó ConAitt 

93- 
selfish : ati T>ume acá f o-^Af t>ó 

fém 82, 53. 
sentimental fool : ati ptei-óce 64. 
sentimentalism : (sickly — ) buAit- 

oat) feAf-if-bAff ptei-óceÁtA 

1AT> 94. 

separate : ati C05AI a -óeAtú ón 
5CfuicneAcc 38 ; f5Af at> 7. 
1 servant : pl. feAfbóncAÍ 48, 111. 

serve : feifbíf a -óéAnAm 31 ; a' 
fo^Ainc T>ó 5. 

service : (enter — ) cuif fé Aimrif 



i68 



teif An bf Aiff5e 107 ; (in — ) 
aji Aimriti 5 ; (military — ) 

Ó^tÁCAf. 

set : ( — about) a' cAbAinc a 
A5A1-Ó 11 ; ( — out for) ttj^A-OAti 
a n-A5Aix) Af An b*ptiAmc 20 ; 
( — free) f5AOitfe rí fAon iat> 
66 ; ( — ori) é a f A5*oti 1 
n-oiAi-ó beiti*óeAC 82 ; ( — on 
foot) mí-rcAi*o a tjg-onú 37 ; 
( — right) ceAnxú 118. 

settle : (arrange) a ftn-óeAT) 114; 
f éi"óci5im II, 5 ; ( — down) 
a ftiAimneocAf 114; ctif fAOi 

47- 

settlement : r>éiT)ceAc 23. 
settler : ^AbtÁm coimti5eACA a 
tfiAtt ctj^Ainn Af AtbAin 20 ; 

'ctllte COI5CV.ÍOC A TA^Af CAf 

cíji ifueAC 1. 
severe : bu mittceAC An iAf fAró 

11. 
shake : bAin f é cji acat) Af 104 ; 

( — off) nAC sctjiffe fiAT) 

•oíob 115. 
sham : teitf^éAt f ém-fiA5ttii5te 

58. 

shame : ceAnn f aoi 23. 
share : cion fin 101. 
sharpness : piocAmtACc 64. 
shavings : (of timber) rtirneAC 

(s.p). 
shed : f int a f5AoiteA*ó 77 ; puit 

a -óófcn 55. 
shell : (bomb — ) ptéAf^AcÁn 45. 
shelter (v.) : aí' T>éAnArh -01*01 n -j 

fAf5AiT) -oon cuiT) eite 104. 
shield (v.) : a r-mne a CAomAmAinc 

110. 
shivering : Af ctieACA IV, 2. 
shore : g. ctA-otn^ V, 16 ; Af» 

■cfÁi5 nÁ Af ctiite 71 ; CAtAtii 

-] ufÁ5AT) 92. 
short : ( — run) nit reAff A15 9 ; 

( — of) 1 n-eAfnAm 117; Aft 

5Ann-ctiiT) 37. 
sl.ortage : cÁ nineAf bAi-ó aji An 

5CntntneACc 16. 
shortlv : 50 hAit^eAnn itia t>iait) 

fin 110. 



shout : 5Á1JÍ fí 72. 

shovelling : -oÁ cAnxAT) Aníof II, 

12. 
show : a ttj^Af é fém tm ceAf- 

bÁncA 32 ; cf. a -ocAróbfiti 111. 
sides : (on all — ) 1 bf tif if tAtt 22. 
sigh (v.) : tei5 fé ofnA 5. 
sign 's : cÁ a tiocc Ain 8, 15. 
silliness : f eAf 01*0 59. 
silly : f eAf ói*oeAc 35. 
similar case : bA é a f eAf acc 

céA*onA é A5 c;AeTnt 46. 
simile : f AriiAtt VII, 7, 10 ; 59. 
singers : tticc AriijiÁn 21. 
single : btntte An Aon tnfi-o 22. 
situated : rtn-óce 12. 
situation : (change of — ) "o'imtig 

fm -j tÁmi5 feo 4. 
skeins : (in — ) ctAnnAC III, 22. 
slaughter : *oon f ^eAnAT) -) *oon 

mAfbAT) 85. 
" slavery " : r^tÁbtn-óeAcc 3 ; v. 

hardship. 
slaves : ha *OAitcíní 30. 
sloe : nA n-Áinní VII, 2. 
sloping hills : mAot-cntnc -j mAott- 

eAnnA ftéibe 119. 
slovenly : teibroeAc $&. 
smartness : 5*0 f 64. 
snatch : a f^iobA-ó ia*o iii. 
snow-storm : fneAccA f érote 26. 
sober : a bío*o fé An a céitt 110. 
some : f tnm acaiji btiAt>AncA 5. 
somebody : An cé ÚT>An eite 79. 
soon : 5An Aon acaii 45, 5An 

mófÁn ACAif 95 ; (as — as) ac 

50 bfÁi5T)íf 19. 
sooty : f-úi^eACA 3. 
soreness : nimneA*OAf 97. 
sorrow : -oobnón 59, 89 ; *oeof a 

te ctimAiT) 5 ; 5-úb VII, 8. 
source : ( — of gladness) mA 

Viti5*OAf ÁtAif 21 ; ( — of 

inflammation) mÁtAir. 511111 10. 
sow : v. dissension. 
sovereignty : ftAiteAf éineAnn 

20 ; cf. fió^tAnitACC 35. 
speak (v.) : ntiAif a CAmci^eAf 

f é 1 1 1 ; ( — f avourabl> ) bí f é 

motcAC Af An ot 121. 



169 



speaker : iha CAmceoiji rtiAit 28. 
special : ( — business) aji ócáix> a 

tJAin x>ó fém 39. 
spirits : te n-A cfoix>e a ÚÓ5Á1I 

108. 
spite : pAlcAHAf 37 ; r píx>eAmtAcr; 

63 ; (in — of) gAn btn-óeACAf 

X)óib 18, Amxieom nAC ... 2. 
spoke : tiAtÁn 113. 
spot : 5iox>Án 5, 113. 
spur : ( — on) nÁn -p aj;ax> f é 51 ; 

x>Á fpjieAgA-ó 12. 
stake : (wealth) bnÁJA 51 tt 102. 
stand : ( — to reason) a' tmjeA-ó 

te néAfún 116; ( — to) 

cntittiij; An fAiffsé 50 mAit 

X)ó 107. 
starling : x>ftiix>eo5 II, 21. 
start : ( — at) -o'Áicij f é Af nA 

x>Aome ^eAnAnitA 39. 
stated : (it is — ) rÁ fé mf v\a 

ntiAi"óeACUA 11. 
statesmen : ha n - tiAcrAfÁn 

SAfAnAC 90. 
statue : íorhÁ.15 V, 12. 
staying power : ogeAcr AniAf 4. 
steadfast : feAfi'.iAc 105. 
steam : inA 5Ait 100. 
steel : cn uac 88. 
stepping stones : ctocÁn 72. 
stick to : níof cottngeAXiAri An 

ceAn^Aix) gAexnt^e 62 ; cottn- 

jjeA-OAf a n-tiAifte f ém 46 ; 88. 
still less : if tnJA nÁ fin 24. 
stir : if x>oitií; cof a bAmc Afcti 

19 ; a cofftii^eAf 11A -OAome 

33- 
stock : eAtlAC III, 9 ; Áirtnéif 81 ; 

g. fctnc 116; (old — ) fCAn- 

ionx>úifií 9. 
story-telling : f lAnnAi^eACC 32 ; 

fSéAltn^eAcc. 
straight : 1 fÁmn cjiuait) 55. 
straightforwardness : fomeAncACC 

119. 
strained : fCfAmptA 9. 
strengthen : -ÚAin^ni^eAXiAn 47. 
stress : (times oí — ) Af mo 

cfUATJóig 5, 65, 121 ; ( — of 

weather) xnonntAX) tia htiAifC 



2 5 » cóigeAX) te CftiAX>r;An An 

cfAOJAit 107. 
stretch : ( — oneself ) f eAf f ax> 

S.f. 
strife : rniri eAf 50. 
strike : bAmeAX) fé ahiac ioi. 
stroke : ( — of work) ptmc Af bit 

a x)éAnAm 80. 
struggle : 1 n-éAX)An ceAngmÁtA 

104 ; fAn eAX)Aff5Ám 94. 
struggle : (— along) f cníocÁit 

teif An f AO^At 94 ; a ffiAnAX> 

teo 94. 
stubble : conntAC I, 1. 
subdue : a ceAnnfú 57. 
submerged : An 111111115 bÁixice 3. 
submit : ac ^éittcAX) . ' . . ní 

x)éAiif a fé 79 ; timtn 1. 
subside : a' tei^eAn f aoi 20. 
subsistence : ftiAmne a béit 117. 
sub-soil : a. An teic téit 104. 
succeed : (will — ) béix> teo 31 ; 

níf éifi5 teif 38 ; ( — at) 

crvuttnj; An fAiffse 50 rriAit 

x)ó 107 : (to — to) bí An 

^ÁbAtcAf a' x)tit x)ó-fAii 107 ; 

( — - in life) A5 éifje f a f AO^At. 
succession : An tÁ a tiocf ax> aii 

fí ceAfc 1 5COfóm 46. 
such a thing : nAC \\ Aib a teiteix) 

Ann 112 ; bíonn ah x>ut Amtí 

Ann 48. 
suffer : if món a céAf An cíf 25 ; 

futAmnc teif ah ÓA^coíri 56. 
sufficiencv : fiAf a cÁif 37, 117. 
sufhcient : if teof x>e conctibAifc 

.56. 

SUÍt : An rmx> a feilcAf X)i 17, 43, 

79, 97 ; x>'oif III. 
sunset : ó ttn^cAX) 5féine 50 

héif^e 5féme 43. 
supplv : x)íot íia coijcífe 15. 
support : (backing) cúl cofAlC 

02, I02. 

suppuratc : le cuitteArh Áx>bAin 

A X)6A1lAiri. 

supremacv : tiACCAf ÁncAéc 28. 
surmised : cÁ fó 1 ^ceifc 5, 11. 
surname : cmeAX) ; ftomneAX). 



170 



surplus : ( — population) níon 
bÁnn bmne Att étnmn 37, 52 ; 
ftiijiitteAC fít S.£. 

survive : tiocf at> tiA -OAome uait> 
41 ; An méiT> a T>'f An beo ACti 
14 ; (still — ) cÁmtn*o Af 
PÁ5A1I 1 ; cÁtnic mire 72. 

survivor : -peAji mmrce fséit 20. 

suspect : if món é aji n-AtmneAf 
55 ; cÁ AimneAf A5 a tÁn 90. 

swamp : mtting bÁi-oce ; mtiin^ 73. 

swath : f f ac 90. 

swav : a ^Iac ft&iteAf -] f on tÁriiAf 

35- 
swear : rruonntí 87. 
svmpathiser : f eAn f AbAin 6, 87. 
svstem : fin é ah neACc a bío-ó 

Af btin 1 n-éi|tmn 32 ; cÁ 

•oeifeAT) teif An jteACc a 

tt^-ofócAf é 40. 

Tactics : a' cttn mAtAin c cóftcAif 
ontta féin 115. 

take : ( — interest) ní ftAib -oe 
ftnm A5 An bpAfcí Annfin 
92 ; ( — part) 50 n^tACf at> 
éif e pÁinc 84 ; ( — prisoners) 
5Ab fé -ÓÁ céAT> míte 12 ; 
( — root) cttifeA'OAf fnéAth- 

fACA ATTIAC ttACtt 47. 

tale or tidings : níon f níteAT) 
f^éAt nÁ f^tiAn 110. 

talent : mncteAcc 10. 

tar : ceAftA 63. 

tattered : fcftcncte né&bcA 107. 

teaching : ceA^Af^ 65. 

tear : jt ÓAbA-ó 104. 

tell : peAf mmfce f^éit 20 ; 
( — against) ciocfA fé fioirhe 
20. 

tenancy : 5AbÁtcAf 5, 37. 

terrible : mittceAC 11, 12. 

terror : cjt íc-eA^tA 3 ; te huAtbÁf 

85- 

test : feo é An f AO<5At a cfiutócAf 

é 31. 
testimonv : m&]\ teipu píftmneAC 

112; bíox) -\ piAxmAipi fin Af 

7- 



theatre : cAiT>bT>eAnc ^Ae-óeAtAC 

32, 33- 
their : ( — ■ being) te beit 1 iroon 

•001 b 1 ; emph. a 5Ctn-o f AiT)bnif 

fiA-o-fAn 104. 
thicker : if fteAirhe 57. 
things : ( — in general) An f aqjjaI 

a* f AnAÓc mAjt cÁ fé. 
think : f mAOinijpm I, 8 ; fítteAf 

104 ; ( — of) a' ctnrhmtt Ain 

59, a' bfAt a teAcc irceAC 

11 ; ( — too much) níoft rhón 

teif 104. 
those who : An tnmift feo •o'éifitj; 

AmAC 59. 
thought : if beA5 An ctnmne a. 

bí Ai^e 41. 
threadbare : ftt^-cAitce 103. 
threaten : bA^Ain . . . Aift 14. 
thrive : ní bíonn fAt Aft An 

mbféis 29 ; . . . a -ocíft 50 

mAtt 3. 
throats : (each other's — ) 1 n- 

Áf ac a cétte 60. 
throughout : Af fitibAt tia hoi-óce 

72. 
thrown aside : bí fm ionAnn 'f 

CAitce fiAf 59. 
tide : (full — ) tÁn mAf a 38. v. 

flood. 
tidings : ctJAifif^ mo rhotc 95 ; 71. 
tillage : An ctan 36 ; ní fiAib a ctjf 

oéAncA 73. 
time : 50 -ooocfAT) An fAO^At a 

5Cttiffi"óe i)Á cof a é 90 ; 

( — to stop) 1 ti-Atn f^ofCA 12 ; 

(night — ) -oe fittbAt oi-óce 

50 ; (this — ) An lAftf ait> feo 

95 i ( — s ) c fí oineAT) "OAOine 

10, fÁ céAT) 60 ; (at — s) 

AtnAnncA 88 ; ttAif eAnncA 94, 

f 5Aitce ; (a second — ) An 

At-tiAif 5. 
timlditv : stitt mó An f5Át a 

beA-ó Aif 23. 
tippler : f tii^ueoin 107. 
tire : ttiif fi£ An UttifeAC "oen 

cnoro 23 ; 103. 
tired : fÁftii^to 43 ; ctnnfeAC 43 



i7i 



title : 5Aifim fí tia héifOAnn 35; 

(hereditary — ) mnbe tAf 

gem 35- 
tolerate : leigeAnn T)ia . . . teif 

An éA5CÓiti 77. 
tornb : teAcc 3. 
top : (on — ) 1 n-tiAcuAn 46 ; 

(on — of) 1 rrmttAC 99. 
torturing : *óÁ gcéAfA-ó 115. 
total : CAitt fé 1 5Corh-ftum 42. 
track : Af mo oaIax) 72. 
trade : (do a — ) nít An un Ácc Att 

mAf oí foime feo 42 ; 50 

*ocAirmeocA*o fé ah cfÁcc 

U1I15 Airi fém 52 ; 118 ; (ocean 

— ) cf ÁccÁit ÓAf AnA 43 ; (as 

a — ) bí fé *oe ceitvo Aige 42 ; 

32 ; ( — smen) tticc ceitroe 44. 
tradition : An f u*o a bí a' f ice 

teo 108. 
trample : a' -oéAnArh cifige *óíob 

86. 
tranquilize : a ftjAirhnui 57. 
travel : m *oo f mbAt tAe. 
travel (v.) : cíf tiac mbío*ó a 

-oufiAtt Ann 43 ; ( — rapidlv) 

inA fo*OAf 113. 
treacherous : (1) feAttcAihAit 37; 

(2) bmtte feitte 102. 
treachery : f eAtt *oÁ imifvc 84 ; 19. 
treasured : 1 -ocAif^e IV, 17. 
treat : ( — mercilesslv) fÁif^f e 

fí Oftti Afíf 66. 
tremble : úÁmi^ cfic mA tÁnh 5. 
trenches : gpl. ua ^ctAff ac. 
trial : ^au coif ne ^ad rjfíÁit 63 ; 

87. 

tribe : -óÁ tfetb 88 ; uia -ocfeib- 

eAnnA 88. 
tricks : eAtAX)Am 38. 
trickster : ^teAcm-óe 101 ; CAimi- 

léAtiAfóe 90. 
tricky : bcAfCAC 57. 
trip : te cuifte a bAinc Af 79. 
triumphant : if mó a bfint 

CAimitéAfAcc 1 "OTCfieif innci 87. 
troth : (bv mv — ) "OAit* ni'fíninn 

VII, 13. 
trouble : (uproar) ceAmpÁn 57 ; 

(distress) Aíi*pó*s 12 ; (\vorry, 



nuisance) btiAróifc (80, S.£.), 

a' *oéAnAm cmte mí-fCAi*oe 

Oftu 39. ' 
trouble (v.) : ( — about) ní hé An 

^Att if cÁf tmn 7 ; v. worry. 
troubled : ctjAiruf5 a *o'fÁ5 

btjA*ÓAfÚA mé VI, 1. 
true : a beic mA fífmne 85 ; 

(loyal) *otifceAnAc 31. 
trust : nÁf CAobtuj; Aon*otune í 

28 ; An cé a bf tnt mtunjjm -j 

CAObA*Ó Ai^e Af 28. 
trusting to : a' CAob teif 33. 
try : 50 bféACA fiA*o te 11, uac 

bféACfAÍ 116. 

tuít : com f Aicmge 72. 

turn : ( — attention) if iom*ÓA fin 
ceif*o a "005 teif A5A1-Ó a 
CAbAifc uifci 81 ; ( — around) 
ionnco*ó cAfc 96 ; ( — one's 
back) -cn5A*OAf a 5cút *oóib 
39, 85 ; ( — one's face) ó 
cmbf a*o fé a A5A1-Ó fiAf 74 ; 
( — one s \vay) CAf a*ó An mí- 
Á*ó mA beAlAC 110; ( — one's 
steps) CAffAm^ fiA*o Af ceAC 
ÚA1-Ó5 34, 8 ; ( — out) 50 bf eice 
fiA*o cé 'n bAit a béAf Af An 
fAOJjAt 17 ; ( — out unfavour- 
ably) ctJAi*ó An beitic hia 
A5A1-6 23, cf. a' ffeA5Aifc btin 
of cionn *oó 57 ; (not to — up) 
toc fé 14, cf. 26. 

twister : (trickster) pl. cAimi- 
téAfAix)te 38, 83. 

type : Aic^ein 88. 

tyrant : cíof auac 7. 



Unanimous : Af Aon mcmn AthÁin 

T 9, 83 ; Af Aon comAifte 

AmÁm 54. 
unauthenticated : f u*o bf óa^ac, 

feAfói*oeAC 5An Aon u^OAf 35. 
unaven^ed : ní ^au cíhciú é 3. 
unbelievers : tucc Am-cfei*oim nA 

£fAince 105. 
unconscious : mín nu\fb 107. 
undecided : jzá f é 1-oif -6Á comAif te 

58. 



172 



Ler : — one's care) aji a ai 

EOI. 

underlings : v. followers. 
understand : cuinpeAn 1 "octnf^mc 

■ocnb 3~ ; ctnnfeAf i n-tnt. 
understanding : tnf eAfbAi-o ctn-p- 

5ionA 21 ; if mó ati meAbAif 

acá Aige iii. 
unde\iating : neArh-ctAon 1 ^cnei- 

■oeAm eA^lAife "Oé 105. 
undo : ( — one's mistake) -oÁ 

mbeA"ó bnetc Af a AicrhéAtA 

Ai^e. 
unfair : mAf^A-ó éA^cóf ac 9541 
uníavourablv : a fneA^Ainc btm 

Of cionn -oo 57. 
unfortunate : v. disastrous. 
unite : (1) a fnA-órriA-ó le céite 

1A"0 9S ; (2) "ÓÁ flO^ACC A 

cácú le céite Sg ; CÁITI15 

CtlAC 1f Ctélf U1I15 Afl AOn 

btnlle AmÁm $4. 
unjust : -oli^eA-ó éA^cónAC 35. 
unknown to : 1 n^An-riof "oó fém 

10, 61. 
unmoved bv : co-oLa-ó Af a NcneA-o 

65. 

unprotected : if mAot 51-JAtA 5^11 

bfÁCAif SS. 
unstable : ( — equilibrium) An 

f AotAt Af pofbÁf 50 ; 2>5- 
untidv woman : rcfAOittín 112. 
up : ( — against) ntiAif & ciocf Af 

Alf Sl ; A CIOCfAf Oftta 104. 

up-bringing : có^Áit 05, S2. 
upper-hand : a béAf 1 n-tiACCAf. 
upright : neAm-ctAOn 105. 
upset (v.) : ctiifte a bAmc Af 79. 
upset (daj.) : mÁ bíonn An f AOtAt 

COffAC 35. 

urge : -óÁ bfofoú tm cfOT)A 12, 

24- 
used up : ícngce 9, 43, 7S. 
used to : An cé a cteACc An ttiaic 

82. 
usefulness : bí -oeineA"ó a mAiceAf a 

Af fÁtAit 74. 
useless : cÁ fé fÁnAC A5 61 f e- 

AnnA.15 28, 79 ; ftix) 5^n 

fO^Aint: 21. 



usual : if ion-OAmAit 70 ; mA|i bA 

^nÁÚAC teif 70. 
usurp : fm ia"0 a 5IAC f OftÁrhAf 

5ac cífe 102. 
utilize : (1) bAmeATDAf leAf Af 

103 ; 86 ; (2) a ctif a* po^mc 

•oóib fém 4S. 



Vacant : a fÁ^Áit bÁn 33 ; bÁn 

nó fAtArri 36. 
vain : ;in — ) fÁnAC 11 4. 
vainglorv : món-ctnf 79. 
vanish : imceocAi"ó An bféA^ 

A|i neAm-ní 27. 
• vengeance : •oío^AtcAf 37, 100. 
verbailv : & mnfeAn *oe CAinc 

béit 32. 
" veritable " : v. mortal. 
version : mnfeAn An cSAf a^ai^ 

49 ; beix) a teA^An fém A5 &n 

SAfAnAC Af ^nocA nA héijte 

Ann 62. 
verv : ( — poor) beo bocc 4S, 107 ; 

( — rirst) An céAX) tÁ ApiAiii 54. 
victorv : (1) An buAi-ó pÁ^Ait ; 

(2) An bÁife a CAbAifC Anonn 

79. 
vigour : tÁcAf 4. 
vUorous : (active man) r^AcriiAine 

" 107. 
villain : ctA"OAife 5. 
vim : v. momentum. 
I visible : 50 mbti téAf -óuic 32. 

VÍSÍt : béAff A f1A"0 CtJAIfC Af 

ÉAf AnA 45 ; nAC mbíorj a 
•ocfiAtt Ann 45. 
visited : nít éA^cóif *oÁ n-oéAnf a 
fé nAC bfeAnfAi"ó Af bAtt Aijt 

77- 
voice: ^tóf 82. 



Wages: ^eAtt 10. 

waiHng: tiAittfeAfC 85. 

waiting to : a' f Aife Af beACA a 

ceAnnAC 24. 
walking : f pAifoeoifeAcc 121. 
wanderer : (homeless — ) -oeof- 

Ai-óce 105 (pl.). 



173 



wandering : (aimless - — ) ctjifieAX) 
f5ApAX> 1 fÁn Af ttlltteAm 
acu 13 ; Af An feACfiÁn 65 ; 
ftiAix>fieAX> fAT>A fÁ fléibre 
S.f. 

walking : fpAifx>eoifieAcc 121. 

want : te CAtt 75 ; (in — of ) x>e 
x>ít Af An fií 102, cÁ ctifA x>e 
mo x>ít 71 ; nA mbfió^ II, 
8 ; tiifieAfbAix> fOJttjmA "j 
tnfieAf oaio ctJifgionA 21. 

want : níoft teAfctng tiAtu a beit 
28. 

wanting : v. missing. 

warbling : cetteAbAft VII, 3. 

warn : x>'ftiA5Aifi 39. 

waste : -oiomAtt 45 ; cf. a' x>tit 
•00 téis 21. 

watch : mÁ bíonn ha ^Ae-óit f An 
ÁifóeAtt 33 ; A5 Áif-oeAtt 1 
a' fAi|teAf) Af a mbtmcÁifce 
féin 62, 

water-hen : v. sandpiper, 

water-power : f pjieACAX) An eAf a, 

98. 

weak : ( — spirited) tA^-bf 105AC 

3> 93- 
wealth : An rtiAOin 116; lotmAiteAf 

10, v. riches. 
wedge : 51^5 104. 
welcome : ^tACAX) teif te f onn 90. 
weld : a' cácú 58 ; 89. 
well-disposed * v. svmpathiser. 
well-dressed girl : peACÓi^ín I, 11. 
well-filled : fpAfÁn céAim 5, pócA 

ceAnn 42. 
well-off : An cé acá x>eireAmAit, 

tÁix>ifi 53, 109; cf. 17, 119. 
were it not that : mefAC 511^1 16. 
west : iAf tAf 5, 106. 
wet : An rhtim5 6Áix>ce 3. 
wheaten : g. cruntneAccA V, 17. 
whenever : pomnce Af bit a 

x>ciocf a fí 56. 
whether . . . or no : bíox> bAlAccÁit 

x>óib fém Ann nó nÁ bíox> 54 ; 

cf. 11, 18, 38. 
while : ACAf if fuix)e tiA fín 9; 



feAt 46 ; f5AtAm 88 ; cAmAtt 

VII, 2 ; cftéimfe mófi 90. 
whilst : mA feAf Am x>óib cAob 

Amtng 25. 
whiskey : ftig ha heoftnA V, 17. 
who : tticc a fAotftnste 11 ; v. 

those who. 
whose : A5 a x>ctiiceAnn x>om 

btÁt VII, 11. 
wild geese : ^éAbAix) fiAx>Áme 20. 
wilderness : in' fÁfAC VII, 1. 
will : x>eom 31, 35, 95 ; v. desire. 
willinglv : x>Á x>eom 95 ; tjrhAt 57 ; 

cf. 5tACAX> teif te fonn 90. 
win : bAff buAX>A a bAinc x>e 8 ; 

gnóttJi^im 65. 
wink : néAtt cox>tACA 72. 
wish : x>Á xvcosfitnjjeAX) f *é é 87 ; 

60, 109 ; bí An fAO^At Af a 

comAifte fém Ai^e 42. 
with : ( — reason) -j b'f éix>ifi a 

Áx>bAf Acti 64 ; 25 ; cf. cífi if 

meAfA x>ti5eAX> 87. 
withe : 5AX) 18. 
witness : (bear — ) bíox> a fiAX>- 

nAife fm Aft An n^. 7. 
woe to : if mAif5 x>on cé . . . 11 
wolf : mAX)f' AttA 73. 
won : 5nóitce 20. 
wooded : mACAifií f Á éfiAinnce 85. 
words : An cAinc 121 ; a ÓAinu 

béit 84 ; (in so many — ) 

Ainx>eoin íiac n-Abfiui^eAnn a 

mbéAt é 2. 
work : a' x>éAnAth a jmotA x>ó 75. 
work : (1) ttn^eAX) Aift fém 117; 

(2) cfAtnónA bíof tia hóm- 

feACA a' ctift a 5CfiAicmn 

x>íob 90 ; ( — out) a' ff eA5Aiftc 

btm Of cionn 57, cé'n bAit.. 

Afi Ati fAO^At 17 ; (3) CAltfe 

fé An cnÁim a túbAX> 80. 
workers : ní fiAib An con^nAm f a 

cífi teif An 5Ctifi a x>éAnAth 15. 
working man : (poor — ) f ^lÁbuixbe 

107. 
world : g. iia cfitimne 95 ; x>on 

cfAO^At fóx>tAc 33. 





Date Due 






-•' 




L s^ 




i 


1£m 


... .... .. 


(story) a 

A1Ú t/ieATTIAt/ 


- 


*S* 33- 

i, 13- 


' 






1 


2Z A"p fAX) 


* 


















p^/^h 1 ^ i i/^T /■\ir"^/"\i n Anrr 1 " 




DOES NOT CIRCULATE 












- 


























































BOblUN OULL 



3 9031 01161746 1 




158911 



Author 



i\^i n fíi TomaR 



An gaot aniar. 



DOES NOT CIRCULATE 



BOSTON COLLEGE LIBRARY 

UNIVERSITY HEIGHTS 
CHESTNUT HILL, MASS. 

Books may be kept for two weeks and may be 
renewed for the same period, unless reserved. 

Two cents a day is charged for each book kept 
overtime. 

If you cannot find what you want, ask the 
Librarian who will be glad to help you. 

The borrower is responsible for books drawn 
on his card and for all fines accruing on the same.